Theo các chuyên gia, sắc lệnh gần đây của Tổng thống Donald Trump cấm đầu tư vào một nhóm công ty có liên hệ với quân đội Trung Quốc đã đánh dấu một bước quan trọng trong việc đẩy nhanh tiến trình tách rời kinh tế với Trung Cộng.

Các nhà đầu tư nhìn vào màn hình hiển thị các chuyển động của thị trường chứng khoán tại một công ty chứng khoán ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang phía đông Trung Quốc vào ngày 3 tháng 2 năm 2020. (Ảnh STR/AFP via Getty Images)

Nhiều công ty trong nhóm này được giao dịch công khai trên các sàn giao dịch chứng khoán trên khắp thế giới. Các nhà đầu tư Hoa Kỳ, thông qua các quỹ hưu trí của họ, cũng có thể vô tình chuyển tiền từ Hoa Kỳ sang những tổ chức này.

Bắt đầu từ ngày 11/01/2021, các công ty và cá nhân của Hoa Kỳ sẽ bị cấm đầu tư vào những công ty có liên hệ với quân đội Trung Quốc, bao gồm 31 công ty trước đây đã bị Ngũ Giác Đài chỉ định là “thuộc sở hữu hoặc kiểm soát” của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Các nhà đầu tư Hoa Kỳ sẽ được cho thời hạn đến ngày 11/11/2021 để tự thoái vốn đầu tư ở những công ty đó.

Những công ty này bao gồm các công ty sản xuất và công nghệ nổi tiếng, chẳng hạn như hai công ty khai thác mạng di động do nhà nước điều hành China Mobile và China Telecom; công ty sản xuất toa xe lửa thuộc Tổng công ty Xây dựng Đường sắt Trung Quốc (CRRC); công ty sản xuất video giám sát Hikvision; công ty hàng không vũ trụ Aviation Industry Corporation of China (AVIC); công ty quốc phòng Norinco; công ty trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây Inspur; và công ty hóa chất khổng lồ Sinochem.

Sắc lệnh được ký hôm 12/11 nêu rõ rằng các khoản đầu tư của Hoa Kỳ đã giúp tài trợ cho các mục tiêu quân sự của Trung Cộng, gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia, “Trung Quốc đang ngày càng gia tăng khai thác nguồn vốn của Hoa Kỳ làm thành nguồn lực để phát triển và hiện đại hóa quân đội, tình báo và các bộ máy an ninh khác của họ.”

Ông Roger Robinson, chủ tịch RWR Advisory Group và là cựu chủ tịch Ủy ban Đánh giá An ninh và Kinh tế Hoa Kỳ–Trung Quốc (USCC) của Quốc hội, cho biết biện pháp này là “lần đầu tiên trong lịch sử” áp đặt các hình phạt đối với Bắc Kinh thông qua thị trường vốn.

Ông nói thêm rằng các chính phủ kế nhiệm khó có thể đảo ngược sắc lệnh này.

Ông John Mills, một cựu quan chức cao cấp tại Văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng, cho biết sắc lệnh cũng cho phép Bộ trưởng Quốc phòng chỉ định thêm các công ty Trung Quốc là “các công ty quân sự Trung Quốc”, làm tăng đáng kể rủi ro cho những công dân Hoa Kỳ muốn đầu tư vào hàng loạt các công ty Trung Quốc.

Ông nói với The Epoch Times, “Điều này phủ trùm bóng tối lên tất cả các công ty Trung Quốc.”

Các công ty Trung Quốc được Trung Cộng chỉ thị đóng góp vào sự phát triển của PLA theo học thuyết “hợp nhất dân sự–quân sự”, vốn nhằm tìm cách khai thác sức mạnh của công nghiệp tư nhân để thúc đẩy hiện đại hóa quân đội.

CRRC, China Telecoms, và Inspur đã công khai ủng hộ chiến lược hợp nhất quân sự của Trung Quốc.

Theo học thuyết này, “về cơ bản mọi thứ đều phụ thuộc vào Trung Cộng”, ông Mills cho biết. Bất kỳ công ty Trung Quốc nào hoạt động bên trong hoặc bên ngoài Trung Quốc đều “thực chất là một phần mở rộng của nhà nước”.

Ông nói thêm, “Điều này đặt ra một câu hỏi lớn: tại sao tôi lại muốn đầu tư vào một công ty Trung Quốc vốn thực sự bị nhà nước cản trở và buộc phải là một phần mở rộng của nhà nước?”

Cố vấn thương mại Tòa Bạch Ốc Peter Navarro ước tính rằng ít nhất nửa nghìn tỷ USD vốn hóa thị trường được đại diện bởi 31 công ty Trung Quốc và các công ty con của họ.

“Nguồn vốn của Hoa Kỳ không nên được dùng để tài trợ cho việc chế tạo vũ khí của Trung Cộng để sát hại người dân Hoa Kỳ và đánh đuổi quân đội Hoa Kỳ ra khỏi Á Châu,” ông Navarro nói với các phóng viên trong một cuộc gọi hôm 12/11.

Trong số 31 công ty này, có nhiều công ty được giao dịch trên các sàn giao dịch của Trung Quốc đại lục hoặc Hồng Kông, trong khi hai công ty China Mobile và China Telecom được giao dịch trên Sàn giao dịch Chứng khoán New York.

Trong những năm gần đây, các nhà cung cấp chỉ số chứng khoán toàn cầu như MSCI và FTSE đã thêm các cổ phiếu Trung Quốc vào chỉ số thị trường toàn cầu và thị trường mới nổi của họ, cho phép hàng tỷ USD tiền đầu tư của Hoa Kỳ đổ vào cổ phiếu phổ thông Trung Quốc.

Ví dụ, các chỉ số MSCI bao gồm nhà sản xuất thiết bị giám sát Hikvision. Năm ngoái, chính phủ đã đưa công ty này vào danh sách đen thương mại cấm các công ty Hoa Kỳ kinh doanh với nó, vì vai trò của nó trong việc giám sát hàng loạt người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ ở khu vực Tân Cương, phía tây Trung Quốc.

MSCI cũng bao gồm công ty AviChina Industry & Technology được niêm yết tại Hồng Kông, công ty niêm yết cho AVIC (The Aviation Industry Corporation of China). Công ty này và các công ty con của nó phát triển phi cơ và các hệ thống vũ khí cho quân đội Trung Quốc.

Theo USCC, tính đến ngày 02/10 đã có 217 công ty Trung Quốc niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán Hoa Kỳ, với tổng giá trị thị trường là 2.2 nghìn tỷ USD.

Đầu năm nay, chính phủ Hoa Kỳ đã ngăn chặn Thrift Savings Plan, quỹ lương hưu dành cho các nhân viên liên bang, bao gồm cả quân nhân, đầu tư vào cổ phiếu Trung Quốc.

Các quan chức Hoa Kỳ cũng đã thúc giục các quỹ tài trợ cho các trường đại học và các quỹ hưu trí nhà nước thoái vốn khỏi cổ phiếu Trung Quốc.

Hồi tháng 8, Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin cho biết ông hy vọng Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán sẽ thông qua một khuyến nghị đối với các công ty Trung Quốc trên các sàn giao dịch chứng khoán của Hoa Kỳ, theo đó họ sẽ bị hủy niêm yết nếu không đáp ứng được các yêu cầu kiểm toán vào tháng 01/2022.

Bản tin có sự đóng góp của phóng viên The Epoch Times Emel Akan và Reuters.

Cathy He
Cẩm An biên dịch