Kể từ khi đại dịch bùng phát vào tháng 03/2020, sức mua của khoản tiết kiệm của quý vị đang giảm dần hàng ngày.

Khi 1 USD di chuyển trong nền kinh tế – từ lần giao dịch trao đổi đầu tiên rồi theo một chuỗi các giao dịch dường như là vô tận – “giá trị” của 1 USD ấy có thể sẽ trải qua một quá trình chuyển đổi giảm đi.

Vẫn là 1 USD trên “danh nghĩa”. Nhưng 1 USD giờ đây sẽ không còn có “sức mua” như lúc đầu.

Vấn đề là tiền không có giá trị thực nào khác ngoài sức mua. Tiền thể hiện sức mua. Chứ tiền không có giá trị tự thân.

Để tiếp cận tiền từ một góc độ khác, giá trị của đồng tiền là một vấn đề rất cần thời gian. Khi tiền mới được phát hành, những người gần nguồn phát hành nhất sẽ thu được nhiều lợi ích nhất.

Những người ở xa nhất trong chuỗi giao dịch dài có thể sẽ phải chịu những hiệu ứng kiệt sức do sự suy yếu của tiền. Giá trị của tiền hầu như luôn bị dần xói mòn khi lưu thông lâu hơn và xa hơn.

Sự xói mòn giá trị này của tiền được gọi là Hiệu ứng Cantillon. Nếu như quý vị chưa bao giờ nghe nói về hiệu ứng này trước đây, quý vị nên tự làm quen với khái niệm này. Đó là một hiệu ứng quan trọng nhưng thường là một tác nhân không được phát hiện của sự bất bình đẳng giàu nghèo.

Hiệu ứng này là yếu tố đang thúc đẩy sự phân chia kinh tế xã hội mà chúng ta đang trải qua ngày nay. Tuy nhiên, thật ngạc nhiên (hay không), là hầu như không có bất kỳ người Mỹ nào từng nghe nói về điều này.

Và với sự tăng đột biến gần đây và chưa từng có của nguồn cung tiền…

Mọi thứ dường như sẽ trở nên tồi tệ hơn rất nhiều.

Hiệu ứng Cantillon là gì?

Ông Richard Cantillon là một nhà kinh tế học thế kỷ 18, người đã nghiên cứu các tác động xã hội và chính trị khác nhau của tiền khi lưu thông trong nền kinh tế. Trong cuốn sách “Một Bài Viết Luận Về Lý Thuyết Kinh Tế”, ông Cantillon nhận thấy một sự “không đồng đều” đặc biệt trong cách tiền ảnh hưởng đến hàng hóa và những người mà tiền tiếp xúc.

Ông nhận thấy rằng những người gần gũi nhất với chế độ cai trị – cụ thể là những người giàu có – được hưởng lợi trước tiên và nhiều nhất từ ​​việc phân phối tiền tệ. Ông cũng nhận thấy rằng những người ở xa quyền lực của chính phủ nhất bắt đầu trải qua sự chuyển đổi về tiền bạc có tác động tiêu cực đến họ.

Sự tác động này có thể diễn ra như thế nào? Chính là tác động của tiền đối với giá cả dẫn đến sự chuyển đổi tai hại của nó.

Ông Cantillon ví điều này giống như việc tăng gấp đôi lượng nước trong một con sông.

“Khi tăng gấp đôi số lượng tiền trong một quốc gia, thì giá cả của các sản phẩm và hàng hóa không phải lúc nào cũng tăng gấp đôi. Con sông, chảy và uốn lượn trong lòng của nó, sẽ không chảy với tốc độ nhanh gấp đôi khi lượng nước tăng gấp đôi.”

Về mặt thực tế (và hãy nhớ rằng tiền ở thời của ông dựa trên vàng), ông nhận thấy rằng những người giàu nhất, có khả năng tiếp cận gần nhất và tức thì nhất với sự giàu có, đến từ các mỏ vàng. Họ có thể chi tiền cho những món đồ xa xỉ trước những người dân còn lại.

Nhu cầu về một số loại hàng hóa bắt đầu đẩy giá cả lên cao hơn, một sự gia tăng lạm phát nhỏ trong giá hàng hóa. Nhưng vào thời điểm “vận tốc” của tiền đến với dân chúng, hầu hết họ sẽ phải trả giá cao hơn cho một số loại hàng hóa mà các nguồn cung hiện đang bị thắt chặt hơn vì sự mua sắm ào ạt ban đầu của những người giàu có.

Trong nền kinh tế pháp định ngày nay, cấu trúc thể chế của chính phủ không phải là quá khác biệt.

