Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua dự luật hôm 02/12, yêu cầu các công ty nước ngoài giao dịch trên các sàn chứng khoán của Hoa Kỳ, phải đáp ứng các tiêu chuẩn kế toán của Hoa Kỳ, đây sẽ là hành động chấm dứt ưu đãi dành cho các công ty Trung Quốc. Dự luật sẽ được trình lên Tổng thống Donald Trump để được ký thành luật.

Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) vào ngày 3 tháng 8 năm 2020 tại Phố Wall ở Thành phố New York. (Ảnh Angela Weiss / AFP qua Getty Images)

Biện pháp được gọi là Đạo luật về Trách nhiệm giải trình của các Công ty nước ngoài, sẽ chặn các công ty Trung Quốc tham gia vào thị trường chứng khoán Hoa Kỳ nếu họ từ chối áp dụng các nguyên tắc công bố thông tin minh bạch như các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang thực hiện.

Theo dự luật, các công ty nước ngoài không tuân thủ các cuộc kiểm tra của Ủy ban Giám sát Kế toán Công ty Đại chúng (PCAOB) trong 3 năm liên tiếp, sẽ bị hủy niêm yết khỏi các sàn giao dịch của Hoa Kỳ. Quy tắc này cũng áp dụng cho các công ty có cổ phiếu được giao dịch tại các sàn giao dịch phi tập trung (Over-the-counter).

Dự luật cũng yêu cầu các công ty công bố về việc liệu họ có thuộc sở hữu hay chịu sự kiểm soát của chính phủ nước ngoài, bao gồm cả Trung Cộng, hay không.

Dự luật lưỡng đảng, do Thượng nghị sĩ John Kennedy (Cộng Hòa-Louisiana) và Chris Van Hollen (Dân Chủ-Maryland) đệ trình, đã được Thượng viện Hoa Kỳ đồng ý thông qua hôm 20/5/2020. Kể từ đó, dự luật vẫn đang chờ biểu quyết tại Hạ viện.

Ông Kennedy hoan nghênh Hạ viện đã cùng Thượng viện thông qua dự luật với sự ủng hộ mạnh mẽ.

“Chính sách hiện tại là độc hại vì nó cho phép các công ty Trung Quốc bỏ qua các quy tắc mà các công ty Hoa Kỳ phải tuân theo,” Thượng nghị sĩ John Kennedy (Cộng Hòa-Louisiana), nói với The Epoch Times trong một email.

“Nó khiến các gia đình và công nhân Hoa Kỳ gặp rủi ro cho các khoản tiết kiệm đại học và hưu trí của họ. Các đồng nghiệp của tôi ở cả hai phía, đều nhận ra sự thật đó.”

PCAOB là một tổ chức bất vụ lợi được thành lập theo Đạo luật Sarbanes – Oxley năm 2002 để giám sát hoạt động kiểm toán của các công ty giao dịch đại chúng nhằm bảo vệ các nhà đầu tư.

PCAOB đã không thể thanh tra các công ty kiểm toán có trụ sở tại Trung Quốc trong hơn một thập kỷ qua. Bắc Kinh đã từ chối cho phép thanh tra kiểm toán đối với các công ty có trụ sở tại Trung Quốc, viện dẫn các luật của đảng cộng sản địa phương liên quan đến bảo vệ dữ liệu, quyền riêng tư, bí mật hoặc an ninh quốc gia làm lý do để không tuân thủ.

Đối xử ưu đãi

Có 217 công ty Trung Quốc được niêm yết trên các sàn giao dịch của Hoa Kỳ, với tổng giá trị thị trường là 2.2 nghìn tỷ USD, tính đến ngày 02/10.

Các công ty Trung Quốc này đã tận dụng lợi thế của thị trường vốn Hoa Kỳ mà không phải tuân thủ các tiêu chuẩn kiểm toán nghiêm ngặt giống như các công ty Hoa Kỳ khác.

Năm 2013, dưới thời chính phủ Obama-Biden, PCAOB đã ký một biên bản ghi nhớ (MOU) với các cơ quan quản lý ở Bắc Kinh, đem lại sự ưu đãi cho các công ty Trung Quốc.

