Hôm 13/11, Hoa Kỳ kêu gọi Nhật Bản và Đại Hàn lên tiếng phản đối cách hành xử của Trung Quốc với người thiểu số Hồi giáo, và các hành động của Trung Quốc đối với Hồng Kông và Đài Loan, bất chấp mối quan hệ thương mại của họ với Bắc Kinh.

Các cảnh sát bán quân sự ra hiệu ngăn một nhiếp ảnh gia chụp ảnh sau một vụ nổ tại trung tâm thành phố Urumqi ở Tân Cương, Trung Quốc ngày 23 tháng 5 năm 2014. (Ảnh Petar Kujundzic / Reuters)

Thứ trưởng Ngoại giao đặc trách Hàn Quốc và Nhật Bản, ông Marc Knapper, đã gửi thông điệp thẳng thắn một cách bất thường này cho các đồng minh thân cận của Hoa Kỳ, khi Tokyo và Seoul chuẩn bị tham gia ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) do Trung Quốc hậu thuẫn cùng 13 nền kinh tế Á Châu Thái Bình Dương khác vào cuối tuần này (9–15/11). Đây có thể sẽ trở thành hiệp định thương mại tự do lớn nhất thế giới.

Ông Knapper cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Đại Hàn, Nhật Bản, Đài Loan và các nước Đông Nam Á làm việc với Hoa Kỳ và làm việc cùng nhau để bảo đảm Trung Cộng không thể tiếp cận dữ liệu công dân của nước mình.

Tuyên bố từ Seoul, tại một sự kiện trực tuyến do tổ chức tư vấn Viện Brookings chủ trì, ông Knapper cho biết Hoa Thịnh Đốn hiểu Nhật Bản và Đại Hàn có “mối quan hệ rất phức tạp và nhiều sắc thái” với Trung Quốc.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: “Bất kể thực tế là có những mối liên hệ thương mại rất quan trọng và những mối liên hệ khác… tất cả chúng ta đều có thể đứng lên và lên tiếng khi thấy hành vi xấu từ Trung Quốc.”

Ông Knapper cho biết Hoa Thịnh Đốn không yêu cầu Nhật Bản và Đại Hàn “cắt đứt liên hệ hoặc kiềm chế” Trung Quốc, nhưng nói thêm rằng, “Chúng tôi hy vọng và mong đợi rằng Đại Hàn và Nhật Bản và những nước khác sẽ đứng lên và lên tiếng về những điều này.”

Ông nói: “Các quốc gia như Hoa Kỳ, các quốc gia như Đại Hàn, các quốc gia như Nhật Bản, cần lãnh nhận trách nhiệm thay mặt cho nền dân chủ, lên tiếng vì tự do, bởi vì nếu chúng ta không làm vậy thì ai sẽ làm việc đó đây?”

Chiến tranh thương mại Hoa Kỳ–Trung Quốc, chính sách “American First” của Tổng thống Donald Trump, đã khiến Bắc Kinh tập trung thúc đẩy việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, vốn được nhiều người coi là cơ hội để Bắc Kinh mở rộng sự ảnh hưởng.

David Brunnstrom
Minh Nguyệt biên dịch