Trà ô long GABA xuất xứ từ Nhật Bản và được giới thiệu vào khoảng cuối những năm 1980. Loại trà này chứa lượng lớn acid gamma-aminobutyric (GABA) – một acid amin hình thành tự nhiên trong cơ thể con người và hoạt động như một chất dẫn truyền thần kinh. Thông thường, trà ô long và trà xanh có hàm lượng acid amin này cao hơn so với các loại trà khác.

Acid gamma-aminobutyric được tạo ra một cách tự nhiên trong não người và cũng hiện diện trong nhiều loại thực phẩm có chứa acid glutamic, bao gồm hải sản, hạt đậu, đậu lăng, ngũ cốc nguyên hạt nảy mầm, và các loại quả mọng (berries). Để tổng hợp GABA tốt hơn, người ta có thể cần tăng tiêu thụ thực phẩm có chứa vitamin B6 nhằm kích thích tiến trình sản xuất GABA trong não. Và sự thiếu hụt acid amin này ở người là nguyên nhân của nhiều rối loạn tâm trạng và giấc ngủ.

Nghiên cứu đã xác định mối tương quan giữa tiêu thụ trà GABA với việc giảm tình trạng huyết áp cao. Với chức năng ức chế, trà GABA làm cho cơ lót bên trong mạch máu giãn ra, giúp máu lưu thông bình thường.

Vào những năm 1980, các nhà nghiên cứu Nhật Bản đã phát triển một kỹ thuật chế biến trà đặc biệt làm gia tăng hàm lượng acid amin này trong trà, từ đó làm ra một loại trà có tác dụng tốt cho sức khỏe. Bằng cách đặt lá trà thô vào một gian phòng kín không có oxygen và bơm khí nitrogen vào thay thế, họ tạo ra quá trình lên men tổng hợp chất glutamate có trong lá trà thành GABA. Họ còn phát hiện được rằng che mát cho cây trà trong hai tuần trước khi thu hoạch cũng có thể làm tăng lượng GABA.

Hương vị và hàm lượng caffeine trong trà ô long GABA 

Mức độ oxy hóa của trà ảnh hưởng lớn đến hương vị của trà, và còn phụ thuộc vào độ cao của vùng đất mà cây trà sinh trưởng; càng lên cao thì mức oxy hóa càng thấp. Lá trà được oxy hóa nhiều thì sẫm màu hơn, màu sắc rõ ràng hơn, và hương vị đậm đà hơn; trong khi trà có mức oxy hóa nhẹ thì có hương trái cây, vị nhẹ hơn. 

Trà ô long GABA có hàm lượng caffeine ở mức trung bình.

trà ô long GABA
Kết quả nghiên cứu cho thấy, sau khi những người tham gia tham gia nghiên cứu tiêu thụ một tách trà ô long GABA, điếm số căng thẳng giảm ở mức trung bình và độ biến thiên nhịp tim giảm ở mức đáng kể. (Ảnh: Vinne/Shutterstock)

Những nghiên cứu về lợi ích của trà ô long GABA đối với sức khỏe

Loại trà được xem là trà GABA toàn phần phải chứa tối thiểu 150 mg GABA cho mỗi 100 gram lá trà khô. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng trong 200 ml nước trà ô long loại thường chỉ chứa 0.25 mg GABA; trong khi đó, hàm lượng GABA trong trà ô long được tổng hợp GABA có độ khoảng 2 mg trong mỗi 200 ml nước trà. 

Trà ô long được chứng minh là có lợi cho sức khỏe vì chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao. Một nghiên cứu khác còn cho thấy rằng, so với các loại trà đen, trà trắng và kể cả trà xanh, thì trà ô long có hàm lượng chất chống oxy hóa mạnh hơn – được xem là thức uống hàng đầu đem lại sức khỏe và hạnh phúc. 

Theo một số báo cáo, trà ô long GABA cũng được xem là sự thay thế tự nhiên hoàn hảo cho một số dược phẩm vì không có đặc tính gây nghiện cũng như không có tác dụng phụ khi sử dụng lượng vừa phải.

Trà ô long GABA giúp giảm căng thẳng và lo âu

Năm 2019, các nhà khoa học Úc đã thực hiện một đề tài nghiên cứu về mối quan hệ giữa việc sử dụng trà được làm giàu GABA đối với sự căng thẳng và sự biến thiên tần số tim (sự biến đổi về thời gian giữa mỗi nhịp tim). Một người khi đang trong trạng thái căng thẳng thường có biểu hiện tăng sự biến thiên tần số tim. Những người bị căng thẳng kinh niên dễ bị các bệnh tim mạch hơn; vì vậy, điều quan trọng là họ cần phải giảm thiểu tình trạng căng thẳng. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng những người tham gia đã giảm đáng kể điểm số căng thẳng và cải thiện đáng kể mức biến thiên tần số tim khi uống một tách trà ô long GABA. Kết quả nghiên cứu làm nổi bật những tương tác phức tạp của hệ thần kinh trong việc điều chỉnh tâm trạng.

Cải thiện chứng rối loạn giấc ngủ và rối loạn tâm trạng

Những lợi ích sức khỏe đáng chú ý của GABA ô long bao gồm cải thiện giấc ngủ ở những người bị rối loạn liên quan đến giấc ngủ – ví dụ như chứng mất ngủ (insomnia). Phần lớn là do tác dụng làm dịu của chất GABA hoạt động như một loại thuốc an thần tự nhiên không chứa chất gây nghiện. Não người vốn có thể tạo ra GABA một cách tự nhiên. Nhưng đối với những người bị rối loạn giấc ngủ, trầm cảm và lo âu, hàm lượng GABA được tạo ra thấp hơn, gây mất ngủ và các vấn đề liên quan đến tâm trạng. Acid amin GABA có chức năng như một chất ức chế trong não, và khi kết hợp với chất L-theanine (được tìm thấy trong tất cả các loại trà), sẽ làm tăng sự thư giãn và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Một lợi ích sức khỏe khác được báo cáo là giúp nâng cao khả năng tập trung và sự chăm chú. Thậm chí, nhiều trẻ em Nhật Bản uống trà GABA trước khi đến trường để kích thích tinh thần tỉnh táo trong giờ học.

Uống trà với lượng vừa phải

Các nhà nghiên cứu khuyến nghị mức an toàn là từ 10 đến 20 mg GABA, tương đương với 4 đến 8 tách nước trà GABA, và tốt nhất là uống vào buổi tối để cải thiện giấc ngủ hoặc chứng rối loạn tâm trạng. 

Chất acid amin này dễ tan trong nước nên thời gian ngâm trà [trong nước sôi] thường rất ngắn – tối đa là 2 phút. Cũng như những thứ khác, chúng ta nên dùng trà GABA với lượng vừa phải vì uống nhiều trà quá có thể gây buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, và khó thở.

Ngày nay, chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy trà ô long GABA tại các cửa hàng bán đặc sản trà, phổ biến nhất là trà nhập cảng từ Đài Loan và Nhật Bản.

Thiền định và giữ cho tâm trí minh mẫn

Một cách để tăng GABA trong não một cách tự nhiên là thông qua thực hành thiền định và chính niệm. Cũng giống như việc ăn uống lành mạnh rất quan trọng cho cơ thể, săn sóc tâm trí là một cách hiệu quả để phòng ngừa căng thẳng và lo âu.

Skylar Parker
Khánh Ngọc biên dịch