Trong cuộc xung đột giữa Bắc Kinh và Đài Loan, Âu Châu sẽ buộc phải chọn giữa Dân chủ hay Cộng sản, điều này vẫn khá là mơ hồ đối với các nước Âu Châu– tiến sĩ Nicolas Regaud, đại diện đặc biệt khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương, Giám đốc Chiến lược và Quan hệ Quốc tế tại Bộ Các Lực lượng Vũ trang Pháp cho biết.

Một tàu kéo hộ tống tàu hải quân Pháp Vendémiaire (F734)-một tàu khu trục giám sát nhỏ lớp Floreal của Hải quân Pháp-đến tham gia một chuyến viếng thăm hữu nghị kéo dài năm ngày tại một cảng ở Metro Manila, Philippines, ngày 12/03/2018. (Ảnh: Romeo Ranoco/Reuters)

Ông nói: “Đối với một số người u Châu, đó là một điều mới mẻ khi biết rằng một cuộc khủng hoảng … thậm chí xung đột có thể xảy ra giữa Trung Quốc và Đài Loan, và có lẽ có cả sự tham gia của Hoa Kỳ”.

Ông nói trong một cuộc hội thảo trực tuyến trên web có tiêu đề “Vượt qua Trung Cộng: Vai trò của Đồng minh Âu Châu trong cạnh tranh chiến lược Hoa Kỳ–Trung Quốc” do Viện nghiên cứu Đề án 2049 tổ chức hôm 05/05, rằng các nước u Châu không thể khoanh tay đứng nhìn nếu nhà cầm quyền cộng sản này tấn công hòn đảo Đài Loan dân chủ.

“Không thể có chuyện Âu Châu, hay EU, có thể là những người đứng ngoài cuộc xa lạ. Họ sẽ bị buộc phải đứng về một bên nào đó,” nhưng điều này “vẫn chưa được hiểu đầy đủ ở u Châu.” Ông nói rằng bắt buộc sẽ phải chọn một, và việc không làm gì cả sẽ “có nguy cơ hủy hoại sự tin cậy” đồng thời là phép thử “tinh thần đoàn kết xuyên Đại Tây Dương”.

Hoa Kỳ đã kêu gọi Âu Châu cùng đối đầu với chế độ cộng sản này vì sự thiếu tôn trọng luật pháp và trật tự quốc tế, cũng như sự áp bức của nhà cầm quyền này lên người dân của chính họ cũng như những quốc gia dám đứng lên chống lại họ, chẳng hạn như nước Úc.

Tuy nhiên, ông Regaud cho biết Âu Châu thích một biện pháp toàn diện hơn là một thế giới “đen-trắng” phân minh. Hơn nữa, với tư cách là một thể chính trị hợp nhất, các quốc gia Âu Châu “mong manh” hơn về nhiều phương diện, khi mà an ninh và sự thịnh vượng của họ được xây dựng dựa trên luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương.

Ông cho biết điều đó không có nghĩa là Âu Châu trung lập, mà hoàn toàn trái ngược.

Một cơ chế mới để sàng lọc đầu tư ngoại quốc vào Âu Châu, do Pháp và Đức khởi xướng, đã được đưa vào áp dụng hôm 05/05. Sáng kiến này nhắm mục tiêu vào hoạt động gián điệp kinh tế và kỹ thuật của nhà cầm quyền Trung Cộng ở u Châu, là một lĩnh vực hội tụ giữa Âu Châu và Hoa Kỳ về vấn đề Trung Quốc. Ông cho rằng có rất nhiều điều để chia sẻ liên quan đến cơ chế và biện pháp bảo vệ lợi ích của chính họ.

Ủy ban Âu Châu đã thông qua các quy định hạn chế các công ty được hưởng lợi từ các trợ giá ngoại quốc dính líu đến khoản đóng góp tài chính của “các chính phủ không thuộc Liên minh Âu Châu”, để “đem lại cho bên thụ hưởng một lợi thế không công bằng khi mua lại các công ty EU, tham gia vào các hoạt động mua sắm công ở EU, hoặc tham gia vào các hoạt động thương mại khác ở EU.”

Cuộc họp cao cấp gần đây của Nhóm Bảy nền dân chủ phương Tây (G-7) diễn ra tại London cũng tập trung vào việc chống lại những thách thức từ Trung Cộng và Nga bằng cách thu hút các đồng minh mới.

Tàu sân bay HMS Queen Elizabeth rời Căn cứ Hải quân Portsmouth trên bờ biển phía nam nước Anh hôm 01/05/2021 sẽ đến khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương để khai triển hoạt động đầu tiên. (Ảnh: Adrian Dennis/AFP/Getty Images)

Ông Regaud đề cập rằng những hành động chính trị như vậy là rất quan trọng và không ai mong đợi việc các quốc gia Âu Châu sẽ gửi lực lượng đến khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương nếu xung đột xảy ra. Tuy nhiên, một số tài chính có thể được gửi đến để thể hiện sự đoàn kết.

Một số lực lượng Âu Châu đã biểu lộ sự phản kháng trước sự đe dọa của Trung Cộng, chẳng hạn như tình trạng Trung Cộng điều các tàu lớn của mình đến vùng biển tranh chấp, Bãi đá ngầm Whitsun, trong khu vực Biển Đông.

Pháp đã dẫn đầu trong các hành động này vì nước này sở hữu các vùng lãnh thổ ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương và duy trì quân đội ở khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương. Sau đó, Anh Quốc thông báo rằng một hàng không mẫu hạm sẽ tiến hành các cuộc tập trận ở Biển Đông. Đức cũng đã quyết định gửi một khu trục hạm nhỏ đến khu vực này.

Các nước Âu Châu không còn “ngây thơ” đối với chế độ cộng sản nữa, như Phó chủ tịch EU Josep Borrell đã nói. Hồi tháng 03/2021, Hội đồng Liên minh Âu Châu đã yêu cầu Ủy ban Âu Châu và đại diện cao cấp đề ra một chiến lược cho khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương vào tháng 09/2021, trong đó ám chỉ đến những thách thức của Trung Cộng về vấn đề nhân quyền, tuân thủ luật pháp quốc tế, và những căng thẳng trong chuỗi cung ứng.

Ông Regaud cũng nhấn mạnh rằng lợi ích kinh tế không đủ để thúc đẩy các nước Âu Châu can dự về mặt chính trị và chiến lược tại các nơi thuộc khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương.

Ông cũng nói rằng, “Nếu trường hợp này xảy ra, Đức đã có thể là nhà cung cấp chiến lược tận tâm nhất trong khu vực, [nhưng] thực tế không như vậy.”

Thủ tướng Đức Angela Merkel đã thúc đẩy tăng cường mối liên kết kinh tế với Trung Cộng, với đỉnh điểm là thỏa thuận đầu tư giữa EU và Trung Quốc đạt được vào cuối năm 2020, vốn bị đình chỉ gần đây do những lo ngại về nhân quyền.

“Tôi nghĩ rằng có một phương hướng để thảo luận nhiều hơn giữa các nhà chức trách… nhưng cũng có thể giữa các tổ chức tư vấn chính sách để thảo luận về tất cả các cuộc tập trận, các kịch bản, kế hoạch dự phòng, chỉ để… giúp các đối tác Âu Châu của chúng tôi hiểu rằng họ sẽ buộc phải chọn lấy một bên.”

Dorothy Li
Nguyễn Lê biên dịch