Hôm 28/06, Hạ viện đã thông qua hai dự luật lưỡng đảng nhằm tăng cường khả năng của Hoa Kỳ cạnh tranh với việc Bắc Kinh thúc đẩy công nghệ Trung Quốc.

Hai dự luật, nhằm thúc đẩy các chương trình nghiên cứu và phát triển ở Hoa Kỳ, đã được thông qua với sự ủng hộ rộng rãi của lưỡng đảng. Dự luật đầu tiên, có tên là Đạo luật HR2225 về Quỹ Khoa học Quốc gia cho Tương lai, đã được thông qua với tỷ lệ 345-67, trong khi dự luật thứ hai, được gọi là Đạo luật HR3593 về Bộ Khoa học Năng lượng cho Tương lai, đã được thông qua với tỷ lệ 351-68.

Điều này mở đường cho nguồn tài trợ bổ sung cho Quỹ Khoa học Quốc gia và Bộ Năng lượng, và để thích ứng với phiên bản dự luật của Thượng viện bao gồm hơn 52 tỷ USD tài trợ và khích lệ việc sản xuất chất bán dẫn trên đất Hoa Kỳ, một điều khoản mà các dự luật Hạ viện đã bỏ qua.

Chủ tịch Ủy ban Khoa học Hạ viện, bà Eddie Bernice Johnson, cho biết: “Từ lâu Hoa Kỳ đã là ngọn hải đăng đi đầu trong lĩnh vực khoa học và kỹ thuật. Mặc dù chúng ta cần phải nhận thức được sự cạnh tranh toàn cầu đang ngày càng tăng lên, nhưng không thể để điều đó hạn chế chúng ta. Để tiếp tục dẫn đầu, chúng ta phải đề ra lộ trình cho chính mình.”

Chủ tịch Ủy ban Khoa học, Không gian và Công nghệ Hạ viện, bà Eddie Bernice Johnson (Dân Chủ–Texas) cho biết rằng Hoa Kỳ đang ở “thời khắc trọng đại trong lịch sử của quốc gia chúng ta” và rằng người dân Hoa Kỳ “cần tập trung hơn vào vai trò của khoa học trong xã hội của chúng ta.”

Bà Johnson cho hay, “Chúng ta phải tài trợ nhiều hơn cho khoa học. Trong nhiều năm qua, chúng ta đã không cấp hàng triệu dollar cho các nghiên cứu xuất sắc.”

Người tham dự tận hưởng Mô phỏng Không gian của Blue Origin trong hội nghị Re: MARS của Amazon về robot học và trí tuệ nhân tạo tại Khách sạn Aria ở Las Vegas, Nevada vào ngày 05/06/2019. (Ảnh: Mark Ralston/AFP qua Getty Images)

Hai dự luật trên sẽ tăng tài trợ cho Quỹ Khoa học Quốc gia và Văn phòng Khoa học của Bộ Năng lượng lên khoảng 7% mỗi năm. Nếu được ký thành luật, các dự luật này cũng sẽ hỗ trợ giáo dục khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) cũng như phát triển chuyên môn để hỗ trợ tuyển dụng trong các ngành đó.

Đạo luật Quỹ Khoa học Quốc gia cho Tương lai cũng bao gồm một điều khoản cấm các ứng viên nhận tài trợ nghiên cứu và phát triển tham gia vào các chương trình “tuyển dụng tài năng ngoại quốc nguy hại” từ một “quốc gia ngoại quốc đáng lo ngại” trong suốt thời gian nhận tài trợ của họ.

Các quốc gia đáng lo ngại hiện nay bao gồm Trung Quốc, Bắc Hàn, Nga, Iran.

Các dự luật này cũng sẽ bao gồm Chương trình Ngàn Nhân tài của Bắc Kinh – đã bị Hoa Kỳ giám sát chặt chẽ vì các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.

Chương trình Ngàn Nhân tài, được công bố vào năm 2008, là chương trình chiêu mộ của Bắc Kinh nhằm thu hút Hoa kiều và các chuyên gia ngoại quốc tài năng trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ để giúp nhà cầm quyền Trung Cộng thúc đẩy nỗ lực đổi mới của họ.

“Điều quan trọng là chúng ta phải đạt được sự cân bằng chính xác giữa việc giữ cho doanh nghiệp nghiên cứu của chúng ta mở và bảo vệ doanh nghiệp khỏi những đối thủ đang tìm cách lợi dụng hệ thống mở của chúng ta,” Dân biểu Michael Waltz (Cộng Hòa–Florida) nói về điều khoản này.

Dự luật của Thượng viện, được gọi là “Đạo luật Đổi mới và Cạnh tranh Hoa Kỳ”, hay USICA, được một tỷ lệ đa số lưỡng đảng (68-32) ủng hộ hôm 08/06. Dự luật toàn diện này có mục đích nhằm tăng cường hỗ trợ của chính phủ dành cho lĩnh vực khoa học và công nghệ, cũng như giải quyết các nỗ lực vượt qua Hoa Kỳ để trở thành nhà lãnh đạo toàn cầu của Trung Quốc cộng sản.

Cơ quan lập pháp bù nhìn của Trung Quốc bày tỏ “sự phẫn nộ mạnh mẽ và kiên quyết phản đối” dự luật của Thượng viện – một hành động của lưỡng đảng được ngợi khen ở Hoa Thịnh Đốn trong giai đoạn Quốc hội bị chia rẽ sâu sắc.

Các đồng sự Dân Chủ của Tổng thống Joe Biden kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện nhưng chỉ với khoảng cách hẹp. Tuy nhiên, mong muốn có một đường lối cứng rắn trong việc ứng phó với một Bắc Kinh độc tài là một quan điểm lưỡng đảng hiếm hoi trong Quốc hội đang bị chia rẽ sâu sắc.

Isabel Van Brugen
Bản tin có sự đóng góp của Reuters
Tịnh Nhi biên dịch