Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho biết một giáo sư y sinh học đã nhận tội hôm 12/11 vì liên quan đến một kế hoạch dùng hàng triệu US dollar tài trợ của liên bang để phát triển nghiên cứu ở Trung Quốc.

Khuôn viên Đại học tiểu bang Ohio tháng 12/2013. (Ảnh Michael Barera, CC BY-SA 4.0)

Theo Bộ Tư pháp, Ông Zheng Songguo, cựu giáo sư tại Đại học tiểu bang Ohio (OSU), đã nhận tội vì nói dối trong đơn xin tài trợ từ Viện Y tế Quốc gia (NIH) của mình, với mục đích sử dụng 4.1 triệu USD tài trợ nghiên cứu để phát triển lĩnh vực bệnh thấp khớp và miễn dịch học cho Trung Quốc. Hành vi phạm tội này có hình phạt lên đến 5 năm tù giam.

Vụ việc nằm trong một chuỗi các hành động của liên bang nhắm vào các học giả hợp tác với các tổ chức Trung Quốc trong khi nhận tài trợ nghiên cứu từ những người nộp thuế Hoa Kỳ, và là biện pháp phạt thẳng tay đối với việc chuyển giao tài sản trí tuệ của Hoa Kỳ cho Trung Quốc.

Cựu giáo sư này bị bắt hồi tháng 5 tại Anchorage, Alaska, khi ông đang chuẩn bị lên một chuyến bay thuê riêng đến Trung Quốc. Khi bị bắt, ông ta mang theo nhiều vật dụng, bao gồm hai máy tính xách tay, ba điện thoại di động, một số ổ USB, vài thỏi bạc, hộ chiếu Trung Quốc hết hạn cho gia đình ông và giấy chứng nhận tài sản ở Trung Quốc.

“Ông Zheng đã hứa với Trung Quốc rằng ông ta sẽ nâng cao nghiên cứu y sinh học của đất nước,” ông David M. DeVillers, công tố viên liên bang của Văn phòng Biện lý Quận Nam Ohio, cho biết trong một tuyên bố. “Ông ấy đang chuẩn bị bỏ trốn khỏi Hoa Kỳ sau khi biết cơ quan làm việc của ông ở Hoa Kỳ đã bắt đầu một quy trình hành chính để xem xét liệu ông có tuân thủ các quy tắc khi nhận hỗ trợ từ tiền thuế của người dân Hoa Kỳ hay không.”

Trong lời tự bào chữa, ông ta thừa nhận đã khai gian dối trong đơn xin cấp tài trợ từ NIH của mình, che giấu việc tham gia vào các kế hoạch tài năng được Trung Cộng tài trợ và che giấu sự hợp tác của ông ta với một trường đại học Trung Quốc, các công tố viên cho biết. Các quan chức Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng các kế hoạch tuyển dụng này nhằm thu hút các chuyên gia nước ngoài đến làm việc tại Trung Quốc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao các nghiên cứu và bí quyết của Hoa Kỳ về nước này.

Ông Zheng đã dẫn đầu một nhóm thực hiện nghiên cứu tự miễn dịch tại OSU và Đại học tiểu bang Pennsylvania. Theo tài liệu của tòa án, trong khi làm việc tại OSU, ông Zheng cũng đang làm việc cho Bệnh viện liên kết thứ ba tại Đại học Sun Yat-Sen, một trường học do Trung Cộng kiểm soát ở tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc. Các tài liệu của tòa án cho biết trang chủ của trường đại học này đã liệt kê ông ta là một chuyên gia của Kế hoạch Ngàn nhân tài (TTP). Trang web này hiện không thể truy cập được nữa.

Các công tố viên nhận định ông Zheng đã tham gia vào một kế hoạch tài năng của Trung Quốc từ năm 2013. Kể từ đó, ông ta đã dùng những nghiên cứu được thực hiện ở Hoa Kỳ để đem lại lợi ích cho Trung Cộng.

Theo tài liệu của tòa án, vào thời điểm đó, ông Zheng nhận tiền cả từ NIH và từ Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia Trung Quốc, do Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc quản trị.

Ông Zheng đã tiết lộ những xung đột lợi ích này cho cơ quan làm việc của mình tại Hoa Kỳ hoặc NIH.

Hồi tháng 6, một cựu chủ nhiệm khoa hóa học của Đại học Harvard đã bị truy tố về tội đưa ra những tuyên bố sai lệch về khoản tài trợ mà ông nhận được từ Kế hoạch Ngàn nhân tài trong khi thực hiện nghiên cứu tuyệt mật của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, ông ta đã chối bỏ mọi tội danh.

Cathy He
Huệ Giao biên dịch