Hôm 10/11, Ngoại trưởng Mike Pompeo cho biết chính phủ TT Trump vẫn sẽ tiếp tục cứng rắn với Bắc Kinh cho dù có tái đắc cử hay không.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo phát biểu trong cuộc họp báo vào ngày 10/11/2020. (Ảnh Jacquelyn Martin / POOL / AFP / Getty Images)

Trong một bài diễn văn tại Viện Ronald Reagan, ông Pompeo cho biết chính phủ TT Trump “vẫn chưa kết thúc” khi ông đề cập đến “việc thách thức Trung Quốc”, vì Trung Cộng tiếp tục là “mối đe dọa số một thế giới đối với nền tự do”.

“Chế độ ở Bắc Kinh… là một chế độ độc tài; tàn bạo và trái ngược với tự do và phẩm giá của con người,” ông Pompeo nhận định, đồng thời nói thêm rằng Trung Cộng là một “con quái vật của chủ nghĩa Mác-Lênin”.

Ông nhấn mạnh những nỗ lực của chính phủ nhằm thuyết phục Bắc Kinh thực hiện “trách nhiệm pháp lý, sự minh bạch, [và] việc có đi có lại”, so sánh nó với những yêu cầu của cựu TT Hoa Kỳ Ronald Reagan đối với phía Liên Xô.

“Không còn các tuyên bố bất hợp pháp ở Biển Đông, không còn tình trạng ép buộc và chiếm đoạt các doanh nghiệp Hoa Kỳ, không còn việc những lãnh sự quán bị dùng làm các sào huyệt của gián điệp, không còn việc ăn cắp tài sản trí tuệ, và không còn việc lờ đi các vi phạm nhân quyền cơ bản. Và những hành động tàn bạo của đảng đó ở Tân Cương, Tây Tạng, và những nơi khác sẽ không được dung thứ,” ông Pompeo nói.

Bắc Kinh tiếp tục khẳng định các tuyên bố chủ quyền đối với hầu hết tuyến đường hàng hải, cũng như các đảo và các rạn đá ngầm nằm trong khu vực, từ chối công nhận phán quyết của Liên Hiệp Quốc tại Hague vào năm 2016 vốn kết luận rằng các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc là không có hiệu lực. Hồi tháng 7 năm nay, Hoa Kỳ đã chính thức bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh ở Biển Đông và gọi chúng là “hoàn toàn trái pháp luật”.

Mặc dù ông Pompeo không nêu tên một lãnh sự quán Trung Quốc cụ thể nào trong bài diễn văn của mình, nhưng hồi tháng 7 Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston với lý do cơ quan này nhiều lần cố gắng đánh cắp tài sản trí tuệ của Hoa Kỳ. Bắc Kinh đã trả đũa bằng cách ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán Hoa Kỳ ở Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên, nằm ở phía tây nam Trung Quốc.

Ông nói thêm rằng nhiều quốc gia hiện đang tập hợp cùng Hoa Kỳ để đối đầu với Trung Quốc. “Cuộc chiến là giữa một bên là chủ nghĩa độc tài, hành động man rợ và một bên là phe tự do,” ông Pompeo cho hay.

Ông Pompeo chỉ ra việc gần 50 quốc gia đã đăng ký tham gia sáng kiến Mạng lưới Sạch (​​Clean Network) do Hoa Kỳ dẫn đầu – một chương trình nhằm mục đích làm cho các mạng truyền thông, các hệ thống dựa trên nền tảng đám mây, và các ứng dụng điện thoại di động không chịu sự ảnh hưởng của Trung Quốc, chẳng hạn như loại bỏ công ty công nghệ khổng lồ Trung Quốc Huawei ra khỏi mạng 5G.

Hôm 9/11, tại một cuộc họp báo riêng, ông Pompeo cho biết 27 trong số 30 đồng minh NATO, 31 trong số 37 thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), và 11 trong số 12 thành viên các quốc gia Ba Biển, đã tham gia chương trình này của Hoa Kỳ.

Brazil là quốc gia mới nhất tham gia Mạng lưới Sạch. Theo Reuters, chính phủ Brazil đã quyết định tham gia chương trình này hôm 11/11, trong chuyến thăm của Thứ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ Keith Krach.

Ông Pompeo cũng bày tỏ hy vọng về sự thay đổi từ bên trong Trung Quốc. Một khi Đại tường lửa internet được gỡ bỏ và mọi người tự do tiếp cận thông tin, thì ông tin rằng người dân Trung Quốc sẽ đưa ra “quyết định khác” với quyết định của Trung Cộng về tương lai của đất nước Trung Quốc.

“Cuối cùng, người dân Trung Quốc rốt cuộc sẽ là người quyết định, cũng như người dân Liên Xô là người quyết định cuối cùng tiến trình lịch sử ở bên trong quốc gia đó,” ông nói.

Hôm 9/11, tờ Thời báo Hoàn Cầu (Global Times) của Trung Cộng đã đăng một bài bình luận bằng tiếng Anh có tiêu đề, “Kỷ nguyên ngoại giao cực kỳ tồi tệ của ông Pompeo sắp sửa tan thành mây khói”, trong đó tờ này tuyên bố rằng người kế nhiệm ông Pompeo sẽ “phải bù đắp cho những thiệt hại gây ra đối với mối quan hệ Trung Quốc–Hoa Kỳ”.

Frank Fang
Cẩm An biên dịch