Hiệp hội Quần vợt Nữ (The Women’s Tennis Association, WTA) đang đình chỉ tất cả các giải đấu ở Trung Quốc đại lục và Hồng Kông do lo ngại về cách Bắc Kinh đối xử với ngôi sao quần vợt Bành Soái (Peng Shuai).

Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành WTA Steve Simon nói trong một tuyên bố hôm 01/12 rằng, “Công bằng mà nói, tôi không biết làm cách nào để có thể yêu cầu các vận động viên thi đấu ở đó khi mà cô Bành Soái không được phép giao tiếp tự do, và dường như đã bị ép buộc để rút lại cáo buộc tấn công tình dục của cô ấy.”

Sự an nguy của cô Bành, một vận động viên từng ba lần tham dự Olympic và cựu tay vợt đánh đôi số 1 thế giới, đã trở thành một vấn đề được quốc tế quan tâm kể từ khi cô đưa ra cáo buộc tình dục đối với cựu Phó thủ tướng Trung Quốc Trương Cao Lệ (Zhang Gaoli) hồi đầu tháng trước và sau đó không hề xuất hiện trước công chúng suốt gần ba tuần.

Bài đăng của cô đã bị xóa trong vòng nửa giờ khỏi tài khoản cá nhân của cô trên mạng xã hội Weibo của Trung Quốc; tài khoản này hiện đã bị đóng băng. Thảo luận về cô Bành và những cáo buộc của cô cũng đã bị kiểm duyệt gắt gao trên mạng tại đại lục.

Kể từ khi cô Bành mất tích, WTA đã đi đầu trong một chiến dịch gây áp lực ngày càng tăng đối với Bắc Kinh nhằm cung cấp bằng chứng có thể xác thực được về sự an toàn của tay vợt này. Trong những tuần qua, các vận động viên quần vợt, chính phủ, và các nhóm vận động đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về vấn đề này, khiến Bắc Kinh rơi vào tình huống khó khăn trong hoạt động Quan hệ Công Chúng khi chưa đầy hai tháng nữa sẽ diễn ra Thế vận hội Mùa đông Bắc Kinh – một sự kiện đã bị giám sát chặt chẽ vì tình trạng vi phạm nhân quyền tràn lan của chính quyền Trung Cộng.

Hôm 21/11, cô Bành đã xuất hiện trong một cuộc gọi video dài 30 phút với Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC), nói với các quan chức rằng cô “vẫn an toàn và ổn” đồng thời “mong muốn cuộc sống riêng tư của mình được tôn trọng”. Vài ngày trước đó, thông tấn nhà nước Trung Quốc cũng đã công bố hình ảnh của cô Bành và ảnh chụp màn hình của một email được cho là gửi từ vận động viên này mà trong đó cô rút lại các cáo buộc. Nhưng những tuyên bố như vậy chỉ làm tăng thêm sự nghi ngờ về tình trạng an toàn của cô. Những người khác cũng không hài lòng với cuộc gọi điện video của IOC với cô Bành, họ nói rằng ủy ban này đã không làm đủ tốt để xác nhận sự an nguy của cô.

Vận động viên Bành Soái của Trung Quốc trong trận đấu với tay vợt Garbiñe Muguruza của Tây Ban Nha trong trận đấu vòng 64 tại Madrid, Tây Ban Nha, vào ngày 06/05/2018. (Ảnh: Susana Vera/Reuters)

Ông Simon nói: “Dù hiện giờ chúng tôi biết cô Bành đang ở đâu, nhưng tôi thực sự nghi ngờ về chuyện cô ấy được tự do, an toàn, và không bị kiểm duyệt, ép buộc, hay đe dọa.”

Ông Simon, người nhận được sự ủng hộ hoàn toàn từ ban giám đốc của hiệp hội về quyết định đó, bày tỏ sự hối tiếc vì đã phải thực hiện bước này. Nhưng “các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã khiến WTA không còn sự lựa chọn nào khác,” ông nói.

“Trừ phi Trung Quốc thực hiện các bước mà chúng tôi đã yêu cầu, chúng tôi không thể đặt các vận động viên và nhân viên của mình vào rủi ro bằng cách tổ chức các sự kiện ở Trung Quốc,” ông nói và cho biết thêm rằng ông vẫn hy vọng “lời yêu cầu khẩn thiết của hiệp hội này được lắng nghe” và các quan chức Trung Quốc sẽ tiến hành “điều tra kỹ lưỡng và minh bạch”.

Một số nhà lập pháp Hoa Kỳ đã bình luận về công bố của WTA, trong đó Thượng nghị sĩ Marsha Blackburn (Cộng Hòa–Tennessee) cảm ơn tổ chức này vì đã “can đảm chống lại Đảng Cộng sản Trung Quốc.”

Bà viết trên Twitter rằng: “Từ việc ngôi sao quần vợt Bành Soái biến mất, đến việc buộc những người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ làm nô lệ, Trung Cộng không hề tôn trọng con người.”

Một số nhân vật quần vợt nổi tiếng cũng hoan nghênh lập trường của WTA.

Bà Billie Jean King, người sáng lập WTA, cho biết tổ chức này “đã chọn đứng về phía bên chính nghĩa của lịch sử.”

Bà viết trên Twitter rằng: “Đây là một lý do khác giải thích tại sao quần vợt là môn hàng đầu trong tất cả các môn thể thao của phụ nữ.”

Bà Martina Navratilova, một tay vợt đã nghỉ hưu từng giành được 18 giải Grand Slam, trong một bài đăng trên Twitter đã gọi đó là “một lập trường dũng cảm của ông Steve Simon và WTA, nơi chúng ta luôn đặt nguyên tắc lên trên tiền bạc và ủng hộ phụ nữ ở khắp mọi nơi và đặc biệt là cô Bành Soái.” Huấn luyện viên nổi tiếng và cựu cầu thủ Darren Cahill, trong một tweet, đã ca ngợi WTA vì đã thể hiện “sự quan tâm, lo lắng và khả năng lãnh đạo đáng kinh ngạc.”

Cựu tay vợt số 1 thế giới Andy Roddick cho biết hành động này khiến anh “tự hào khi được ở trong làng quần vợt này.”

“Có rất nhiều tổ chức có đủ khả năng làm điều gì đó như thế này, nhiều hơn khả năng của WTA,” anh viết trong một bài đăng trên Twitter. “Làm điều đúng đắn sẽ dễ dàng hơn rất nhiều khi không có các thiệt hại đi kèm.”

Eva Fu
Thanh Tâm biên dịch