Cựu đại sứ Liên Hiệp Quốc Nikki Haley ủng hộ tẩy chay Thế vận hội 2022 ở Bắc Kinh vì Trung Quốc có nhiều hành vi vi phạm nhân quyền, bao gồm cả tội ác diệt chủng đối với người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ.

Bà Haley nói trong một cuộc phỏng vấn với Daily Caller News Foundation (DCNF), “Tình trạng lạm dụng thể chất và tình dục đang diễn ra với phụ nữ và trẻ em, lao động cưỡng bức … thật không thể tưởng tượng nổi. Chúng ta phải chiến đấu cho những ai không thể chiến đấu cho chính mình.”

Bà Haley cho biết, “Bất cứ ai nói rằng chúng ta nên cứ tiến lên, thi đấu tốt tại Thế vận hội, và quay lưng lại với tội ác diệt chủng là đang lãng quên những hành động tàn bạo đã diễn ra trong lịch sử.”

Bà Agnès Callamard, tổng thư ký của Tổ chức Ân xá Quốc tế, đã gọi tình trạng trên là một “quang cảnh địa ngục thời tận thế” sau khi báo cáo năm 2021 của tổ chức này phát hiện Trung Cộng đang tham gia vào “việc giam giữ, tra tấn, và đàn áp hàng loạt do nhà nước tổ chức.” Hồi tháng 03/2021, một báo cáo khác do Viện Chiến lược và Chính sách Newlines công bố đã kết luận rằng nhà cầm quyền này “chịu trách nhiệm với tư cách là một nhà nước về một cuộc diệt chủng đang diễn ra” đối với người Duy Ngô Nhĩ.

Bà Haley đã viết một bài bình luận cho Fox News hồi tháng 02/2021, ví tình huống này với năm 1936 khi Hoa Kỳ tranh tài tại Thế vận hội do Đức Quốc Xã đăng cai, khẳng định rằng Hoa Kỳ sẽ không tham dự kỳ thế vận hội đó nếu biết được những hành động tàn bạo mà Adolf Hitler đang lên kế hoạch. Bà nhắc lại sự ví von này với DCNF.

Cựu Đại sứ Liên Hiệp Quốc Nikki Haley trình bày tại Cumming, Georgia, vào ngày 20/12/2020. (Ảnh: Jessica McGowan/Getty Images)

Bà nói: “Đó là chiến thắng về mặt tuyên truyền lớn nhất của Đức Quốc Xã. Tại sao chúng ta lại làm điều đó cho Trung Quốc khi họ mang COVID đến cho chúng ta? Khi tội ác diệt chủng theo đúng nghĩa đen đang xảy ra ngay trước mặt chúng ta?”

Bà Haley cho biết thêm rằng bà thấy “thật đáng xấu hổ khi các công ty như Nike và Coca-Cola tẩy chay tiểu bang Georgia, nhưng sẽ không làm bất cứ điều gì chống lại Trung Quốc.” Theo bà, lý do duy nhất mà mọi người không “phản đối gay gắt” là vì có “những lợi ích tài chính doanh nghiệp liên quan.”

Bà Haley không đơn độc trong việc kêu gọi các quốc gia tẩy chay Thế vận hội 2022. The Hill đưa tin cho hay một số nhóm nhân quyền đã đưa ra tuyên bố chung hồi tháng 05/2021 đề nghị tất cả các chính phủ không đến Bắc Kinh thi đấu, trong khi cựu Phó Tổng thống (TT) Mike Pence nói với khán giả tại The Heritage Foundation trong tuần lễ từ ngày 12–18/07 rằng địa điểm tổ chức Thế vận hội cần được chuyển dời.

Cựu Phó TT Pence nói: “Tổng thống Biden nên đưa ra yêu cầu rõ ràng và dứt khoát rằng Thế vận hội Mùa đông 2022 phải được dời ra khỏi Bắc Kinh, trừ khi Trung Quốc làm rõ nguồn gốc của COVID-19 và chấm dứt ngay lập tức cuộc đàn áp người Duy Ngô Nhĩ.”

Nhưng không phải tất cả các đảng viên Cộng Hòa đều đứng về phía lập luận của bà Haley. Trong một bài bình luận khác trên Fox News, Thượng nghị sĩ Ted Cruz của Texas nhấn mạnh rằng “các vận động viên nên đến Bắc Kinh vào năm tới một cách tự hào, mang về hết huy chương này đến huy chương khác và cho thế giới thấy ý nghĩa của việc thi đấu thay mặt cho một xã hội tự do.”