Trong khi ông Cantillon đã sử dụng phép so sánh về dòng sông trong cuốn sách của mình, nhà kinh tế học người Áo Friedrich Hayek lại mô tả tiền từ một góc độ khác, sử dụng một phép so sánh khác: mật ong. Khi quý vị rót mật ong lên một bề mặt, mật ong phân bố không đều. Mật ong tụ lại ở nơi bị rơi xuống và dần dần lan rộng ra, mặc dù không đồng đều.

Theo các thuật ngữ hiện đại hơn, lần này đề cập đến sự mở rộng cung tiền (như được hiển thị ở trên), các công ty lớn và ngân hàng thường nhận được khoản đầu tiên về “sự giàu có” mới được phát hành.

Các công ty lớn và các ngân hàng cho vay, phát hành các khoản vay, và thực hiện nhiều khoản đầu tư khác nhau – tất cả đều ở mức giá chưa bị ảnh hưởng bởi dòng tiền khổng lồ sắp đi vào nền kinh tế. Nhưng sau đó, giá bắt đầu tăng cao trước khi số tiền mới được phát hành chảy xuống phần còn lại của nhóm dân số ít giàu có hơn.

Vào thời điểm tiền đến tay nhóm dân số ít giàu có hơn, thì giá cả cao hơn đang chờ đợi, có nghĩa là “giá trị” của số tiền những người này nhận được đã bị xói mòn do sức mua của tiền giảm. Những người này sẽ không được hưởng lợi từ tiền theo cách mà những người gần nhất với tiền (tức là những người giàu có) đã được .

Và theo cách này, cùng với những cách khác, việc phân phối tiền mới, tuy nhiên, lại là một sự “phân phối lại” của cải từ người nghèo sang người giàu.

Những kỹ sư trưởng về bất bình đẳng và tái phân phối của cải

Các ngân hàng trung ương kiểm soát hầu hết lượng cung tiền. Các ngân hàng trung ương xem vai trò của mình là bơm tiền vào nền kinh tế bằng cách phát hành số lượng lớn cho các ngân hàng lớn. Giả định là các ngân hàng sẽ tăng lượng tiền có sẵn cho dân chúng.

Nhưng một lần nữa, thời điểm phân phối trong chuỗi giao dịch dài tạo ra sự khác biệt lớn về “chất lượng [sức mua]” của số tiền được phân phối.

Không có gì đáng ngạc nhiên, đối với hầu hết người Mỹ, Cục Dự trữ Liên bang là một bộ phận cố định khó hiểu trong bối cảnh tiền tệ của quốc gia. Sự vận hành của Cục Dự trữ Liên bang hầu như ít được giới chủ lưu hiểu rõ, và do đó, các hành động của Cục Dự trữ Liên bang vẫn chưa bị nghi ngờ.

Tuy nhiên, những người nhận thức được những gì các ngân hàng trung ương làm sẽ lập luận rằng các ngân hàng trung ương là các kỹ sư trưởng của việc phân phối lại của cải, và đó là sự bất bình đẳng. Những nhà phê bình này hầu như không tìm được một khán giả nào trong nhóm chủ lưu. Vì thế, guồng quay của tiền lại được tiếp tục.

Đây là một bài học đơn giản, và bài học này nhắm vào những người chưa hiểu các cơ chế căn bản có thể làm suy yếu việc theo đuổi sự tự do và tăng trưởng tài chính của họ. Có một trò chơi nghiêm túc đang diễn ra ở đây. Trò chơi này có tuổi đời hàng thế kỷ, và nhiều người đã sống cả đời mà không bao giờ nhận ra trò chơi này.

Để độc lập về mặt tài chính, bài học này giúp quý vị thấy được tiền thực sự vận hành như thế nào – về mặt chức năng và thực tế (không phải về mặt lý thuyết, ý thức hệ, hay duy tâm). Mặc dù có nhiều cách để bảo toàn và phát triển vốn của quý vị bất chấp guồng quay chiếm đoạt theo kiểu Cantillon này, nhưng một loại tài sản có thể xem xét để tránh sự thao túng tiền tệ – ít nhất là trong suốt lịch sử 5,000 năm qua – là bạc và vàng (không theo mã CUSIP). Nó đã và có lẽ sẽ luôn là nền tảng căn bản của giá trị tiền tệ nội tại.

Liên hệ với GSI theo số 833-GSI-GOLD. Quý vị sẽ nhận được một bản sao miễn phí của Hướng dẫn sống sót sau lạm phát phi mã của chúng tôi và bí mật mà các chủ ngân hàng không muốn quý vị biết, “Danh sách CUSIP Vàng & Bạc có thể hoán đổi,” miễn phí. GSI Exchange là một doanh nghiệp được công nhận bởi BBB tại Palm Beach, Florida, được Hội đồng Tài chính Forbes liệt kê và Platinum Dun & Bradstreet đã xác minh.

Do Anthony Allen Anderson, Senior Partner của GSI Exchange thực hiện
Bình Hòa biên dịch