Các nhà phân tích chính trị tin rằng có mối liên hệ giữa sự hung hăng của Trung Quốc ở biên giới Ấn Độ với cuộc bầu cử sắp tới của Hoa Kỳ và kết quả của cuộc bầu cử sẽ ảnh hưởng đến hành vi của Trung Quốc đối với Ấn Độ.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (phía trước) và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bắt tay các nhà lãnh đạo tại hội nghị thượng đỉnh BRICS ở Goa, Ấn Độ vào ngày 16/10/2016. (Ảnh Manish Swarup / AP)

“Trung Quốc cho rằng Hoa Kỳ đang bận rộn với các cuộc bầu cử trong nước và ít có khả năng quan tâm tới chính sách đối ngoại, và có thể sự leo thang của họ ở biên giới Ấn Độ liên quan đến việc họ nghĩ rằng về mặt căn bản, Hoa Thịnh Đốn sẽ không giúp Ấn Độ trong trường hợp xảy ra xung đột,” ông Harsh Pant, một thành viên không thường trú tại Ban Nghiên cứu Chính sách Hoa Kỳ-Ấn Độ thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế ở Hoa Thịnh Đốn, nói với The Epoch Times trên một nền tảng trao đổi trực tuyến từ New Delhi.

Quan hệ song phương của Ấn Độ và Trung Quốc xấu đi nghiêm trọng từ hôm 15/6/2020 sau cuộc xung đột đẫm máu giữa binh sĩ của hai quốc gia, với thương vong ở cả hai phía.

Kể từ đó, hai nền kinh tế khổng lồ của Á Châu đã có nhiều cuộc đàm phán ngoại giao và quân sự – cuộc đàm phán ngoại giao cuối cùng diễn ra vào hôm 10/9/2020 và vòng đàm phán quân sự thứ 7 diễn ra hôm 12/10/2020.

Ông Bibhu Prasad Routray, một chuyên gia phân tích an ninh và là giám đốc của Mantraya, một tổ chức tư vấn ở Goa, nói với The Epoch Times trên một nền tảng trao đổi trực tuyến rằng người Trung Quốc không tính đến sức mạnh tổng hợp Ấn Độ-Hoa Kỳ khi gia tăng các căng thẳng ở biên giới.

“Đây là cách phản ứng của Bắc Kinh trước một số yếu tố, bao gồm quyết định về điều 370 [trong hiến pháp Ấn Độ] và sự hợp tác chiến lược đang phát triển của Ấn Độ-Hoa Kỳ. Tuy nhiên, cùng lúc đó họ dường như đã đánh giá thấp sự hỗ trợ mà Ấn Độ có thể có được từ vấn đề này, không chỉ từ Hoa Kỳ mà còn từ các quốc gia khác,” ông Routray cho biết.

Điều 370 trong hiến pháp Ấn Độ quy định tình trạng của vùng đất phía cực bắc của Ấn Độ, Jammu và Kashmir, vốn có chung biên giới với cả Pakistan và Trung Quốc. Năm 2019, chính phủ Ấn Độ do Thủ tướng Narendra Modi lãnh đạo đã bãi bỏ Điều 370 và quy định các vùng đất này trực thuộc Liên bang của Ấn Độ, Lãnh thổ Liên bang (Union Territory) Jammu và Kashmir, và Lãnh thổ Liên bang Ladakh.

Lãnh thổ Liên bang Jammu và Kashmir mới có chung biên giới với Pakistan, và Lãnh thổ Liên bang của Ladakh có chung biên giới với Trung Quốc. Cả Pakistan và Trung Quốc đều phản đối việc tái tổ chức này.

Ngay sau khi tái tổ chức, chính phủ Ấn Độ đã áp dụng lệnh đóng cửa tiểu bang và ngắt Internet hoàn toàn trong vòng 213 ngày. Chính phủ TT Trump coi những hành động đó là “vấn đề nội bộ” của Ấn Độ, nhưng Đảng Dân Chủ tại Hạ viện Hoa Kỳ đã tổ chức hai phiên điều trần quốc hội về vấn đề này.

Một cuộc khảo sát được thực hiện đối với những người Indiaspora và người Mỹ gốc Á và người dân thuộc các đảo Thái Bình Dương, được công bố vào hôm 15/9/2020, cho thấy người Mỹ gốc Ấn vốn đa số bầu cho Đảng Dân Chủ, đã chuyển về phía Tổng thống Donald Trump, từ 16% bỏ phiếu cho ông vào năm 2016 lên 28% hiện đang ủng hộ ông.

