Bà Guo Jun, Giám đốc của ấn bản The Epoch Times tại Hồng Kông, cho biết bầu không khí đàn áp ở Hồng Kông do Đảng Cộng sản Trung Quốc (Trung Cộng) tạo ra – nhờ đó những kẻ tấn công có thể phá hoại nhà in của một trong những tờ báo độc lập của thành phố này nhưng không bị trừng phạt –  là điều mà Bắc Kinh hy vọng lén lút đưa vào phương Tây.

Từng được ca ngợi bởi các quyền tự do dân chủ, Hồng Kông nay đã chứng kiến ​​quyền tự trị suy giảm kể từ khi thuộc địa cũ này của Anh Quốc quay về với sự cai trị của Trung Quốc năm 1997. Trong năm vừa qua, Bắc Kinh đã áp đặt các luật lệ sâu rộng để hình sự hóa các hành vi ly khai, lật đổ, và cấu kết với ngoại bang được định nghĩa một cách mơ hồ, đồng thời tiến hành các cải cách bầu cử tuyên bố rằng chỉ “những người ái quốc” mới có thể cai trị lãnh thổ này.

Kể từ đó, các nhà chức trách đã truy tố hàng chục người theo luật an ninh mới hoặc theo các tội danh khác, gồm cả mới đây nhất là ông trùm truyền thông Jimmy Lai (Lê Trí Anh), nhà xuất bản tờ báo địa phương Apple Daily, đồng thời là người chỉ trích gay gắt Trung Cộng.

Bà Guo nói trong một cuộc phỏng vấn mới đây trên chương trình “American Thought Leaders” (“Các Nhà lãnh đạo Tư tưởng Hoa Kỳ”) của The Epoch Times rằng, “Hồng Kông là minh chứng hoàn hảo về việc Trung Cộng đã biến một xã hội tự do thành một nơi mà mọi người sợ tự do phát ngôn như thế nào.”

“Ngày nay, ngay cả giải Oscar cũng không thể phát sóng ở Hồng Kông vì các bộ phim phải được Trung Cộng duyệt xét trước khi có thể trình chiếu tại các rạp của Hồng Kông. Trung Cộng đã từng bước biến Hồng Kông thành thế này,” bà cho biết, và nói thêm rằng bà quan sát thấy hiện tượng tương tự đang xảy ra ở phương Tây.

Bà nói: “Hollywood, một số công ty công nghệ lớn, Wall Street, họ cần phải làm ăn với Trung Quốc, vì vậy họ tuân theo đường lối của Đảng Cộng sản Trung Quốc khi gặp phải các chủ đề mà Trung Cộng không thích.”

Bà Guo lưu ý rằng một số người có lẽ thấy khó tưởng tượng được rằng điều này có thể xảy ra ở một xã hội tự do.

“Nhưng ai đứng sau tất cả sự việc này, đang kiểm soát toàn bộ sự việc này? Ai đang sử dụng các ưu đãi về tài chính và thị trường của Trung Quốc như những con bài mặc cả để thay đổi toàn bộ thế giới?” bà nói.

“Chúng tôi biết đó là Đảng Cộng sản Trung Quốc, và đảng này đã mài giũa các kỹ năng đó tại Hồng Kông.”

Một ảnh chụp màn hình CCTV cho thấy những kẻ đột nhập mặc đồ đen, một kẻ cầm búa tạ, phá hỏng thiết bị in ấn tại xưởng in của The Epoch Times tại Hồng Kông hôm 12/04/2021. (Ảnh: The Epoch Times)

Hôm 12/04, bốn người đàn ông đã xông vào xưởng in của The Epoch Times ở Hồng Kông. Hai người trong số đó đã đập vỡ các thiết bị in ấn quan trọng bằng búa tạ, làm cho việc phân phối báo của tờ báo bị đình trệ. Việc xuất bản đã hoạt động trở lại hôm 16/04, kịp thời đưa tin về việc kết án ông Lai và các nhà hoạt động ủng hộ dân chủ nổi tiếng khác.

Bà Guo đã nói rằng rất có thể Trung Cộng đứng sau vụ tấn công bạo lực này; bà viện dẫn một loạt các nỗ lực phá hoại tương tự kể từ khi cơ sở này bắt đầu hoạt động năm 2006. 

Bà cho biết, “The Epoch Times không có bất kỳ kẻ thù nào bởi vì chúng tôi không nợ bất kỳ khoản nợ nào và chúng tôi chưa bao giờ có bất kỳ xung đột tài chính nào với các nhóm hay các cá nhân.”

Bà Guo, một trong những thành viên sáng lập của The Epoch Times ở Atlanta, tiểu bang Georgia, vào năm 2000, cho biết sự khan hiếm thông tin độc lập từ bên trong Trung Quốc là động cơ thúc đẩy nhóm thành lập tờ báo này.

Theo bà Guo, họ muốn “đem sự thật về Trung Quốc đến cho toàn thế giới và cũng truyền tải tiếng nói quốc tế đến với người dân Trung Quốc.”

Vào thời điểm đó, Trung Cộng đã dàn dựng một vụ tự thiêu để dùng làm tuyên truyền biện minh cho cuộc đàn áp của họ đối với các học viên Pháp Luân Công, cuộc đàn áp này đã được khởi xướng từ hơn một năm trước đó. Bà Guo nhận thấy rằng các hãng thông tấn Hoa ngữ và Anh ngữ đã không báo cáo các bằng chứng lộ ra về việc Trung Cộng đã dàn dựng sự kiện trên như thế nào.

Tuy nhiên, “tờ báo của chúng tôi vào thời điểm đó đã có thể báo cáo sự thật về sự kiện này cho toàn thế giới,” bà nói.