Ví dụ, MOU nêu rằng “nếu một Bên tham gia thỏa thuận này không cung cấp thông tin và/hoặc sự chấp thuận được yêu cầu, do xung đột pháp luật, thì các Bên nên cố gắng tìm ra giải pháp bằng cách tham vấn.” Những tiêu chuẩn lỏng lẻo này đã gây ra những trở ngại cho việc Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) thực thi các quy tắc và quy định của mình đối với các hãng kiểm toán và các công ty có trụ sở tại Trung Quốc.

Nhượng bộ này là một phần [kết quả] từ sự tham gia tích cực của cựu Phó Tổng thống Joe Biden trong việc tăng cường bang giao thương mại của Hoa Kỳ với Trung Quốc. Bản ghi từ kho lưu trữ của chính phủ Obama cho thấy thỏa thuận đã đạt được sau khi các nhà lãnh đạo Trung Quốc tổ chức nhiều cuộc họp với ông Biden.

Kết quả của sự nhượng bộ này, các nhà đầu tư Hoa Kỳ, thông qua quỹ hưu trí của họ, đã vô tình chuyển tài sản từ Hoa Kỳ sang các công ty Trung Quốc không tuân thủ luật pháp Hoa Kỳ. Lỗ hổng này khiến các nhà đầu tư Hoa Kỳ tài trợ vốn cho nhiều công ty Trung Quốc có liên quan đến bộ máy gián điệp và quân sự của Đảng Cộng sản Trung Quốc và dính líu đến các vụ vi phạm nhân quyền của Trung Cộng.

Hôm 12/11, TT Trump đã ban hành một sắc lệnh hành pháp chấm dứt các hoạt động đầu tư vào các công ty Trung Quốc có liên hệ chặt chẽ với quân đội Trung Quốc. Lệnh này nhắm vào 31 công ty trước đây được Ngũ Giác Đài xác định là “thuộc sở hữu hoặc kiểm soát” của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).

Một phân tích của The Epoch Times cho thấy, tính đến ngày 20/11, hai công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán New York, gồm China Mobile Ltd. và China Telecom Corp., nằm trong danh sách đen và một lượng cổ phiếu của các công ty này, trị giá 10.4 tỷ USD, do các quỹ đầu tư của Hoa Kỳ nắm giữ. Theo sắc lệnh hành pháp của tổng thống, tính đến tháng 11/2021, các nhà đầu tư Hoa Kỳ có khoảng một năm để rút vốn khỏi các khoản đầu tư của họ.

Dự luật sẽ ngăn chặn các công ty không trung thực như Luckin Coffee lợi dụng thị trường vốn của Hoa Kỳ. Cổ phiếu của chuỗi cửa hàng cà phê Trung Quốc đã sụp đổ và sau đó đã bị hủy niêm yết khỏi Nasdaq trong năm nay, sau khi lịch sử phạm tội về tài chính của công ty bị phanh phui trong một báo cáo. Vụ bê bối là một lời cảnh tỉnh cho các nhà lập pháp, cơ quan quản lý và các nhà đầu tư về những rủi ro mà các công ty có trụ sở tại Trung Quốc, gây ra cho thị trường vốn Hoa Kỳ.

Trong một tuyên bố, ông Van Hollen nêu rõ: “Hàng triệu gia đình Hoa Kỳ dựa vào các khoản đầu tư khiêm tốn để nghỉ hưu, cho con cái đi học đại học và vượt qua các trường hợp khẩn cấp về tài chính. Nhưng nhiều người đã bị lừa hết tiền sau khi đầu tư vào các công ty Trung Quốc có vẻ như hợp pháp, vốn không tuân thủ theo các tiêu chuẩn như các công ty niêm yết công khai khác. Dự luật này sửa chữa những sai sót, bảo đảm rằng tất cả các công ty trên các sàn giao dịch của Hoa Kỳ tuân theo các quy tắc giống nhau.”

“Đây có thể là phần quan trọng nhất của luật bảo vệ nhà đầu tư được thông qua trong vài năm,” ông Brad Sherman (Dân Chủ-California), Chủ tịch tiểu ban Bảo vệ Nhà đầu tư và Thị trường vốn, cho biết trong một tuyên bố.

Emel Akan
Huệ Giao và Minh Trí biên dịch