Hôm 10/11, một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper, Ngũ Giác Đài đã xác nhận việc ba quan chức dân sự cao cấp từ chức.

Logo Ngũ Giác Đài phía sau bục diễn giả trong phòng họp báo tại Ngũ Giác Đài ở Arlington, Virginia, vào ngày 8/1/2020. (Ảnh Al Drago/ Reuters)

Theo một tuyên bố của Ngũ Giác Đài, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đặc trách về Tình báo và An ninh Joseph Kernan; Quyền Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đặc trách về Chính sách James Anderson; và Chánh văn phòng Jen Stewart của ông Esper, đã từ chức.

Hôm 9/11, TT Trump đã chỉ định Giám đốc Trung tâm Chống Khủng bố Quốc gia Chris Miller làm quyền Bộ trưởng Quốc phòng. Trong một tuyên bố, ông Miller đã cảm ơn các quan chức từ chức vì sự phục vụ của họ.

“Tôi muốn cảm ơn Tiến sĩ Anderson, Đô đốc Kernan và bà Jen Stewart vì sự phục vụ của họ đối với quốc gia và Bộ Quốc phòng. Trong sự nghiệp của mình, mỗi người đã đóng góp to lớn vào việc bảo vệ quốc gia và tương lai của Bộ Quốc phòng. Chúng tôi cầu chúc họ những điều tốt đẹp nhất trong những công việc tiếp theo của họ,” ông Miller nói.

Những người thay thế các quan chức từ chức đã được công bố, gồm ông Anthony Tata đảm nhận trách nhiệm của thứ trưởng bộ quốc phòng về chính sách, ông Ezra Cohen-Watnick thực hiện công việc của thứ trưởng bộ quốc phòng về tình báo và an ninh, và ông Kash Patel đảm nhận vị trí chánh văn phòng của ông Miller.

Trong thư từ chức, ông Anderson nói rằng “rõ ràng là bất chấp những thách thức an ninh và quốc phòng sâu rộng, Hoa Kỳ vẫn an toàn hơn so với 4 năm trước” và các nỗ lực chính sách nổi bật được thực hiện trong nhiệm kỳ của ông bao gồm hiện đại hóa năng lực về nguyên tử của Hoa Kỳ, tăng cường giám sát dân sự các kế hoạch chiến tranh, và các hành động “nhằm tăng cường mối bang giao của chúng ta với các đồng minh và các đối tác.”

Trước đó, TT Trump đã thông báo việc bãi nhiệm ông Esper trên Twitter, “Tôi vui mừng thông báo rằng ông Christopher C. Miller, vị Giám đốc đáng kính của Trung tâm Chống Khủng bố Quốc gia (đã được Thượng viện đồng lòng xác nhận), sẽ là Quyền Bộ trưởng Quốc phòng, và điều này có hiệu lực ngay lập tức. Ông Chris sẽ thực hiện một công việc TUYỆT VỜI! Ông Mark Esper đã bị sa thải. Tôi muốn cảm ơn ông ấy vì sự phục vụ của ông ấy.”

Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper phát biểu trong một cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ở Washington vào ngày 2/3/2020. (Ảnh Susan Walsh/AP Photo)

Trong một bản ghi nhớ cuối cùng gửi các nhân viên Ngũ Giác Đài, ông Esper gọi nhiệm kỳ của mình là “vinh dự và đặc ân của một đời người” và nhắc lại một số cột mốc quan trọng được nhấn mạnh trong thư từ chức của ông Anderson.

Ông Esper viết trong bản ghi nhớ, “Cùng với nhau, chúng ta đã đạt được tiến bộ vững chắc trong việc thực hiện Chiến lược Quốc phòng bằng cách hiện đại hóa lực lượng, nâng cao khả năng sẵn sàng của lực lượng, tăng cường mối bang giao với các đồng minh và các đối tác, đồng thời tổ chức lại Bộ để làm việc hiệu quả hơn. Chúng ta cũng đã đạt được những bước tiến lớn trong việc chăm sóc quân nhân của chúng ta, vợ/chồng và gia đình của họ, đồng thời đưa ra các sáng kiến ​​quan trọng nhằm cải thiện sự đa dạng, hòa nhập, và công bằng trong các lực lượng vũ trang.”

“Đồng thời, chúng ta đã thành lập Lực lượng Vũ trụ và Bộ Tư lệnh Không gian, tái cấp vốn cho bộ ba nguyên tử, mở rộng quyền hạn và nguồn lực của Bộ Tư lệnh Không gian mạng, và đề xuất một tầm nhìn rõ nét cho Lực lượng Hải quân tương lai.”

Tổng thống không đưa ra lý do vì sao ông Esper bị sa thải. Ông Esper được TT Trump bổ nhiệm vào năm 2019 trước khi ông gần như được Thượng viện đồng ý thông qua trong một cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 90–8.

Hôm 10/11, Chủ tịch Ủy ban Lực lượng Vũ trang Hạ viện Adam Smith (Dân Chủ– Washington) đã chỉ trích sự thay đổi nhân sự tại Ngũ Giác Đài. Ông nói rằng, “Không phải là phóng đại khi nói biến động nhân sự cao cấp tại Bộ Quốc phòng trong một thời kỳ chuyển giao tổng thống là thật nguy hiểm.”

Ông Esper thay thế ông James Mattis, người đã từ chức sau khi không đồng ý với hành động rút quân khỏi Syria của chính phủ TT Trump. Ông Esper, 56 tuổi, từng giữ chức Bộ trưởng Lục quân khi Tổng thống Trump chọn ông hồi tháng 7/2019.

Bản tin có sự đóng góp của Jack Phillips.

Tom Ozimek
Cẩm An biên dịch