Một năm sau, khi dịch SARS bùng phát ở miền nam Trung Quốc vào cuối năm 2002, Trung Cộng đã che đậy sự bùng phát đó, cũng giống như họ đã làm trong đại dịch hiện nay.

“Chính tờ The Epoch Times ở Hồng Kông đi đầu đưa tin về câu chuyện đó,” bà Guo nói.

Sau vụ tấn công vào xưởng in hôm 12/04, những tờ báo của ấn bản The Epoch Times ở Hồng Kông lại xuất hiện trên máy in tại Hồng Kông, vào hôm 17/04/2021. (Ảnh: The Epoch Times)

Sự phá hoại

Nhưng rồi việc đưa tin tức không kiểm duyệt của tờ báo này về Trung Cộng đã phải trả giá. Không lâu sau khi thành lập tờ báo, nhóm ký giả đầu tiên của họ ở Trung Quốc đều bị bắt.

“Nhiều người trong số họ là sinh viên tốt nghiệp từ Đại học Thanh Hoa và các trường đại học danh tiếng khác ở Trung Quốc,” bà Guo nói, “Họ đã bị tra tấn một thời gian dài trong các nhà tù ở Trung Quốc.”

Ngay cả hiện nay, các ký giả của tờ báo này cũng là mục tiêu của nhà cầm quyền này.

Bà cho biết, “Chúng tôi cũng có rất nhiều ký giả trên toàn cầu; các thành viên gia đình của họ ở Trung Quốc vẫn tiếp tục bị quấy rối và bị đe dọa.”

Hồi tháng 03/2021, một người dẫn chương trình thời sự trực tuyến của The Epoch Times Hồng Kông đã nhận được một tin nhắn của cảnh sát Trung Quốc đại lục do một người họ hàng gửi đến: Hãy ngừng phát sóng hoặc phải đối mặt với việc bị bắt giữ theo luật an ninh quốc gia mới.

Bản thân bà Guo đã đang là mục tiêu bị Trung Cộng đe dọa. Khi bà chuyển đến Hồng Kông để làm việc cho ấn bản này, bà đã nhận được một lá thư yêu cầu bà phải rời khỏi thành phố ngay lập tức. Tác giả lá thư này cũng nói rằng họ sẽ theo dõi bà và đi theo bà mọi lúc mọi nơi.

Nhà cầm quyền này cũng đã cố gắng phá hoại ấn bản Hồng Kông bằng cách gây áp lực lên các nhà bán lẻ và những người quảng cáo. Bà Guo nhớ lại một tình huống trong đó một khách hàng quảng cáo nhỏ ở Hồng Kông nhận được những lá thư đe dọa bằng bốn ngôn ngữ khác nhau.

Bà nói: “Một số người trong số những khách hàng này [ở Hồng Kông] là người Nam Hàn hoặc từ các quốc gia khác, vì vậy Trung Cộng dùng các ngôn ngữ khác nhau để đe dọa và quấy rối họ.”

Từ tháng 05/2019, The Epoch Times Hồng Kông bắt đầu bán báo tại khoảng 500 cửa hàng 7-Eleven trong thành phố này.

Bà Guo cho hay, “Mọi người rất vui vì giờ đây việc mua báo The Epoch Times đã trở nên rất thuận tiện.”

Nhưng kế hoạch đó không kéo dài được lâu.

“Thật không may, Trung Cộng rất nhanh chóng gây áp lực lên 7-Eleven, thế nên 7-Eleven đã đơn phương rút khỏi hợp đồng và lấy báo The Epoch Times ra khỏi kệ của họ,” bà cho biết.

Không lùi bước

Theo bà Guo, điều mà nhà cầm quyền này tìm cách đạt được “không chỉ là về việc lọc ra một hay hai mục,” mà là xuất cảng toàn bộ hệ thống của nó thông qua việc kết hợp các mối đe dọa và ép buộc kinh tế.

Bà cho biết, vì Hồng Kông không bị các lệnh trừng phạt của phương Tây mãi cho đến gần đây, nên Trung Cộng đã tận dụng vị thế của Hồng Kông là một trung tâm tài chính quốc tế để thu hút đầu tư ngoại quốc và tiến hành việc cưỡng bức chuyển giao công nghệ.

“Những ưu đãi về tài chính khiến người ta đánh mất lương tâm, tự kiểm duyệt mình, và thậm chí đi hạn chế quyền tự do ngôn luận của người khác.”

Khi được hỏi liệu bà có sợ hãi không, bà Guo đã thề sẽ không bao giờ lùi bước.

Bà nói: “Đối với chúng tôi, thì con người phải có phẩm giá căn bản, các quyền tự do biểu đạt căn bản. Chúng tôi không thể quay lưng lại vì việc này rất cần thiết. Nếu chúng tôi từ bỏ ngay cả điều này, thì chúng tôi sẽ không còn phẩm giá căn bản nữa.”

“Một biệt danh phổ biến của Hồng Kông là ‘căn cứ địa chống lại Trung Cộng,’” bà nói. “Trung Cộng cũng nhận thấy điều này. Chiến lược lần này của họ là chiếm lấy Hồng Kông chứ không phải là người dân của thành phố này… thông qua dọa dẫm và đe dọa.”

Bà Guo nói: “Nếu đến một ngày sự tình thực sự đến mức đó, tôi cảm thấy đó sẽ là một bi kịch, không chỉ cho người dân Hồng Kông và người dân Trung Quốc, mà rất không may cho cả thế giới. Vì vậy, chúng tôi hy vọng sẽ ngăn chặn xu hướng xuống dốc này khi chúng tôi vẫn còn có thể.”

Eva Fu và Jan Jekielek
Bản tin có sự đóng góp của Cathy He.
Hạo Văn biên dịch