Theo tờ Politico, lần cuối cùng Hoa Kỳ tẩy chay Thế vận hội là khi Liên Xô đăng cai tổ chức thế vận hội vào năm 1980. Cựu Tổng thống Jimmy Carter đã quyết định dẫn đầu một cuộc tẩy chay quốc tế sau khi Liên Xô xâm lược Afghanistan, nhưng sự lựa chọn này đã không được các quốc gia khác hưởng ứng rộng rãi và không làm tổn thương nước chủ nhà như dự kiến.

Bà Haley thừa nhận là bà không tin rằng một cuộc tẩy chay sẽ “đột nhiên làm thay đổi hành vi của Cộng sản Trung Quốc,” nhưng đối với bà, đó không phải là lý do mà bà thúc đẩy việc này. “Cái chính là liệu Hoa Kỳ và những người yêu tự do trên toàn thế giới có nên quảng bá hay dung túng cho những gì đang diễn ra ở Trung Quốc hay không. Và sự tham dự của chúng ta sẽ có tác dụng đó,” bà nói.

Khi được hỏi liệu ông Trump có nên thực hiện các bước mạnh mẽ hơn để ngăn chặn các vi phạm nhân quyền đối với người Duy Ngô Nhĩ hay không, bà Haley nói rằng bà sẽ không thảo luận về quá khứ “với cả ông Trump lẫn ông Biden.”

Bà cho biết, “Tôi nghĩ điều quan trọng là chúng ta phải làm gì bây giờ. Cho dù đó là tổng thống đương nhiệm hay cựu tổng thống hay bất kỳ quan chức dân cử nào hoặc những ai ở giữa, hãy bóc trần họ, hãy tẩy chay Thế vận hội.”

Bà nói, “Đó là điều đúng đắn, hợp đạo lý cần phải làm, và chúng ta nên dẫn đầu trong việc đó.”

Lễ khai mạc Thế vận hội Tokyo không có người hâm mộ

Hôm 23/07, ngôi sao quần vợt gốc Nhật Bản Naomi Osaka đã châm đuốc cho vạc lửa Olympic để đánh dấu sự khởi đầu chính thức của Thế vận hội Tokyo 2020, trong một buổi lễ khai mạc rút ngắn độ hoành tráng và bị bao trùm bởi [bầu không khí] đại dịch nhưng được tôn vinh như một khoảnh khắc của niềm hy vọng toàn cầu.

Các nhà tổ chức cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với các nhân viên y tế khi các vận động viên từ khắp nơi trên thế giới diễn hành vào một sân vận động gần như trống rỗng. Thông thường sẽ có một màn trình diễn đầy ngôi sao với những người nổi tiếng, nhưng buổi lễ này diễn ra khiêm tốn, với ít hơn 1,000 người tham dự, các quy tắc giãn cách xã hội nghiêm ngặt, và các bảng kêu gọi khán giả “giữ im lặng tại địa điểm tổ chức này.”

Phần cao trào của lễ khai mạc là sự kết hợp của nhà hát kabuki truyền thống – với cách trang điểm và các trang phục cầu kỳ – và một màn ngẫu hứng piano jazz, trên một sân khấu với vạc lửa của ngọn đuốc Olympic được đặt trên đó.

Sau khi được truyền từ tay các huyền thoại bóng chày tới các trẻ em, ngọn đuốc này đã được trao cho cô Osaka, người đi đến khu vực chân sân khấu đang tách mở để lộ ra một dãy cầu thang và chiếc vạc lửa khai mở như một bông hoa.

Sau đó, cô đi lên cầu thang và thắp sáng vạc lửa này và pháo hoa thắp sáng bầu trời trong một thời gian ngắn.

Pháo hoa rực rỡ trên Sân vận động Quốc gia trong lễ khai mạc Thế vận hội Mùa hè 2020 ở Tokyo, Nhật Bản, hôm 23/07/2021. (Ảnh: Shuji Kajiyama/AP Photo)

Nhật hoàng Naruhito và Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) Thomas Bach, đều đeo khẩu trang, cổ vũ các vận động viên sau khi cúi chào nhau trước khi an tọa theo quy tắc giãn cách xã hội.

Sebastian Hughes của The Daily Caller News Foundation
Minh Ngọc biên dịch