Trong nhiều thập kỷ, Trung Cộng đã sử dụng ‘chiến tranh không hạn chế’ để làm suy yếu các quốc gia đồng minh phương Tây từ bên trong, bao gồm cả Canada.

Một cách âm thầm và chuẩn xác, Trung Cộng đã và đang tiến hành một cuộc chiến kéo dài hàng thập kỷ chống lại phương Tây để đạt được sự thống trị thế giới thông qua chiến lược quân sự được gọi là “chiến tranh không hạn chế”.

Bỏ qua cách thức truyền thống, các hành vi tấn công đối đầu quân sự trực diện đã phần nào trở nên lỗi thời trong thế giới hiện đại, chiến lược độc đáo này đã trở thành trọng tâm trong cách tiếp cận chiến tranh của Trung Cộng.

Chiến lược này được nêu rõ trong cuốn sách “Chiến tranh không hạn chế”, viết bởi hai đại tá không quân Trung Quốc – Qiao Liang và Wang Xiangsui – và được xuất bản năm 1999 bởi Quân đội Trung Cộng, lực lượng vũ trang của Trung Cộng. Cuốn sách đã được dịch sang tiếng Anh dựa trên các tài liệu gốc của quân đội.

Bắc Kinh sử dụng một loạt các chiến thuật lật đổ, bao gồm nhưng không giới hạn, như chiến tranh truyền bá, chiến tranh văn hóa, chiến tranh mạng xã hội, các tổ chức bình phong, xâm nhập chính trị, chiến tranh công nghệ và viễn thông, chiến tranh pháp lý, gián điệp kinh tế, gián điệp giáo dục, chiến tranh mạng, và chiến tranh trừng phạt. Trung Cộng sử dụng đồng thời tất cả các chiến thuật này ở các mức độ khác nhau trong nhiều lĩnh vực của xã hội để phá hoại hoặc gây ảnh hưởng đến quốc gia bị nhắm tới.

Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Anh, Tướng Nick Carter (phải) tham dự lễ tưởng niệm quốc gia đánh dấu kỷ niệm 75 năm Ngày VJ (Chiến thắng Nhật Bản) tại National Memorial Arboretum ở Alrewas, miền trung nước Anh, hôm 15/08/2020. (Ảnh Peter Byrne/POOL/AFP qua Getty Images)

Năm 2014, tin tặc do Trung Cộng bảo trợ đã xâm nhập vào mạng máy tính của Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Canada. Cuộc tấn công khiến Canada thiệt hại hàng trăm triệu dollar. Theo lời cựu cố vấn bảo mật cao cấp của công ty viễn thông Canada, ông Brian Shields, thì Nortel đã nộp đơn phá sản năm 2009; họ đã là đối tượng của vụ đánh cắp sở hữu trí tuệ lớn kéo dài nhiều năm của các tin tặc Trung Quốc. Ông Shields tin rằng bên hưởng lợi từ vụ đánh cắp sở hữu trí tuệ này là công ty viễn thông khổng lồ Trung Quốc Huawei; công ty này bắt đầu phát triển mạnh trên thị trường thế giới cùng thời điểm Nortel phá sản.

Trong một bài phát biểu gần đây, Tổng tham mưu trưởng Quốc phòng Anh Quốc, Tướng Nick Carter, cho biết Bắc Kinh đang nhắm đến việc đánh bại phương Tây bằng cách “sử dụng các cuộc tấn công dưới ngưỡng có thể gây ra phản ứng chiến tranh.”

Ví dụ, Trung Cộng đã “khai thác các công nghệ và chiến thuật vượt ra khuôn khổ sự cập nhật của luật pháp quốc tế để tránh các hành động của họ bị coi là xung đột theo các định nghĩa hiện hành của luật pháp quốc tế,” ông Carter nói.

Để chống lại mối đe dọa này, ông Carter cho biết Lực lượng Vũ trang Anh Quốc đã khai triển “Khái niệm hoạt động tích hợp” mới. Chiến lược này đánh dấu sự thay đổi lớn trong tư duy quân sự, là một phản ứng để đối phó với công nghệ hiện đại và các chiến thuật phi truyền thống – chẳng hạn như các chiến dịch truyền bá thông tin sai lệch được sử dụng bởi các đối thủ.

Các binh sĩ Trung Quốc đứng ở Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hôm 28/04/2020. (Ảnh Lintao Zhang/Getty Images)

Ông Genuis – thành viên của Liên minh Nghị viện về Trung Quốc, một nhóm các nhà lập pháp quốc tế – cho biết trong một cuộc phỏng vấn gần đây, “Cần phải mở rộng nhận thức về mối nguy hiểm… nhận thức một sự thực rằng giới tinh hoa ở mọi cấp độ đều đang là mục tiêu mà các nỗ lực này nhắm tới, cho dù đó là hội đồng trường học, thị trưởng thành phố nhỏ, hiệu trưởng trường đại học, các thành viên Quốc hội – có rất nhiều mưu đồ trong việc tạo ảnh hưởng này.”

