Hôm 28/04/2021, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã thông báo rằng họ sẽ giữ lãi suất của Hoa Kỳ gần bằng không vì đại dịch “tiếp tục đè nặng lên nền kinh tế.” Các quan chức Fed dự đoán lạm phát sẽ tăng tạm thời do chi tiêu cho tiêu dùng gia tăng mạnh khi tiếp tục mở cửa kinh tế trở lại.

Tòa nhà của Cục Dự trữ Liên bang ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn vào ngày 01/05/2020. (Ảnh: Kevin Lamarque/Reuters)

Sau cuộc họp kéo dài hai ngày của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), ngân hàng trung ương Hoa Kỳ thông báo sẽ giữ lãi suất liên bang từ 0% đến 0.25%, phù hợp với triển vọng của nền kinh tế.

Tuyên bố sửa đổi của FOMC viết, “Cùng với sự tiến triển của việc chích ngừa và sự hỗ trợ chính sách mạnh mẽ, các chỉ số về hoạt động kinh tế và việc làm đã được ổn định.”

“Các ngành bị ảnh hưởng nặng nhất bởi đại dịch vẫn khá yếu ớt nhưng đã cho thấy sự cải thiện. Lạm phát đã tăng, phần lớn phản ánh các yếu tố nhất thời.”

Tại cuộc họp mới nhất của FOMC vào tháng 03/2021, ủy ban đã công bố về việc nâng đáng kể các dự báo kinh tế để phản ánh sự tiến bộ của việc chích ngừa và các hỗ trợ chính sách tài khóa mạnh mẽ. Bất chấp sự phục hồi kinh tế đang tăng tốc, các quan chức Fed tuyên bố rằng đại dịch vẫn “tiếp tục đè nặng lên nền kinh tế, và các rủi ro đối với triển vọng kinh tế vẫn còn.”

Các thành viên Ủy ban đồng thuận duy trì các biện pháp chính sách để hỗ trợ nền kinh tế và bảo đảm dòng vốn tín dụng cung cấp cho các gia đình và doanh nghiệp.

Chủ tịch Jerome Powell cho biết tại một cuộc họp báo sau cuộc họp này, “Mặc dù sự phục hồi tiến triển nhanh hơn dự kiến ​​chung, nhưng vẫn chưa đồng đều và còn xa mới hoàn tất.”

Ông Powell nhắc đến sự gia tăng đột biến gần đây của lạm phát và cho biết nó sẽ tăng tiếp nữa trước khi điều chỉnh giảm.

Chỉ số giá tiêu dùng tăng 0.6% trong tháng 03/2021, cao hơn dự kiến, với một nửa mức tăng do giá xăng tăng 9.1%. Giá tiêu dùng nhìn chung đã tăng 2.6% so với một năm trước, tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 08/2018.

Nền kinh tế sẽ tiếp tục chứng kiến “áp lực tăng giá từ sự phục hồi chi tiêu khi nền kinh tế tiếp tục mở cửa trở lại,” ông Powell cho biết.

“Tuy nhiên, những đợt tăng giá đơn lẻ lần này có khả năng chỉ có tác động nhất thời đối với lạm phát,” ông chia sẻ và cho biết thêm rằng những đợt tăng giá này sẽ không dẫn đến lạm phát cao so với cùng thời kỳ năm trước.

Các nhà kinh tế, trong đó có ông Larry Summers, cựu Bộ trưởng Tài chính của Tổng thống Bill Clinton, đã nêu những quan ngại trước đó về gói cứu trợ trị giá 1.9 nghìn tỷ USD của Tổng thống Joe Biden, và cảnh báo rằng chi tiêu chính phủ quá mức có thể khiến nền kinh tế bị nóng (thừa vốn) và gây lạm phát.

‘Cơn lũ thanh khoản’

Ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục tăng tỷ lệ nắm giữ tài sản của họ với tốc độ hiện tại, mua mỗi tháng ít nhất 80 tỷ USD trái phiếu chính phủ và 40 tỷ USD chứng khoán có tài sản bảo đảm.

Ông Powell nhắc lại rằng Fed sẽ tiếp tục chương trình mua tài sản cho đến khi thấy rằng các mục tiêu ổn định giá cả và việc làm của Ngân hàng trung ương “tiến triển đáng kể hơn nữa”.

Ông Ed Yardeni, nhà kinh tế học và chủ tịch của Yardeni Research, cho rằng kết quả của các biện pháp của Fed giúp tỷ lệ phá sản trong kinh doanh ở mức “thấp đáng kể”.

Ông tuyên bố trong một báo cáo: “Lượng thanh khoản tràn ngập do Fed cung cấp vào đầu đại dịch năm ngoái (2020) đã ngăn chặn điều có thể dễ xảy ra là một cuộc khủng hoảng tín dụng tồi tệ như  hồi Đại Khủng hoảng Tài chính.”

“Thay vào đó, các tập đoàn đã có thể phát hành rất nhiều trái phiếu và cổ phiếu. Họ đã tái tài trợ các khoản nợ của mình với lãi suất thấp kỷ lục và có nhiều tiền để chi xài cho việc mua hoặc nâng cấp cơ sở vật chất kinh doanh.”

Tuy nhiên, các doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng nếu chính phủ ông Biden thành công trong việc tăng thuế suất doanh nghiệp. Ông Yardeni ước tính rằng việc tăng thuế của ông Biden sẽ làm giảm 15 USD thu nhập trên mỗi cổ phiếu của S&P 500 trong năm tới.

Quyết định về lãi suất của Fed được đưa ra vài giờ trước bài diễn văn đầu tiên của Tổng thống Joe Biden trước một phiên họp chung tại Quốc hội hôm 28/04/2021. Ông Biden dự kiến ​​sẽ đề nghị gói [chi tiêu] mới nhất, gói chi cho Kế hoạch Gia đình Hoa Kỳ (the American Family Plan), và một loạt các đợt tăng thuế để chi trả cho kế hoạch này.

Nhân dân tệ kỹ thuật số của Trung Quốc

Trả lời câu hỏi về đồng tiền kỹ thuật số do Ngân hàng trung ương Trung Quốc đưa ra,  ông Powell cho rằng đồng nhân dân tệ kỹ thuật số không thể thay thế USD trở thành đồng tiền dự trữ chính của thế giới.

Ông nói: “Đó là vì có nền pháp quyền của chúng ta, các thể chế dân chủ tốt nhất trên thế giới của chúng ta, nền kinh tế của chúng ta, những người dân chăm chỉ của chúng ta” và tài khoản vốn [trong cán cân thanh toán quốc gia] minh bạch của chúng ta.

Ông Powell lặp lại quan điểm rằng ông không lo ngại về các quốc gia như Trung Quốc đang thúc đẩy việc tung ra đồng tiền kỹ thuật số.

Ông nói, “Tôi thực sự e ngại về việc thực hiện cho đúng cách thức.”

Ông cũng lưu ý rằng đồng tiền kỹ thuật số của Trung Quốc sẽ không có tác dụng ở Hoa Kỳ.

Ông cho biết: “Phương thức đó quả thực có thể giúp chính phủ xem được mọi khoản thanh toán trong thời gian thực.”

Emel Akan
Lý Liên biên dịch