Chúng tôi không hay biết rằng gia đình tôi khi đó là “những nhà tiên phong trong trào lưu homeschool (giáo dục tại nhà) hiện đại” như cách gọi ngày nay. Tôi vẫn còn nhớ vài năm sau khi theo học chương trình homeschool, có lần tôi gặp người quen khi đang mua sắm tại một cửa hiệu tạp hóa, họ hỏi tôi những câu hỏi đại loại như: “Sao con không đến trường?” Mỗi lần như vậy, những người đó thường sẽ tỏ thái độ khá bối rối và dè dặt (điều này khiến tôi khá ngạc nhiên) khi biết về việc học tại gia của tôi.

Nhưng giờ đây, homeschool đang là xu hướng của xã hội, đặc biệt sau sự xuất hiện của đại dịch COVID-19. Theo báo cáo của Cục Điều tra Dân số Mỹ, chỉ có 3% số học sinh học tại nhà trước đại dịch COVID. Chính trận đại dịch này đã khiến số người học tăng mạnh lên đến 11% vào mùa Thu năm 2020. Xu hướng tăng này hứa hẹn sẽ còn tiếp tục khi các bậc cha mẹ đã chán ngán việc con họ bị buộc phải đeo khẩu trang và giáo trình lại thiên về Học thuyết Sắc tộc Trọng yếu.

Mặc dù học tại nhà đang là xu hướng chung của xã hội, nhưng không vì thế mà mọi thứ sẽ trở nên dễ dàng cho những bậc phụ huynh đã hy sinh để đem lại con họ nền giáo dục đúng đắn tại nhà. Trên thực tế, sẽ có những ngày việc học tại nhà khá khó khăn, và bạn chỉ muốn đưa con mình trở lại lớp học với chiếc khẩu trang. Việc đưa con tới trường nghe có hợp lý, nhưng khoan hãy làm chuyện đó. Thay vào đó, bạn hãy nhìn nhận homeschool như một món quà (TREAT), và bạn nên phấn chấn với 5 điều mà tôi sắp chia sẻ.

Homeschool (giáo dục tại nhà) đem đến sự linh hoạt cho người học, đồng thời chương trình học thường còn thường xuyên bao gồm các những hoạt động ngoại khóa và các chuyến đi thực tế (Ảnh: Farm Veld/Shutterstock)

 T–Time (Thời gian)

Khi gia đình tôi hồi tưởng lại những kỷ niệm thời “giáo dục tại nhà”, thứ còn đọng lại trong ký ức không phải nhiều giờ giải toán và những lần thực hiện những thí nghiệm khoa học (thường là thất bại). Thay vào đó, những kỷ niệm đáng nhớ là những lúc chúng tôi thỉnh thoảng được tham gia những hoạt động ngoại khóa: những chuyến đi thực tế đến nhà máy sản xuất khoai tây chiên, hay bảo tàng radio đời cổ, hoặc những bữa tối xa hoa – nơi mà chúng tôi có cơ hội thực hành những quy tắc ứng xử mình đã được dạy. Hoặc giả như việc mang theo thức ăn cho bữa trưa dã ngoại và dành cả ngày đọc một cuốn sách (mượn từ thư viện) trên sườn đồi gần đó – chỉ vì cuốn sách đó đã hết hạn và không được gia hạn mượn thêm. Những thứ kể trên là một vài kỷ niệm đáng nhớ nhất trong thời gian homeschool của gia đình tôi.

R–Read (Mài giũa kỹ năng đọc)

 Càng nghiên cứu, tôi càng tin tưởng rằng cha mẹ có thể giúp con họ bước trên con đường thành công chỉ đơn giản bằng việc dạy cho con yêu thích đọc sách. Thật vậy, việc đọc là chìa khóa của giáo dục, và những người yêu thích đọc sách thường trở thành những người học suốt đời – điều này khiến trình độ học vấn của họ không chỉ dừng lại ở bậc trung học hay đại học. Một trong những cách dễ nhất để xây dựng tình yêu này là dành thời gian đọc sách cùng với các thành viên trong gia đình.

E–Education Holes (Những lỗ hổng trong giáo dục)

Trong những năm gần đây, có những người lớn đã từng học homeschool đánh giá thấp phương pháp học này. Họ nói rằng: “Cách học này không hiệu quả và có nhiều lỗ hổng.” Nhưng tôi muốn bảo với họ rằng: “Sự giáo dục mà bất kỳ ai trong chúng ta đã trải qua đều có những khiếm khuyết.”

