Hôm 27/01, Bộ trưởng Tài chính Úc Josh Frydenberg cho biết những hành động của Trung Cộng không nhất quán với lời nói của lãnh đạo Trung Cộng Tập Cận Bình, người đã nói trước Diễn đàn Kinh tế Thế giới rằng các quốc gia lớn không nên bắt nạt các quốc gia nhỏ.

Bộ trưởng Tài chính Josh Frydenberg đã công bố một chiến dịch cảnh cáo mới nhắm vào những người vi phạm luật về các quy định đầu tư bất động sản nước ngoài hôm 21/12/2021. (Ảnh: Sam Mooy/ Getty Images)

“Chúng tôi đồng ý với quan điểm đó, rằng các quốc gia lớn không nên bắt nạt các quốc gia nhỏ, nhưng dường như có một chút mất kết nối giữa lời nói và hành động,” ông Frydenberg nói.

Ông chỉ ra rằng Úc đã phải chịu đựng “những hành động khá khắc nghiệt” của Trung Cộng về thương mại nhưng cũng nhắc lại lập trường của Thủ tướng Scott Morrison rằng Úc sẽ không thỏa hiệp lợi ích quốc gia hoặc các giá trị của mình để xoa dịu Trung Cộng.

Ông Frydenberg cũng tuyên bố dứt khoát rằng 14 điều bất bình – mà ông mô tả là các yêu sách do đại sứ quán Trung Quốc tại Canberra đưa ra hồi tháng 11/2020 – là  những vấn đề không thể đàm phán và Úc sẽ không vướng vào.

Trong danh sách 14 điều bất bình này, Trung Cộng đã tìm cách hạn chế quyền tự do báo chí của Úc và muốn chính phủ Úc rút lại lời kêu gọi điều tra về nguồn gốc của đại dịch COVID-19, rút lệnh cấm Huawei khỏi mạng 5G của mình. Trung Cộng cũng than phiền về các chính sách đầu tư nước ngoài của Úc và luật chống can thiệp nước ngoài mới.

Ông Frydenberg khẳng định rằng Úc đưa ra quyết định đầu tư nước ngoài phù hợp với lợi ích quốc gia của mình, “và tất nhiên về vấn đề nhân quyền chúng tôi sẽ tiếp tục lên tiếng khi có những bất công như chúng tôi đã làm trong quá khứ, như chúng tôi sẽ làm trong tương lai,” ông nói.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Thương mại New Zealand lại cho rằng Úc nên theo cách làm của New Zealand trong việc đối thoại “ngoại giao nhiều hơn” với Trung Cộng.

Xuất hiện trên chương trình Squawk Box Asia của CNBC hôm 27/01, Bộ trưởng Thương mại New Zealand Damien O’Connor cho biết đất New Zealand có “mối quan hệ chín chắn” với Trung Cộng và luôn có thể nêu lên những lo ngại.

“Tôi không thể lên tiếng thay cho Úc và cách điều hành ngoại giao, nhưng rõ ràng nếu họ theo [cách làm của] chúng tôi và thể hiện sự tôn trọng, tôi đoán nên có sự ngoại giao nhiều hơn một chút và thận trọng với ngôn từ, thì hy vọng là họ cũng có thể ở trong tình huống tương tự [như chúng tôi],” ông nói.

Bình luận trên của ông O’Connor diễn ra sau khi New Zealand đã vắng mặt một cách đáng chú ý hồi đầu tháng này trong tuyên bố chung của Liên minh Ngũ Nhãn nhằm lên án Trung Cộng về vụ bắt giữ hàng loạt 55 chính trị gia và nhà hoạt động ở Hồng Kông.

Thay vào đó, Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Nanaia Mahuta đã viết trên Twitter hôm 07/01: “Aotearoa New Zealand vô cùng lo ngại về vụ bắt giữ một số nhà ủng hộ dân chủ ở Hồng Kông gần đây. Điều này thể hiện một nỗ lực khác nhằm làm xói mòn các quyền và tự do của người dân Hồng Kông và phá hoại hơn nữa khuôn khổ hệ thống một quốc gia hai chế độ.”

Ảnh: Chụp từ màn hình Twitter Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Nanaia Mahuta.

Hai tuần sau, New Zealand đã ký một thỏa thuận sơ bộ để nâng cấp Hiệp định Thương mại Tự do hiện có với Trung Quốc.

Mối bang giao của Úc và Trung Quốc hiện đang ở mức thấp nhất mọi thời đại sau khi Bộ trưởng Ngoại giao Marise Payne kêu gọi thành công một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc của virus Trung Cộng, thường được gọi là virus corona mới.

Kể từ đó, các phát ngôn viên của Trung Cộng đã đưa ra những lời đe dọa công khai trên các phương tiện truyền thông Úc, làm rò rỉ tài liệu mật của Bộ Ngoại giao và Thương mại nước này, và đưa ra những tuyên bố xúc phạm trên mạng xã hội về quân đội Úc.

Bắc Kinh cũng đã thực hiện các lệnh cấm thương mại và áp đặt thuế quan đối với tám mặt hàng xuất cảng chính của Úc sang Trung Quốc, bao gồm bông, than, thịt cừu, thịt bò, lúa mạch, lúa mì, rượu vang, và gỗ.

Ông Frydenberg là chính trị gia thứ hai trong tuần qua nhắc lại lập trường cứng rắn của Úc đối với Trung Quốc. Hành động này đôi khi đã nhận được sự ủng hộ quốc tế từ các quốc gia cùng chí hướng bao gồm Anh Quốc, Hoa Kỳ, Pháp, và Canada.

Victoria Kelly – Clark
Lê Trường biên dịch