Ngụ ngôn Aesop kể về câu chuyện giữa chó nhà và chó sói như sau:

Một con chó sói đói khát, gầy ốm, nó gặp một con chó nhà khỏe mạnh, được ăn uống no đủ. Chó nhà thấy chó sói khó mà có cơ hội sống sót, liền mời chó sói đến trang trại sống cùng với nó. Chó nhà nói: “Cậu sẽ được ăn uống no đủ với nhiều loại thức ăn. Những gì cậu phải làm là sủa khi đánh hơi thấy người lạ, chơi đùa với bọn trẻ của chủ nhân. Cuộc sống thật dễ dàng và thoải mái.”  

Chó sói chảy nước miếng khi nghe chó nhà kể về viễn cảnh cuộc sống sắp tới, nhưng nó chợt nhìn thấy chiếc dây quấn quanh cổ chó nhà, liền hỏi: “Cái gì quấn quanh cổ cậu thế?”

“Ồ, đó…” chó nhà trả lời. “Không có gì. Nó chỉ được sử dụng khi họ xích tôi lại.”

“Cậu phải đeo cái xích? Cậu không được tự do làm những gì cậu muốn hay đi đến những nơi cậu muốn?”

“Không phải lúc nào cũng vậy. Nhưng tôi không quan tâm.”

“Cảm ơn cậu rất nhiều. Nhưng tôi muốn giữ tự do cho mình,” chó sói nói rồi quay đầu chạy vào rừng.

Trên các chiến trường ngày nay

Câu chuyện ngụ ngôn của Aesop nêu trên là một phép ẩn dụ tuyệt vời cho tình trạng hỗn loạn của các phe nhóm chính trị ngày nay. Một số người Mỹ muốn bảo tồn quyền tự do truyền thống của mình và chính phủ không can thiệp vào cuộc sống và công việc của họ càng nhiều càng tốt. Có những người khác, như chó nhà trong câu chuyện của Aesop, sẵn sàng đeo chiếc vòng cổ để được chủ nhân chăm sóc. Sự khác biệt về giá trị là vấn đề cốt lõi của các cuộc chiến chính trị ngày nay.

Không còn nghi ngờ gì nữa, chủ nghĩa tập thể đã giành được sự ủng hộ của người Mỹ trong thế kỷ 21. Như cuộc thăm dò của Gallup năm 2019, số người có quan điểm tích cực về chủ nghĩa xã hội gia tăng, nhưng số liệu cũng cho thấy quan điểm của người Mỹ về chủ nghĩa xã hội là “phức tạp” và “đa sắc thái”.

Tôi cho rằng những quan điểm về chủ nghĩa xã hội là “phức tạp” và “đa sắc thái” bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết, đặc biệt là ở những công dân trẻ của chúng ta. Theo nhóm Nạn nhân của Chủ nghĩa Cộng sản, một phần ba thế hệ Millennials (những người sinh trong giai đoạn thập niên 1980–1990) tin rằng nhiều người đã bị giết dưới thời George Bush hơn là dưới thời Joseph Stalin. Gần một nửa số thành viên lớn tuổi hơn của thế hệ Z, những người sinh năm 1997 trở về sau, cho biết họ sẽ bỏ phiếu cho xã hội chủ nghĩa và 1/5 sẽ bỏ phiếu cho người cộng sản lãnh đạo. Nếu điều này là đúng, chúng ta hiểu rằng thế hệ trẻ đã hoàn toàn không biết gì về bóng tối của các phong trào tập thể trong 100 năm qua, những vụ giết hại hàng triệu người trên thế giới, việc bỏ tù hàng triệu người khác và đàn áp những quyền tự do cơ bản nhất.

