Theo Cục Dự trữ Liên bang (Fed), một số doanh nghiệp Hoa Kỳ đang đối mặt với lạm phát do chi phí đầu vào tăng, và họ dự kiến chuyển chi phí này vào “tay” người tiêu dùng thông qua việc tăng giá bán.

Lạm phát giá của nhà sản xuất và khả năng ảnh hưởng tới các kệ hàng hóa là một trong những chủ đề trong báo cáo tổng hợp phân tích kinh tế mới nhất “Beige Book” của Fed, được phát hành vào ngày 08/09. Báo cáo này cung cấp một cái nhìn nhanh về kinh tế của Hoa Kỳ từ đầu tháng Bảy đến tháng Tám dựa trên báo cáo từ ngân hàng trung ương của 12 quận.

Một phụ nữ làm việc tại một trạm đóng gói tại trung tâm hoàn thiện [sản phẩm] của Amazon rộng 855,000 foot vuông ở Đảo Staten, một trong năm quận của Thành phố New York, hôm 05/02/2019. (Ảnh: Johannes Eisele/AFP qua Getty Images)

Báo cáo này cho biết, tình trạng thiếu hụt nguồn cung nguyên vật liệu đang “lan tràn” và áp lực giá đầu vào “lan rộng”, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu đầu vào ngay cả khi giá mua đã tăng lên rất nhiều.

Tác giả của báo cáo này viết: “Các doanh nghiệp tiếp tục báo cáo sự gia tăng giá cả trên diện rộng của [nguyên vật liệu] đầu vào – đặc biệt là trong các ngành xây dựng, sản xuất, thương mại bán buôn, và vận tải và kho bãi,” đồng thời cho biết thêm rằng tất cả các lĩnh vực có liên quan đều dự kiến ​tăng giá đầu vào trên diện rộng cho đến hết năm nay.

Một nửa số quận mô tả lạm phát giá [nguyên vật liệu] đầu vào là “mạnh”, trong khi nửa còn lại mô tả là “vừa phải”.

Trong nhiều trường hợp, chi phí đầu vào cao hơn có khả năng dẫn đến giá cao hơn cho người tiêu dùng.

Đóng góp thêm động lực lạm phát là áp lực tăng lương [cho nhân viên] với hầu hết các doanh nghiệp mô tả sự tăng trưởng tiền lương là “mạnh” do nhu cầu về nhân công tiếp tục tăng lên.

Các tác giả của báo cáo viết: “Tất cả các quận đều ghi nhận tình trạng thiếu lao động phổ biến đang gây trở ngại cho công việc, và trong nhiều trường hợp khiến hoạt động kinh doanh trì trệ.”

Theo báo cáo, tỷ lệ bỏ việc tăng, số người nghỉ hưu sớm tăng, nhu cầu chăm sóc trẻ em, và trợ cấp thất nghiệp tăng lên, toàn bộ được ghi nhận là những yếu tố thúc đẩy cuộc khủng hoảng trong tuyển dụng, trong khi đó các doanh nghiệp phải dùng cách tăng lương thường xuyên hơn, tiền thưởng, đào tạo, và sắp xếp công việc linh hoạt để thu hút và giữ nhân viên.

Báo cáo Beige Book của Fed cũng cho thấy hoạt động kinh tế tổng thể “giảm nhẹ xuống mức vừa phải” trong thời kỳ báo cáo, với sự giảm nhẹ trong lĩnh vực ăn uống, đi lại và du lịch, chủ yếu phản ánh mối quan tâm quanh sự lan rộng của biến thể Delta.

Cơ hội việc làm tại Hoa Kỳ đã tăng lên mức cao kỷ lục 10.9 triệu, trong khi lượng tuyển dụng đứng sau con số đó hơn 4 triệu, tạo nên bức tranh về sự phục hồi kinh tế bị kìm hãm bởi các doanh nghiệp đang cố gắng lấp đầy các vị trí trống.

Hiện tại có 2.5 triệu cơ hội việc làm nhiều hơn số người thất nghiệp ở Hoa Kỳ. Báo cáo việc làm gần đây nhất của Bộ Lao động cho thấy tổng số người thất nghiệp giảm xuống còn 8.4 triệu trong tháng Tám.

Sự mất kết nối giữa cơ hội việc làm cao kỷ lục, số lượng người được tuyển dụng, và mức thất nghiệp trở thành áp lực đối với Fed, khiến họ phải giảm bớt chương trình mua tài sản rất lớn của mình.

Hàng tháng, Fed đã mua khoảng 120 tỷ USD Trái phiếu ngân khố và chứng khoán nợ nhà, một trong những biện pháp hỗ trợ khủng hoảng cho nền kinh tế mà ngân hàng trung ương đã áp dụng khi đối mặt với đại dịch.

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell cho biết tại Hội nghị chuyên đề Jackson Hole vài tuần trước rằng các nhà hoạch định chính sách của ngân hàng trung ương sẽ cần thấy một “tiến bộ đáng kể hơn nữa” trong mục tiêu “việc làm tối đa” của Fed – điều kiện tiên quyết để bắt đầu cắt giảm việc mua tài sản.

Theo một số nhà phân tích, báo cáo việc làm gần đây nhất của Bộ Lao động, đã cho thấy các nhà tuyển dụng Hoa Kỳ đang tạo ra ít việc làm hơn so với dự kiến, làm suy yếu khả năng Fed nhanh chóng điều chỉnh chương trình mua trái phiếu của mình. Nhưng Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis, ông James Bullard, nói với Financial Times trong một cuộc phỏng vấn hôm 08/09 rằng ngân hàng trung ương nên xúc tiến việc cắt giảm mua tài sản, cho dù có sự chậm lại của tốc độ tăng trưởng việc làm.

Ông Bullard cho biết: “Nhu cầu về nhân công là cao và có nhiều cơ hội việc làm hơn là số người thất nghiệp. Nếu chúng ta có thể làm cho người lao động có việc phù hợp và kiểm soát tốt hơn đại dịch, thì chắc chắn chúng ta sẽ có một thị trường lao động rất mạnh mẽ vào năm tới.”

Báo cáo Beige Book của Fed lưu ý rằng tăng trưởng việc làm ở tất cả các quận thay đổi từ “nhẹ đến mạnh”, với số việc làm nhìn chung tăng lên.

Tom Ozimek
Lưu Đức biên dịch