Các cơ sở cung cấp dịch vụ giáo dục của Trung Quốc đã chứng kiến giá cổ phiếu lao dốc khi Bắc Kinh tuyên bố rằng các trường tư thục phải tuân thủ sự lãnh đạo của Trung Cộng theo một luật mới. Các chuyên gia cho rằng nhà cầm quyền này có kế hoạch làm xói mòn thêm tính độc lập trong hoạt động của hệ thống giáo dục.

Học sinh vẫy cờ của Đảng Cộng sản Trung Quốc khi chuẩn bị xem bộ phim “Sự thành lập của một Đảng” ở Dương Châu, tỉnh Giang Tô, hôm 23/03/2021. (Ảnh: STR/AFP qua Getty Images)

Luật Khuyến khích Giáo dục Tư nhân sửa đổi nêu bật vai trò lãnh đạo của Trung Cộng, yêu cầu các đảng viên tham gia vào các quy trình ra quyết định và giám sát, cũng như tham gia vào các hoạt động giáo dục cụ thể tại các trường tư thục.

Một thông cáo báo chí của Quốc vụ viện Trung Quốc hôm 14/05/2021 cho biết “ban giám sát của các cơ sở này phải bao gồm các đại diện của các tổ chức cơ sở Đảng.”  

Theo Điều 4 của quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 01/09/2021, “Các trường tư thục phải tuân theo định hướng của chủ nghĩa xã hội… để giáo dục các giá trị xã hội chủ nghĩa cốt lõi cho những đối tượng được giáo dục.”

Chính sách này chỉ ra rằng các tổ chức có vốn đầu tư ngoại quốc hoặc do ngoại quốc kiểm soát sẽ không được phép tham gia vào các cơ sở giáo dục phổ cập do tư nhân điều hành.

Các điều khoản tương tự cũng nhắm vào công nghệ Internet, tài liệu giảng dạy, và các giáo viên, những người được cho là nhận được “sự đào tạo về chính trị và tư tưởng thích hợp.”

Thông cáo này khiến chứng khoán giáo dục Trung Quốc lao dốc trong ngày hôm đó (14/05).

Cổ phiếu New Oriental Education & Techno, một nhà cung cấp dịch vụ giáo dục tư thục hàng đầu ở Trung Quốc, thường được gọi là New Oriental, đã giảm hơn 14%, chạm mức đáy mới kể từ khi niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông. Cổ phiếu nền tảng giảng dạy trực tuyến liên kết của công ty này, New Oriental Online (Koolearn), đã giảm hơn 4%.

Cổ phiếu của một công ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông khác là China Chuanglian Education Financial cũng đã giảm 20%.

Ông Ge Bidong, học giả độc lập và nhà bình luận về Trung Quốc, nói với The Epoch Times rằng cổ phiếu ngành giáo dục giảm là “phản ứng bản năng” của thị trường, phản ánh lịch sử của việc Trung Cộng tước đi các quyền căn bản đối với tài sản và doanh nghiệp tư nhân.

Ông nói: “Mọi người đã chứng kiến hành động kiểm soát tư tưởng cực đoan của Cách mạng Văn hóa đã quay trở lại … thời kỳ Trung Cộng đã cướp đoạt và xóa bỏ tư bản tư nhân.”

Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc đưa tin các trường tư thục ngày càng gia tăng đã chiếm một phần ba số cơ sở giáo dục trong nước, đào tạo gần một phần năm tổng số học sinh ở Trung Quốc vào năm 2020.

Ông Ge cho biết các cơ sở giáo dục tư nhân đã phổ biến việc đưa vào các mô hình giáo dục quốc tế tân tiến mà có thể đi ngược lại hệ tư tưởng của Trung Cộng sẽ bị loại bỏ.

Trường đại học bị đổi tên

Sau thông cáo trên, trường Đại học Hupan, một trường kinh doanh danh giá do ông Jack Ma, cựu CEO tập đoàn thương mại điện tử khổng lồ Trung Quốc Alibaba thành lập, được xác nhận đã đổi tên thành “Trung tâm Nghiên cứu Doanh nhân Hupan Chiết Giang,” sau khi bị nhà cầm quyền Trung Cộng buộc phải đình chỉ các lớp học năm thứ nhất được ấn định khai giảng vào cuối tháng 03/2021.

Hôm 17/05, trường đại học này đã trả lời rằng họ thay đổi tên để tránh bị hiểu lầm là một tổ chức không thể cấp chứng nhận hợp pháp cho sinh viên tốt nghiệp.

Ông Frank Tian Xie, một giáo sư tại Đại học Aiken South Carolina, nói rằng Trung Cộng sẽ chẳng buồn bã vì những mất mát này của thị trường chứng khoán, cũng như của sự phát triển trong ngành giáo dục, mà vẫn sẽ duy trì sự cai trị của họ.

“Các cơ sở này sẽ dạy điều gì, dùng loại sách giáo khoa nào để dạy, thuê kiểu giáo viên nào, và việc giảng dạy có được chấp thuận và nằm dưới sự kiểm soát của Trung Cộng hay không, đó mới là những vấn đề quan trọng nhất.”

Ông nghi ngờ rằng các trường tư thục độc lập sẽ biến mất ở Trung Quốc. “Về căn bản, họ đã trở thành những trường học do Trung Cộng điều hành, thậm chí còn không phải là các trường công lập.”

Ông nói, “Trung Cộng rất sợ sự cộng tác giữa các doanh nhân tư nhân này và những nhà trí thức,” đề cập đến việc bất kỳ nhóm nào ủng hộ bất kỳ điều gì khác ngoài ý thức hệ cộng sản “chắc chắn sẽ không được dung thứ.”

Trong số hàng nghìn ứng viên nộp đơn, Đại học Hupan trước đây chỉ nhận khoảng 40 sinh viên mỗi kỳ. Ông Ma từng tuyên bố rằng ông muốn vận hành ngôi trường này trong 300 năm.

Rita Li
Lý Bình biên dịch