Theo nghiên cứu của Kashish Parpiani và Abhimanini Sawhney thuộc Quỹ Nghiên cứu Quan sát viên, những chỉ trích của Đảng Dân Chủ đối với việc tái tổ chức về mặt hành chính đối với khu vực Jammu và Kashmir được cho là nhân tố chính khiến ứng cử viên Đảng Dân Chủ, ông Joe Biden, bị mất một số phiếu bầu của người Mỹ gốc Ấn dành cho Tổng thống Trump.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tham dự buổi lễ “Xin chào, Modi!” tại Sân vận động NRG ở Houston, Texas, ngày 22/9/2019. (Ảnh Saul Loeb/AFP / Getty Images)

Kết quả của cuộc bầu cử Hoa Kỳ

Nhiều chuyên gia phân tích chính trị cùng có quan điểm rằng các kết quả của cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ sẽ tác động đến hành vi của Trung Quốc đối với Ấn Độ và do đó sẽ quyết định những mối quan hệ song phương.

“Một phần vì mọi thứ hiện giờ đều xoay quanh Hoa Kỳ. Những gì Hoa Kỳ sẽ làm có ảnh hưởng to lớn, và mọi việc sẽ thay đổi. Nếu ông Biden thắng cử, thì cách tiếp cận của ông ấy đối với Ấn Độ sẽ khác,” ông Phunchok Stobdan, một nhà cựu ngoại giao Ấn Độ và là một chuyên gia phân tích chính trị, trao đổi với The Epoch Times trong một cuộc phỏng vấn tại Trung tâm Quốc tế Ladakh ở Leh.

“Ý tôi là, cách tiếp cận của ông ấy với Trung Quốc sẽ khác. Vì vậy, tôi nghĩ rằng họ, những người Trung Quốc, đang tính toán bức tranh toàn cầu,” ông Stobdan cho biết và nói thêm rằng “bế tắc ở biên giới sẽ còn kéo dài cho đến sau cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ”.

Ông Routray cho biết các kết quả của cuộc bầu cử Hoa Kỳ sẽ tác động đến giải pháp giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Ông cho biết, “Khả năng tận dụng sự hỗ trợ từ phía Hoa Kỳ của Ấn Độ có thể bị giảm sút nếu ông Trump thua cuộc. Đảng Dân Chủ có thể không chống Trung Quốc quyết liệt như ông Trump. Nếu ông Biden thắng, Ấn Độ sẽ phải suy nghĩ lại về chiến lược của mình.”

Sau cuộc xung đột đẫm máu hôm 15/6/2020 giữa Ấn Độ và Trung Quốc, các nỗ lực đã được thực hiện để củng cố liên minh bốn bên, còn được gọi là QUAD, giữa Ấn Độ, Nhật Bản, Úc và Hoa Kỳ. Ông Routray nói rằng nếu ông Biden thắng, phương trình Hoa Kỳ – Ấn Độ trong QUAD có thể thay đổi.

“Giải pháp gây sức ép lên Bắc Kinh, chủ yếu thông qua QUAD, có thể không còn khả thi đối với Ấn Độ. Hoa Kỳ dưới thời ông Biden có thể thúc đẩy Ấn Độ giải quyết vấn đề song phương, ngay cả khi biết rất rõ những gì đã mất trong một cuộc xung đột vũ trang không thể lấy lại thông qua các cuộc đàm phán. Điều đó sẽ khiến nhiệm vụ giành lại lãnh thổ đã mất của Ấn Độ trở nên khó khăn gấp đôi,” ông cho biết.

Theo truyền thông Ấn Độ, kể từ ngày 15/6/2020, Trung Quốc đã chiếm một số khu vực ở Ladakh, và Ấn Độ đã tiến vào lãnh thổ Trung Quốc ở một số khu vực để trả đũa.

Ông Pant cho biết Trung Quốc có thể gia tăng các căng thẳng ở khu vực tranh chấp biên giới với Ấn Độ nếu Tổng thống Trump không tiếp tục nắm quyền.

“Trong trường hợp không có kết quả rõ ràng trong cuộc bầu cử Hoa Kỳ, hoặc kết quả dẫn đến kiện tụng, thì Trung Quốc có thể lợi dụng để leo thang hơn nữa sau tháng 11,” ông Pant, người cũng là trưởng bộ phận Nghiên cứu Chiến lược tại Quỹ Nghiên cứu Quan sát viên ở New Delhi, cho biết.

Chỉ một tuần trước cuộc bầu cử Hoa Kỳ, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper đã đến ​​thăm Ấn Độ, từ ngày 25 đến ngày 30/10/2020, cho cuộc đối thoại cấp bộ trưởng 2 + 2 nhằm “thúc đẩy Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Toàn cầu Hoa Kỳ-Ấn Độ và mở rộng hợp tác nhằm thúc đẩy sự ổn định và thịnh vượng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và thế giới,” theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

“Trung Quốc đang đánh giá thấp quyết tâm của New Delhi và Hoa Thịnh Đốn, nhưng họ có thể đặt hy vọng vào chính phủ của ông Biden có khả năng sẽ mềm mỏng hơn đối với họ,” ông Pant nói.

Venus Upadhayaya
Cẩm An biên dịch