Từ ngày 17/9 đến ngày 24/9, các oanh tạc cơ và chiến đấu cơ của Trung Quốc đã xâm nhập vào không phận của Đài Loan ít nhất 46 lần. Đợt leo thang khiêu khích quân sự này khiến Đài Bắc nổi giận.

Theo thông cáo của Bộ Quốc phòng Đài Loan, lần Trung Quốc xâm nhập Đài Loan gần đây nhất là ngày 24/9, khi một chiến đấu cơ chống tàu ngầm của Trung Quốc tiến vào không phận Đài Loan. 

Cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc Tan Kefei xác nhận trong một cuộc họp báo truyền hình là hai hàng không mẫu hạm của Trung Quốc – Sơn Đông và Liêu Ninh – đã cùng thực hiện các cuộc huấn luyện và thử nghiệm ngoài khơi, nhưng không cho biết địa điểm. Truyền thông Đài Loan bày tỏ lo ngại rằng các cuộc thử nghiệm có thể nhằm chuẩn bị cho các hành động xâm lấn hòn đảo này.

Căng thẳng giữa Đài Bắc và Bắc Kinh đã gia tăng trong những tháng gần đây, khi Bắc Kinh tuyên bố rằng Đài Loan với nền dân chủ và tự trị là một phần lãnh thổ của họ, và sẽ dùng vũ lực để lấy lại nếu cần.

Trước đó vào ngày 21/9, Bắc Kinh tăng cường thái độ thù địch qua tuyên bố rằng eo biển Đài Loan không tồn tại giới tuyến phân cách không phận Trung Quốc đại lục và không phận Đài Loan, và khẳng định rằng tất cả không phận ở đó đều thuộc về Bắc Kinh.

Dù trước đây không có thỏa thuận chính thức giữa Đài Bắc và Bắc Kinh về giới tuyến này, nhưng các chiến đấu cơ của hai bên thường quan sát vạch giữa này để không vượt qua kể từ 1954.

Tuy vậy, trong một cuộc họp báo hôm 21/9, ông Uông Văn Bân, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, cho biết: “Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể xâm phạm của Trung Quốc. Không tồn tại cái gọi là đường ranh giới ở eo biển Đài Loan.”

Phát ngôn này đã vấp phải sự chỉ trích từ phía chính phủ Đài Loan.

Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn sau đó đã đến thăm một căn cứ không quân ở đảo Bành Hồ, nằm giữa eo biển Đài Loan, để bày tỏ sự cảm kích đối với các binh sĩ Đài Loan. Bà nói vào hôm 22/9, “Làm sao chúng ta có thể cho phép kẻ khác phô trương sức mạnh trong không phận của chúng ta được?”

Một tàu đổ bộ được bao quanh bởi các phương tiện tấn công đổ bộ trong cuộc diễn tập Hán Quang (Han Kuang) vào ngày 25 tháng 5 năm 2017, cách thành phố Mã Công (Magong) trên đảo Bành Hồ hẻo lánh của Đài Loan 7 km (4 dặm). (Ảnh Sam Yeh / AFP / Getty Images)

Những cuộc xâm nhập

Đài Loan đưa tin đã có 5 lần Trung Quốc xâm nhập qua đường biên giới kể từ năm 2016, trong đó có hai lần vào ngày 18/9 và 19/9 tuần trước. Đài Loan đã điều phản lực cơ để ngăn chặn các cuộc xâm nhập này.

Trước đó, vào ngày 5/9, Đài truyền hình quân sự nhà nước Trung Cộng cũng đăng một đoạn video dài 3 phút về cuộc tập trận đổ bộ chung của lực lượng đổ bộ, binh sĩ chiến hạm hải quân và không quân, tại vùng biển gần tỉnh Quảng Đông về phía nam, cách Đài Loan không xa.

Sự leo thang khiêu khích quân sự của Trung Quốc đã khiến Bộ Quốc phòng Đài Loan đưa ra một tuyên bố mạnh mẽ vào hôm 20/9: Mặc dù quân đội Đài Loan “sẽ tuân theo nguyên tắc không gây hấn… nhưng chắc chắn sẽ đáp trả một khi bị tấn công.”

Thủ tướng Đài Loan Tô Trinh Xương (Su Tseng-chang) cũng lên án những hành động của Bắc Kinh trong khi nói chuyện với các phóng viên hôm 22/9: “Đài Loan là một quốc gia có chủ quyền và độc lập… Việc Trung Quốc tiếp tục gây rối Đài Loan bằng cách gửi đi các chiến đấu cơ và chiến hạm đã gây tổn hại đến hòa bình và ổn định khu vực. Đây không phải là những hành động mà một quốc gia có trách nhiệm nên làm.”

Sau khi phát ngôn viên Trung Quốc Uông Văn Bân đưa ra tuyên bố về chính sách trung tuyến, trước khi Diễn đàn Đầu tư của EU 2020 tại Đài Bắc diễn ra vào hôm 22/9, Ngoại trưởng Đài Loan Ngô Chiêu Tiếp (Joseph Wu) nói với giới truyền thông rằng lời lẽ khoa trương của ông Uông là “bằng như phá hủy hiện trạng của eo biển Đài Loan”.

Ông Ngô cũng kêu gọi xã hội quốc tế lên án Trung Cộng vì những hành động khiêu khích của họ.

Hàng rào chống đổ bộ lâu đời được dựng trên một bãi biển hướng về Trung Quốc trên đảo Kim Môn của Đài Loan vào ngày 19 tháng 4 năm 2018. (Ảnh Carl Court / Getty Images)

Sự hỗ trợ của Hoa Kỳ

Cuộc tập trận diễn ra khi Bắc Kinh bày tỏ sự tức giận trước chuyến thăm của một quan chức cao cấp Hoa Kỳ đến Đài Bắc. 

Hôm 25/9, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã tố cáo Bắc Kinh khoe khoang khoác lác khi được hỏi về hoạt động của Trung Quốc.

Trung Quốc đã tức giận trước việc Hoa Kỳ tăng cường hỗ trợ Đài Loan, bao gồm hai chuyến thăm của các quan chức cao cấp, một của Bộ trưởng Y tế Alex Azar vào tháng 8 và một của ông Keith Krach, Thứ trưởng Ngoại giao đặc trách các vấn đề kinh tế, vào tuần trước.

Hoa Kỳ, quốc gia không có quan hệ ngoại giao với hòn đảo này, nhưng lại là nước ủng hộ Đài Loan mạnh nhất đồng thời còn có kế hoạch bán vũ khí mới cho Đài Loan.

Báo cáo này có sự đóng góp của Reuters.

Nicole Hao
Nguyệt Minh biên dịch