Hôm 20/04, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Lloyd Austin đã nói chuyện với người đồng cấp tại Trung Quốc của mình lần đầu tiên sau hơn một năm tại chức. Cuộc điện đàm này được thực hiện trong tình hình thế giới ngày càng lo ngại về quan hệ đối tác giữa Trung Cộng với Nga và những mối đe dọa liên tục của nước này vào Đài Loan.

The Associated Press (AP) đưa tin cho biết ông Austin đã yêu cầu cuộc gặp với người đồng cấp của mình – Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, Tướng Ngụy Phượng Hòa (Wei Fenghe) – sau nhiều tháng không thành công trong việc kết nối với Tướng Hứa Kỳ Lượng (Xu Qiliang), vị tướng cao cấp nhất của Trung Cộng.

Theo một tuyên bố từ Ngũ Giác Đài, ông Austin dự định cuộc điện đàm này sẽ tiếp theo cuộc gặp trực tuyến giữa Tổng thống Joe Biden và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng Ba. Ông Biden đã đe dọa sẽ có “những hậu quả” không nêu tên trong cuộc gặp đó nếu ông Tập ủng hộ cuộc xâm lược Ukraine và hỗ trợ vật chất cho Nga.

“Bộ trưởng Austin và Tướng Ngụy đã thảo luận về quan hệ quốc phòng Hoa Kỳ–CHND Trung Hoa, các vấn đề an ninh khu vực, và cuộc xâm lược vô cớ của Nga vào Ukraine,” Ngũ Giác Đài cho biết, đề cập đến tên viết tắt của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Mối bang giao TrungMỹ đã trở nên căng thẳng đến mức được cho là đang ở điểm thấp nhất trong bối cảnh chính quyền Trung Quốc ngày càng gia tăng quấy rối quân sự đối với Đài Loan tự trị, liên tục đàn áp các nhóm dân tộc thiểu số và tôn giáo, và những cáo buộc mới tiết lộ rằng Trung Cộng đã thực hiện một loạt các nỗ lực theo dõi, đe dọa, và tấn công các công dân Hoa Kỳ trên đất Mỹ.

Theo AP, ông Austin đã nêu lên mối lo ngại với ông Ngụy về chiến dịch đe dọa Đài Loan liên tục của Trung Cộng – trong đó phi cơ quân sự Trung Quốc thường xuyên bay vào vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan – vì vậy quân đội Đài Loan buộc phải điều động phản lực cơ để đáp trả.

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Lloyd Austin có bài diễn thuyết tại Đối thoại 2+2 Hoa Kỳ-Ấn Độ cấp Bộ trưởng lần thứ tư tại Bộ Ngoại giao ở Hoa Thịnh Đốn hôm 11/04/2022. (Ảnh: Michael McCoy/POOL/AFP qua Getty Images)

Mối quan hệ giữa Trung Cộng và Nga đang khiến tình trạng căng thẳng này thêm phần bế tắc. Mặc dù nhà cầm quyền Bắc Kinh đã cố gắng tỏ vẻ tránh xa cuộc xâm lược vào Ukraine của Nga, nhưng họ đã tuyên bố rằng các lệnh trừng phạt tài chính quốc tế chống lại Nga là không có cơ sở pháp lý và đã làm việc để củng cố mối quan hệ thương mại với Nga, ngay cả khi các lãnh đạo thế giới cảnh báo Trung Cộng về những hậu quả kinh tế nghiêm trọng nếu họ tiếp tục tiến bước theo lộ trình hiện tại.

Một tuyên bố của Bắc Kinh liên quan đến cuộc điện đàm của ông Austin và ông Ngụy đã nhân cơ hội này tái khẳng định rằng Đài Loan là một phần của Trung Quốc, và đe dọa làm tăng thêm căng thẳng nếu Hoa Kỳ không phục tùng ý muốn của Bắc Kinh về chủ đề này. 

“Nếu vấn đề Đài Loan không được giải quyết đúng cách, điều này sẽ có tác động bất lợi đến mối bang giao Trung QuốcHoa Kỳ,” ông Ngụy nói, theo một tuyên bố của Bộ Quốc phòng Trung Quốc.

Đài Loan đã tự trị từ khi cuộc Nội chiến Trung Quốc chấm dứt bất phân thắng bại năm 1949. Đảo quốc này chưa bao giờ do Trung Cộng kiểm soát. Chế độ cộng sản này đã tuyên bố sẽ đưa hòn đảo về tầm kiểm soát của họ, bằng vũ lực nếu cần thiết.

Andrew Thornebrooke
Nguyễn Lê biên dịch