Các chiến thuật

Trong khi một số chiến thuật của Bắc Kinh như, hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ, và các hành vi thương mại không công bằng, dễ nhận biết hơn, thì Trung Cộng quay sang áp dụng điều gọi là “quyền lực mềm” – khó bị phát hiện hơn.

Một trong những phương thức đấy là các Viện Khổng Tử do Trung Cộng hậu thuẫn, thâm nhập và hoạt động trong các cơ sở trường đại học và cao đẳng ở Canada và các quốc gia khác để nâng cao hình ảnh của Trung Cộng.

Các ví dụ khác thì trắng trợn hơn, chẳng hạn như một cựu chủ nhiệm khoa hóa học của Đại học Harvard gần đây bị truy tố vì đã khai man về nguồn tài trợ mà ông nhận được từ Trung Quốc, và một công dân Trung Quốc ở Hoa Kỳ bị kết tội gián điệp kinh tế, trộm cắp bí mật thương mại, và các âm mưu khác.

Theo FBI, Kế hoạch ngàn nhân tài, một trong những chương trình tuyển dụng nhân tài của Trung Cộng được biết đến rộng rãi hơn, khuyến khích hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ từ các tổ chức chính phủ. Bằng cách cung cấp mức lương cạnh tranh, cơ sở nghiên cứu hiện đại và danh hiệu cao cấp, các chương trình này thu hút nhân tài từ nước ngoài đến Trung Quốc, “ngay cả khi điều đó có nghĩa là ăn cắp thông tin độc quyền hoặc vi phạm kiểm soát xuất cảng để làm như vậy,” văn phòng cho biết.

Một trong những tổ chức quan trọng mà Trung Cộng dùng để tạo ảnh hưởng ở nước ngoài là Ủy ban Mặt trận Thống nhất. Đơn vị này điều phối hàng nghìn nhóm khác nhau để thực hiện các hoạt động ảnh hưởng chính trị ở nước ngoài, trấn áp các phong trào bất đồng chính kiến, thu thập thông tin tình báo, và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ của các nước khác cho Trung Quốc, theo một báo cáo hồi tháng 6/2020 của Viện Chính sách Chiến lược Úc.

Logo của công ty Huawei tại các văn phòng chính ở Vương quốc Anh ở Reading, phía tây London, hôm 28/01/2020. (Ảnh Daniel Leal-Olivas/AFP qua Getty Images)

Các quan chức Hoa Kỳ cũng đã bắt đầu nhận ra các mối đe dọa an ninh quốc gia do các công ty viễn thông Trung Quốc Huawei và ZTE gây ra. Tháng 6/2020, Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) đã chính thức đưa Huawei và ZTE vào danh sách các mối đe dọa an ninh quốc gia, do đó cấm sử dụng nguồn tiền từ Quỹ dịch vụ chung 8.3 tỷ USD một năm của FCC để mua hoặc thay thế bất kỳ thiết bị hoặc dịch vụ nào do hai công ty này sản xuất hoặc cung cấp.

TikTok do Trung Quốc sở hữu, đã chứng kiến ​​sự tăng trưởng vượt bậc ở Bắc Mỹ, gần đây cũng bị phát hiện là đang bí mật lấy dữ liệu bộ nhớ nhớ tạm của người dùng, mặc dù ứng dụng hiện tuyên bố rằng họ đã khắc phục vấn đề trên. Cũng có những lo ngại tương tự về Zoom, khi các nhà nghiên cứu của Phòng thí nghiệm Citizen của Đại học Toronto phát hiện ra rằng các khóa mã hóa được gửi tới các máy chủ ở Trung Quốc.

Mùa hè này, Hoa Thịnh Đốn thông báo rằng họ sẽ cấm TikTok cũng như mạng xã hội WeChat của Trung Quốc. 

Trong khi đó, Canada vẫn chưa đưa ra quyết định về việc có cấm Huawei khỏi mạng 5G của họ hay không. Ba trong số năm đồng minh của Canada trong nhóm tình báo Ngũ Nhãn – Hoa Kỳ, Úc và New Zealand – đã cấm Huawei khỏi mạng 5G của họ, trong khi Vương quốc Anh đã thiết lập kế hoạch để loại bỏ nó. Hoa Kỳ đã đe dọa rằng họ có thể hạn chế chia sẻ thông tin tình báo với Canada nếu Huawei không bị loại trừ vì sợ rằng dữ liệu của chính họ có thể bị xâm phạm nếu được chia sẻ trên các mạng của Canada.

Omid Ghoreishi và Bowen Xiao
Thanh Tùng biên dịch