Tình yêu đất nước của chúng ta đã không còn

Nuôi dạy con cháu chúng ta biết trân trọng những giá trị tốt đẹp luôn bắt đầu từ gia đình. (Ảnh: PeppersMint/Shutterstock)

Trong cuốn sách “The End of Education” (tạm dịch: Sự Kết Thúc của Giáo Dục) xuất bản năm 1995 của Neil Postman, việc sử dụng từ “kết thúc” trong tiêu đề có hai ý nghĩa (mục đích và dự đoán về tương lai của các trường công lập). Ông Postman nghiên cứu một báo cáo đánh giá các mục tiêu giáo dục của Cơ quan Giám sát Giáo dục New York. Báo cáo gồm 41 mục tiêu tập trung vào “những gì trẻ em nên làm, nên biết và có thể làm”. Ông Postman lưu ý một mục tiêu không có trong báo cáo là “có được và/hoặc làm sâu sắc thêm tình yêu đất nước của người dân”. Ông viết rằng sự thiếu sót này không có gì lạ, việc “miễn cưỡng đưa lòng yêu nước vào như một ‘giá trị’” là hành động điển hình của các hệ thống trường học trên toàn quốc.

Và cuốn sách đã được xuất bản 26 năm trước đây.

Nhiều người Mỹ thuộc các thành phần chính trị đều tức giận trước văn hóa xóa sổ, sự đúng đắn về chính trị và tâm lý chủ nghĩa tập thể của các ký giả tin tức dòng chính, các học giả và một số chính trị gia của chúng ta. Nhưng chúng ta quên rằng những người này chỉ đang bắt chước người khác một cách mù quáng. Rõ ràng họ không bao giờ học được tinh thần Mỹ, vẻ đẹp của Giấc mơ Mỹ cũng như thành tựu và lý tưởng khiến quốc gia này trở thành một miền đất của cơ hội. Trên biên giới phía nam của chúng ta, nơi hàng loạt người nhập cư đang yêu cầu được nhập cảnh là bằng chứng cho thấy rất nhiều người còn nhìn nhận Hoa Kỳ như một miền đất của cơ hội. Nhưng chẳng ai “đập cửa’ để xin nhập cư vào Bắc Triều Tiên, Cuba hay Trung Quốc.

Kiên quyết bảo vệ những thứ chúng ta đã có

Là những cá nhân, chúng ta có thể làm gì để cản trở quá trình hướng đến chủ nghĩa xã hội đồng thời thúc đẩy tình yêu dành cho Hoa Kỳ và nền kinh tế tự do? 

Chúng ta có thể bắt đầu những điều tốt đẹp từ trong chính ngôi nhà của chúng ta cùng với các thành viên trong gia đình, đặc biệt là từ con cháu của chúng ta. Ở trong những thành trì vững chắc này, chúng ta có thể dạy và thực hành tính độc lập, trách nhiệm, nền kinh tế tự do và chủ nghĩa yêu nước.

Nền độc lập

Chúng ta cần yêu thương và yêu thương với tất cả nhiệt huyết đối với sự tự do có trong bản Tuyên ngôn Nhân quyền và các quyền tự do khác mà quy luật tự nhiên ban tặng. Chúng ta có quyền tự do suy nghĩ, quyền tự do ngôn luận, quyền tự do hội họp một cách hòa bình, quyền sở hữu vũ khí và cả các quyền tự nhiên khác. Đây không phải là những quyền hạn do bất kỳ chính phủ nào sắp đặt mà là quyền do Chúa ban cho con người.

Trách nhiệm

Tự do đi cùng với trách nhiệm.

Trách nhiệm bao hàm một gánh nặng đối với cả những hành động tốt và xấu của chúng ta. Khi chúng ta kiểm soát được hoàn cảnh, chúng ta có nghĩa vụ kiểm soát được chính mình. 

Dạy bảo con trẻ về tính trách nhiệm nên thông qua hành động nhiều hơn lời nói. Khi con trẻ em thấy chúng ta chấp nhận hậu quả của các quyết định do chính mình đưa ra thay vì đổ lỗi cho số phận hay cho người khác, chúng ta đang dẫn dắt chúng tiến gần hơn một bước đến tuổi trưởng thành.

Nền kinh tế tự do

Bậc làm cha mẹ chúng ta cần phải dạy cho con những điều tốt đẹp mà nền kinh tế tự do mang lại cho thế giới và cho tinh thần của con người. Chúng ta cần chỉ cho chúng thấy một số chính phủ theo chủ nghĩa tập thể như Venezuela, Cuba, và Bắc Triều Tiên đã khiến người dân của họ phải sống trong cảnh khốn khổ và nghèo túng như thế nào.

