Thế giới đang ngày càng lo lắng khi mà Trung Quốc bằng mọi giá dập tắt đợt bùng phát COVID-19 tồi tệ nhất trong hai năm, đóng cửa các nhà máy và đóng cửa một số trung tâm sản xuất bận rộn nhất của họ để tránh sự lây lan của dịch bệnh.

Nhà phát triển chất bán dẫn Intel, Apple, và hai nhà sản xuất xe hơi Toyota và Volkswagen nằm trong những công ty mới nhất buộc phải tạm dừng một số hoạt động sản xuất ở Trung Quốc, sản phẩm nằm chờ tại các kho hàng vì các công ty này lại tuân thủ chính sách COVID nghiêm ngặt của Trung Quốc.

Đợt bùng phát mới nhất này, chủ yếu do biến thể Omicron của virus gây ra, đã đẩy 51 triệu người vào tình cảnh bị phong tỏa, làm ảnh hưởng đến các trung tâm công nghệ và công nghiệp lớn, chẳng hạn như thành phố phía nam của Thâm Quyến, được xem là Thung lũng Silicon của Trung Quốc, và là nơi đặt hai nhà máy Foxconn lắp ráp iPhone cho Apple và thành phố Trường Xuân, một trung tâm công nghiệp ở phía đông bắc.

Các ca nhiễm được báo cáo đã chạm mức kỷ lục 5,000 ca hôm 15/03, con số cao nhất trong một ngày được ghi nhận ở Trung Quốc kể từ khi đại dịch bắt đầu cách đây hai năm.

Danh sách các tỉnh bị ảnh hưởng bao gồm hầu hết các vùng của Trung Quốc; cơ quan y tế cho biết họ đang chuẩn bị bổ sung thêm các tỉnh vào danh sách này.

Ông Lôi Chính Long (Lei Zhenglong), một quan chức cao cấp của Ủy ban Y tế Quốc gia, cho biết trong một cuộc họp báo hôm 15/03: “Tình hình phòng chống dịch rất khó khăn và phức tạp, và những thách thức trong việc ngăn chặn dịch bùng phát đang ngày càng lớn.”

Các nhân viên Trung Quốc làm việc trên dây chuyền sản xuất xe hơi tại nhà máy ở Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm của Trung Quốc, vào ngày 01/11/2017. (Ảnh: STR/AFP/Getty Images)

Những lo ngại về COVID cũng như về mối quan hệ với Nga của Trung Quốc đã gây ra tình trạng bán tháo hoảng loạn, khiến giá cổ phiếu tại Hồng Kông và Trung Quốc đại lục sụt giảm trong hai ngày liên tiếp.

Ông Carl B. Weinberg thuộc công ty Kinh tế Tần số cao cho biết trong một báo cáo: “Chúng ta có thể nghĩ rằng không có rủi ro nào đối với nền kinh tế toàn cầu lớn hơn nguy cơ bùng phát COVID ở Trung Quốc – làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất công nghiệp – ngoại trừ chiến tranh hạt nhân. Không thể tính đếm hết số chuỗi cung ứng sản xuất đi qua Trung Quốc.”

Hôm 14/03, Tham vụ Báo chí Tòa Bạch Ốc Jen Psaki cho biết, chính phủ Tổng thống Biden đang theo dõi “rất sát sao” tình hình phong tỏa ở Thâm Quyến.

Bà nói trong một cuộc họp báo: “Tất nhiên, những gì chúng tôi đang xem xét là… tác động đối với một số cảng xung quanh các khu vực bị ảnh hưởng của Trung Quốc.” 

Sự gia tăng các ca nhiễm COVID không phải là điềm báo tốt cho việc Trung Quốc đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng là 5.5%.

Ông Phó Lệnh Huy (Fu Linghui), phát ngôn viên của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, tỏ ra thận trọng khi nói về tác động của đợt bùng phát COVID trên quy mô toàn quốc này. Hôm 15/03, ông cho biết tình hình bùng phát biến động không ngừng này đã tạo ra một số “bất ổn” và vẫn còn phải xem đợt bùng phát này ảnh hưởng đến sự phục hồi kinh tế ra sao.

Tập đoàn FAW của Trung Quốc, có trụ sở chính tại Trường Xuân và liên doanh với Toyota, Volkswagen và Audi, đã thông báo tạm ngưng bốn ngày tại các nhà máy của họ trong thành phố. Theo truyền thông Trung Quốc, khoảng thời gian [bốn ngày] đó ảnh hưởng đến việc sản xuất 480,000 chiếc xe.

Đông Hoản, một cơ sở công nghiệp quan trọng ở duyên hải phía nam tỉnh Quảng Đông, đã tạm dừng tất cả các phương tiện giao thông công cộng trong thành phố và chỉ cho phép nhà máy hoạt động ở những khu vực chưa có ca nhiễm nào được ghi nhận – mặc dù không công nhân nào được phép bước ra ngoài khuôn viên công ty của họ trong tuần tới.

Các container hàng hóa được xếp chồng lên nhau tại cảng Diêm Điền ở Thâm Quyến thuộc tỉnh Quảng Đông của Trung Quốc, hôm 22/06/2021. (Ảnh: STR/AFP/Getty Images)

Theo báo cáo của Trung Quốc, hầu hết các kho hàng ở Thâm Quyến đã tạm dừng việc chuyển các lô hàng.

Hiện tại, các cảng quốc tế ở Thượng Hải và Thâm Quyến đang hoạt động bình thường, mặc dù dữ liệu thị trường từ Refinitiv cho thấy số lượng tàu chờ tại cảng Sông Châu Giang và cảng Sông Dương Tử đã tăng gấp đôi.

Tác động của những lần dừng hoạt động này có thể khó cảm nhận được ngay.

Ông Daniel Stanton, giáo sư về Marketing tại Đại học Bradley, nói với The Epoch Times: “Chúng ta có thể thấy tác động trong một tháng hoặc hơn, khi những sản phẩm đó lẽ ra phải được đưa đến các nhà máy và cửa hàng bán lẻ.”

Ông cho biết tổn thất của đợt phong tỏa này phụ thuộc vào việc các chính sách này sẽ tiếp tục trong bao lâu.

Ông nói: “Nếu việc ngừng hoạt động diễn ra trong thời gian ngắn, các công ty có thể giảm thiểu các vấn đề với hàng tồn kho an toàn của họ bằng cách sử dụng các phương thức vận chuyển nhanh hơn. Tuy nhiên, thời gian ngừng hoạt động càng kéo dài thì càng khó giảm thiểu tác động lên chuỗi cung ứng đối với tất cả các sản phẩm được sản xuất tại những khu vực này.”

Vì Trung Quốc đang áp dụng chính sách “Zero COVID” nên việc phong tỏa có thể kéo dài nếu các đợt bùng phát tiếp tục trầm trọng hơn. Đợt phong tỏa lớn gần đây nhất, ở thành phố Tây An ở phía trung bắc Trung Quốc, đã bắt đầu ba ngày trước Giáng Sinh và đã kéo dài liên tục hơn một tháng.

Eva Fu
Nhật Thăng biên dịch