Đàn heo của người chăn nuôi nghiệp dư Dottie Overland mỗi ngày một lớn và thịt cũng ngon hơn, nhưng gia đình cô có thể không có cơ hội thưởng thức chúng.

Với giá thức ăn chăn nuôi tăng lên mức chưa từng có, việc mua thức ăn cho mười con heo đã trở nên đắt đỏ đến mức cô Overland không thể mua. Cô là một bà mẹ dạy con tại nhà đồng thời chăn nuôi để kiếm thêm tiền.

“Chúng tôi nuôi heo cho gia đình. Chúng tôi sẽ tự mình làm thịt chúng,” cô nói với The Epoch Times. “Nhưng thật đáng thất vọng.”

Cô Overland sống ở Georgia, nuôi heo và gà để lấy thịt và bán. Nhưng sau khi giá thức ăn tăng gần 25%, cô đã tính đến việc bán đàn heo trước khi chúng lớn.

Để tránh chi phí thức ăn tăng cao, cô Overland cho heo ăn cỏ và bánh mì bán trong ngày còn thừa tại cửa hàng tạp hóa. Cô dự định sẽ ủ thức ăn đã mua để giàu dinh dưỡng hơn và tiếp tục chờ đợi thêm một thời gian hơn nữa. Tuy việc này không phải là lý tưởng, nhưng cung cấp đủ thức ăn cho đàn gia súc ở thời điểm hiện tại. 

Heo được nuôi trong một trang trại gần Polo, Illinois vào ngày 06/06/2018. (Ảnh: Scott Olson/Getty Images)

“Nó giống như đồ ăn rác vậy,” cô nói. “Nhưng đàn heo vẫn ổn với loại thức ăn này.”

Trong điều kiện bình thường, những loại thực phẩm này thường chỉ rẻ hơn một chút so với thức ăn cho heo, nhưng hiện tại thì lại rẻ hơn nhiều.

Ngành chăn nuôi vốn đã là một ngành kinh doanh mà người chăn nuôi thường thua lỗ khi bán vật nuôi, và giá thức ăn tăng vào năm 2021 khiến công việc của những chủ trang trại chuyên nghiệp trở nên khó khăn hơn rất nhiều.

Đổ đầy máng thức ăn

Các vấn đề của cô Overland chưa là gì so với vấn đề thức ăn chăn nuôi mà các chủ trang trại quy mô lớn phải đối mặt. Bà Abigail Banks là đồng sở hữu của trang trại Goat Farm Road ở Georgia. Trong trang trại đó, bà chăm sóc khoảng 300 con gồm dê, cừu, và thỏ.

“Năm nay (2021) là một trong những năm khó khăn nhất đối với chúng tôi,” bà nói với The Epoch Times. “Kho thức ăn của chúng tôi thường lúc nào cũng đầy, bây giờ có lẽ còn chưa được một nửa.”

Bà kinh doanh dựa trên một phương trình đơn giản. Bán vật nuôi kiếm được tiền; còn nuôi lớn thì hao tiền.

Bà Banks ước tính mỗi ngày, những động vật bốn chân ở Goat Farm Road ăn hết khoảng 125 pound (56.25kg) thức ăn. Thức ăn giúp cho chúng lớn nhanh hơn, tăng trọng lượng, và trở nên có giá hơn. Nếu dừng lại, chúng sẽ yếu đi, bệnh và chết trong vài ngày.

Một đàn dê tại trang trại Goat Farm Road ở Georgia (Ảnh: Abigail Banks)

“Chúng thường yếu đi, chúng sẽ ốm yếu nếu không ăn đủ,” bà nói. “Anh sẽ nhận thấy trong vòng chưa đầy một hoặc hai ngày chúng đã giảm cân.”

Hiện tại, thức ăn mà bà Banks dùng có giá từ 13 USD đến 28 USD mỗi bao, bà cho biết. Nó từng có giá từ 9.45 USD đến 18 USD.

Bà nói: “Chúng tôi phải mua mọi thứ tính theo tấn.”

Bà Banks nói rằng việc tăng chi phí thức ăn chăn nuôi bắt đầu không lâu sau khi Tổng thống Joe Biden nhậm chức, nhưng bà không rõ tại sao.

Mặc dù giá thức ăn chăn nuôi tăng đã gây khó khăn cho người chăn nuôi, nhưng năm ngoái, chính phủ đã viện trợ khoảng 28 tỷ USD cho đại dịch. Tuy nhiên khi khoản viện trợ này kết thúc vào năm 2022, người chăn nuôi sẽ mất gần 1/5 thu nhập.

Dê ăn cỏ khô tại một trang trại ở Pescadero, California vào ngày 26/04/2019 (Ảnh: Justin Sullivan/Getty Images)

Mọi người thích ăn thịt dê trong mùa đông, bà Banks nói. Nhưng vào mùa hè, bán chúng có thể bị lỗ. 

“Vào những thời điểm nhất định trong năm, anh có thể bán những con vật này với giá tốt. Và cũng có những thời điểm trong năm mà nếu anh bán chúng, anh sẽ không kiếm được nhiều như mong đợi,” bà nói.