Chúng ta không cần đến lớp học, không cần đến sách giáo khoa để truyền đạt những bài học này. Bàn ăn có thể trở thành lớp học và các cuộc thảo luận trong từng bữa ăn sẽ là các bài học hàng ngày.

Lòng yêu nước

Bất chấp tất cả các cuộc tấn công vào Hoa Kỳ từ cả bên trong lẫn bên ngoài trong những thập niên vừa qua, trên thực tế, đất nước chúng ta đã làm được rất nhiều điều tốt đẹp cho công dân của mình và cho thế giới nói chung hơn bất kỳ quốc gia nào trong lịch sử.

Chúng ta có hoàn hảo không? Không, chúng ta không hoàn hảo. Chúng ta có phạm sai lầm không? Tất nhiên là có.

Nhưng sự thịnh vượng của người dân và số lượng viện trợ nước ngoài mà chúng ta đã phân phối trên toàn cầu theo thời gian là bằng chứng về thành quả của lý tưởng và giá trị của đất nước chúng ta. Thay vì có những lời lẽ chê bai Hoa Kỳ, chúng ta nên dạy cho trẻ em về niềm tự hào đất nước với những thành quả đạt được và hiểu được cả những thất bại đã có.

Chủ nghĩa tập thể: Một góc nhìn tích cực

Tất nhiên, chúng ta không thể là Robinson Crusoe, sống một mình trên hoang đảo và chỉ cần chăm lo cho cuộc sống của chính mình. Chúng ta sống trong các cộng đồng và trong một quốc gia có lịch sử tình nguyện viên và hiệp hội tích cực ủng hộ những điều tốt đẹp của cộng đồng. Hầu hết chúng ta tin tưởng vào chương trình giáo dục cho các em học sinh, hoạt động giúp đỡ người nghèo, người già, giữ gìn đường phố và thành phố của chúng ta an toàn, bảo vệ lãnh thổ khỏi những kẻ xâm lược và cùng nhau xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Đây cũng chính là chủ nghĩa tập thể. Điểm khác biệt ở chỗ chúng ta tham gia vào những nỗ lực này thông qua các cuộc bầu cử và tự do lựa chọn. 

Trước đây, chính phủ không áp đặt ý muốn của mình lên người dân Hoa Kỳ. Những người làm việc cho chính phủ – các chính trị gia và các công chức – được coi là người phục vụ cho người dân. Nhưng giờ đây chúng ta đã đảo ngược lý tưởng này. 

Đã đến lúc phải thay đổi, chúng ta có thể lại bắt đầu bằng cách dạy cho con trẻ hiểu được sự nguy hiểm của một chính phủ độc tài. 

Hãy luôn nhớ chúng ta là ai

Vào ngày 19/04/1775, công nhân và nông dân Hoa Kỳ đã nổ những phát súng đầu tiên trong cuộc Chiến tranh Cách mạng với các trận đánh tại Lexington Green và Concord. Chúng ta chiến đấu bằng tinh thần cá nhân và tập thể chống lại quân đội Anh, chống lại sự áp bức và việc “Đóng thuế nhưng không có đại diện” (Tax Without Representation). Cuối cùng, họ bắt đầu chiến đấu cho tự do. 

Chúng ta luôn tưởng nhớ những người yêu nước đó vì chúng ta cũng đang đấu tranh để gìn giữ quyền tự do của mình. Tưởng nhớ đến tất cả những người đàn ông, những người phụ nữ mà sự hy sinh và hoài bão của họ đã xây dựng nên đất nước, đồng thời bảo đảm rằng con của chúng ta cũng biết đến tên và hành động của họ. 

Hãy nhớ rằng đất nước chúng ta luôn là “miền đất của tự do và quê hương của những con người dũng cảm”. 

Hãy nhớ rằng chúng ta là những người kế thừa và yêu chuộng tự do.

Và hãy nhớ rằng chúng ta là người Mỹ.

Tác giả Jeff Minick dạy lịch sử, văn học và tiếng Latin tại Asheville, N.C. trong 20 năm. Hiện nay, ông sống và làm việc tại Front Royal, Virginia. Vui lòng truy cập JeffMinick.com để theo dõi blog của ông.

Minh Vi biên dịch