Liên minh Âu Châu (EU) đang khởi kiện tập đoàn dược phẩm AstraZeneca vì đã không giao đủ số liều vaccine ngừa COVID-19, đánh dấu sự leo thang trong tranh chấp đã âm ỉ một thời gian.

Hình minh họa cho thấy một lọ nhỏ có nhãn “vaccine COVID-19 AstraZeneca” được đặt trên cờ của Liên minh u Châu hôm 24/03/2021. (Ảnh: Dado Ruvic/Reuters)

Phát ngôn viên EU Stefan De Keersmaecker nói với The Epoch Times qua email rằng vụ kiện đã được đệ trình lên một tòa án ở Brussels hôm 23/04 “do công ty này liên tục vi phạm các điều khoản hợp đồng và thiếu một chiến lược đáng tin cậy để bảo đảm việc cung cấp vaccine kịp thời trong hoàn cảnh hiện nay.”

Liên minh Âu Châu đã ký Thỏa Thuận Mua Trước (APA) với AstraZeneca vào ngày 27/08/2020 để cung cấp 300 triệu liều vaccine ngừa COVID-19 vào cuối quý 02/2021.

Ông cho biết hành động pháp lý này được thực hiện với danh nghĩa của chính Ủy ban u Châu và 27 quốc gia thành viên của Liên minh Âu Châu. Các quốc gia này “hoàn toàn ủng hộ Ủy ban về việc Astrazeneca cần phải thực thi APA kịp thời và hiệu quả.”

Ông nói mục tiêu của vụ kiện không phải là để trừng phạt AstraZeneca, mà để bảo đảm tốc độ cung cấp vaccine được thực thi theo thỏa thuận.

“Ưu tiên của chúng tôi là bảo đảm vaccine ngừa COVID-19 được phân phối,” bà Stella Kyriakides, ủy viên y tế Liên minh Âu Châu, đã đăng trên Twitter hôm 26/04 lặp lại quan điểm của ông De Keersmaecker rằng mục đích là để có được nhiều liều hơn.

Bà viết: “Mỗi liều vaccine đều có giá trị. Mỗi liều vaccine đều cứu được mạng sống.”

AstraZeneca nói rằng hành động pháp lý này là không có giá trị và họ sẽ chống lại vụ kiện tại tòa án.

Công ty tuyên bố rằng, “AstraZeneca đã hoàn toàn tuân thủ APA với Ủy ban Âu Châu và sẽ mạnh mẽ tự biện hộ trước tòa. Chúng tôi tin rằng bất kỳ vụ kiện tụng nào đều không có giá trị, và chúng tôi hoan nghênh cơ hội này để giải quyết tranh chấp càng sớm càng tốt.”

“Chúng tôi mong muốn được hợp tác với Ủy ban EU để chích ngừa cho càng nhiều người càng tốt. Hàng ngàn nhân viên của chúng tôi đang làm việc suốt ngày đêm với mong ước giúp đỡ thế giới mà không vụ lợi; họ vẫn giữ vững cam kết sẽ cung cấp vaccine của chúng tôi cho người dân Âu Châu và trên toàn thế giới.”

Theo hợp đồng với EU, AstraZeneca đã cam kết thực hiện “những cố gắng hợp lý nhất” để cung cấp 180 triệu liều vaccine cho khối này trong quý 02 năm nay, trong tổng số 300 triệu liều ở giai đoạn từ tháng 12/2020 đến tháng 06/2021.

Tuy nhiên trong một tuyên bố hôm 12/03, AstraZeneca cho biết họ sẽ chỉ cung cấp một phần ba số đó vào cuối tháng 06/2021, tức là khoảng 70 triệu liều trong quý hai. Một tuần sau đó, Ủy ban đã gửi một bức thư pháp lý cho công ty này trong bước đầu tiên của thủ tục chính thức để giải quyết các tranh chấp.

AstraZeneca cho biết họ đang trong quá trình cung cấp gần 50 triệu liều vào cuối tháng 4/2021; con số này phù hợp với chỉ tiêu đã được điều chỉnh xuống 100 triệu mũi vào cuối quý hai.

Sự chậm trễ của công ty này đã cản trở kế hoạch chích ngừa của khối EU, vì vaccine AstraZeneca, do Đại học Oxford phát triển, lẽ ra là vaccine chính trong đợt khai triển của Liên minh Âu Châu vào nửa đầu năm nay. Sau nhiều lần bị cắt giảm nguồn cung, khối EU đã thay đổi kế hoạch và hiện nay chủ yếu dựa vào vaccine của Pfizer-BioNTech.

Sự thay đổi này diễn ra sau nhiều tháng tranh chấp với AstraZeneca về vấn đề cung cấp và trong bối cảnh lo ngại về tính hiệu quả và an toàn. Tuy nhiên, mặc dù mũi chích này có liên quan đến các trường hợp đông máu hiếm gặp, nhưng cơ quan quản trị thuốc của EU đã khuyến nghị sử dụng vaccine này để ngăn chặn sự lây lan của COVID-19.

Tom Ozimek
Bản tin có sự đóng góp của Reuters.
Thu Anh biên dịch