Một cách mà bà Banks đã ứng phó với tình trạng giá cả tăng cao là không cho dê không sinh sản ăn ngũ cốc. Theo một số cách, nuôi dê là một gánh nặng về mặt cảm xúc. Bà cho hay, nuôi dưỡng những con vật với kiếp số bị giết thịt là một cảm giác khó tả.

“Tôi cố gắng không nghĩ về điều đó, bởi vì tôi đã bán hai con dê đực mà tôi nuôi bằng sữa bình và tôi đã gửi chúng đến lò mổ,” bà nói.

Vận chuyển thức ăn chăn nuôi

Theo cô Alesia Stewart, chủ cửa hàng Feed Store and More ở Texas, giá cả tăng cao chủ yếu đến từ phí vận chuyển.

Cô nói với The Epoch Times: “Bất cứ khi nào tôi nhận được yến mạch, chúng đã đắt thêm từ 2 đến 3 USD mỗi bao, và tất cả là do cước phí vận chuyển. Tất cả loại thức ăn chăn nuôi của tôi đã tăng lên đâu đó từ 2 đến 3 USD.”

Cô Stewart nói thêm rằng các nhà cung cấp đổ lỗi cho việc thiếu tài xế xe tải gây ra khó khăn về nguồn cung.

Mặc dù điều hành một cửa hàng thức ăn chăn nuôi, cô Stewart cho biết cô ít bị ảnh hưởng bởi chi phí thức ăn tăng cao hơn là so với những người chăn nuôi.

Cô nói: “Chúng tôi chưa thực sự phải chịu đựng điều tồi tệ như vậy vì mọi người vẫn muốn cho đàn gia súc của họ ăn.”

Bò trong giờ ăn tại một trang trại ở Escondido, California vào ngày 16/04/2020 (Ảnh: Ariana Drehsler/AFP/Getty Images)

Các công ty lớn chế biến thịt bò

Ông Joel Greeno, chủ tịch của Family Farm Defenders, một nhóm hoạt động nông nghiệp, cho biết khi thức ăn chăn nuôi trở nên đắt đỏ, người chăn nuôi kinh doanh có rất ít lựa chọn.

Đầu tiên, người chăn nuôi có thể cho gia súc ăn ít thức ăn hơn, nhưng biện pháp này chỉ là tạm thời. Một con bò sữa chỉ không có thức ăn trong vòng hai ngày là nó sẽ ngừng cho sữa.

Người chăn nuôi phải nhanh chóng quyết định bán con vật lấy tiền ngay bây giờ hoặc cho chúng ăn và hy vọng chúng sẽ có lãi sau này.

Ông Greeno nói với The Epoch Times: “Nếu anh cần cho gia súc của mình ăn, thì anh phải mua thức ăn; không thì anh sẽ không còn gia súc nữa.”

Tình trạng tiến thoái lưỡng nan của người chăn nuôi thậm chí còn phức tạp hơn vì đối với nhiều người trong số họ, đàn vật nuôi hiện tại là sinh kế trong tương lai mà hiện giờ thức ăn quá đắt để duy trì. Ông cho biết một số chủ trang trại đang mắc nợ và không còn hạn mức tín dụng để vay.

Người chăn nuôi gia súc Ben Gotschall sắp xếp đàn gia súc của mình trong khi chuyển chúng đến một cánh đồng mới để chăn thả ở Raymond, Nebraska, vào ngày 11/10/2014 (Ảnh: Andrew Burton/Getty Images)

Ông Greeno cho biết, khi những người chủ trang trại đã mắc nợ không có khả năng chi trả thức ăn chăn nuôi, các chủ nợ của họ thường không biết phải làm gì. Ông nhớ lại một chủ nợ đã hỏi mọi người tại một cuộc họp của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ để xin lời khuyên về việc liệu có nên tiếp tục cho một người chăn nuôi đã nợ 100,000 USD hóa đơn thức ăn vay thêm tiền hay không.

“Đó là một con dao hai lưỡi, bởi vì bà ấy biết rằng nếu bà ấy không cho người chăn nuôi vay tiền, bà sẽ không bao giờ lấy lại được 100,000 USD, nhưng bà ấy cũng biết rằng nếu anh ta đã vay tới 100,000 USD thì hoàn cảnh đã khá tệ rồi,” ông nói.

Ông Greeno đổ lỗi cho những rắc rối trong chăn nuôi là do ngành công nghiệp chế biến thịt. Người chăn nuôi phải chịu bất cứ giá nào mà các nhà sản xuất lớn của ngành chế biến thịt đưa ra.

Ông lập luận rằng các công ty chế biến thịt lớn kiếm được bội tiền bằng cách sử dụng quyền kiểm soát thị trường độc quyền để mua thịt từ các chủ trang trại với giá thấp hơn nhiều so với giá thịt thị trường.

Ông Green nói: “Điều này nguy hiểm và bất lợi cho vùng nông thôn Hoa Kỳ và hệ thống trang trại thực phẩm của chúng ta. Họ đang có lợi nhuận kỷ lục. Và các chủ trang trại và người tiêu dùng phải gánh chịu tất cả.”

Jackson Elliott
Thiện Lan biên dịch