Con bạn, cho dù học ở trường công, trường tư, hay đang học tại nhà, sẽ không bao giờ biết tất cả mọi thứ. Nhưng với tư cách là một phụ huynh đang đảm trách việc homeschool, nếu bạn có thể nhen nhúm niềm đam mê học hỏi cho con bạn, vậy thì con bạn sẽ có “những công cụ” để lấp đầy những lỗ hổng đó khi chúng bước ra thế giới. Và điều này sẽ khiến những bậc cha mẹ không phải quá lo lắng việc họ có chọn đúng chương trình học hay có dạy con đầy đủ bài vở hay không – bạn chỉ cần làm hết sức mình.

A–Advantage (Lợi thế của homeschool)

Hãy tận dụng sự linh hoạt mà homeschool đem lại. Sẽ không thành vấn đề nếu bạn tự ý điều chỉnh thời gian biểu cho việc học. Ví dụ bạn chuyển giờ học sang buổi tối, thỉnh thoảng khi cần hoặc suốt một tuần trong mùa hè, để nghỉ ngơi khi mùa thu sang. Nhờ sự linh hoạt trong việc thu xếp thời gian, gia đình có thể giúp ông bà chăm sóc sân vườn và phụ việc tại nhà thờ. Đặc biệt là phải đến những năm cuối trong hành trình homeschool thì chúng tôi mới nhận ra rằng tuần lễ sau ngày Lễ Lao Động (Labor Day) là thời gian tốt nhất cho chuyến nghỉ hè cả gia đình – thời tiết khi đó vẫn còn ấm áp và những điểm tham quan gần như vắng bóng du khách vì mọi người đã trở lại trường học.

T–Teacher Care (Mức độ quan tâm của giáo viên đối với học sinh)

Nói thật thì việc theo đuổi homeschool cũng đem đến gánh nặng cho các bậc phụ huynh khi họ vừa phải dạy học cho con và vừa phải coi sóc chúng. Vậy nên việc cần thiết là tránh để mình bị kiệt sức, và kịp thời nhận ra những dấu hiệu của sự mệt mỏi. Và cách đơn giản nhất giúp bạn thư giãn chính là đi bộ nhanh mỗi khi bạn cảm thấy căng thẳng.

Hơn hết, đừng quá khắt khe với bản thân. Rất có thể, với tình yêu và sự quan tâm dành cho con, bạn sẽ chuyên tâm với việc giáo dục chúng, vì thế chất lượng giáo dục mà con bạn thụ hưởng có thể tốt hơn hầu hết chương trình giáo dục ở các trường công. Còn nếu bạn còn nghi ngờ điều này, chỉ cần so sánh điểm thi hàng năm của con bạn với số liệu của Phiếu điểm quốc gia (Nation’s Report Card). Việc này bảo đảm sẽ khiến bạn thêm phần tự tin về ý định cho con theo học homeschool.

Nếu ai đó nghĩ rằng những lời những khuyên trên mang tính cá nhân, tôi xin trích dẫn lời khuyên tương tự từ John Taylor Gatto, một cựu giáo viên được vinh danh ở New York. Trong cuốn sách “Dumbing Us Down”, ông Gatto đã viết:

“Sau khi dành cả đời cho việc dạy học ở trường, tôi nhận ra rằng giáo dục truyền thống quanh đi quẩn lại cũng chỉ xoay quanh cái gọi là ‘giáo dục đại chúng’. Bạn đừng ngớ ngẩn mà tin rằng một giáo trình tốt, thiết bị dạy học tốt hay những giáo viên tốt là những yếu tố quyết định đến việc học hành của con bạn. Tình trạng con trẻ trở nên thờ ơ và xa lạ với chính cha mẹ chúng ngày càng phổ biến, phần nhiều là vì các bài học ở trường học đã ngăn các em duy trì những ‘cuộc hẹn’ quan trọng với chính bản thân và gia đình, mà thông qua những ‘cuộc hẹn’ này chúng học được các bài học về động lực tự thân, sự kiên trì, sự tự chủ, lòng quả cảm, phẩm giá, và tình yêu thương – và những bài học để sống vì người khác cũng vậy, đều nằm trong những bài học quan trọng về cuộc sống gia đình và cộng đồng.”

Vì vậy, đây là lời chúc cho bạn và gia đình bạn có một trải nghiệm tuyệt vời! Và thành quả này được tạo ra bởi những bậc ông bà cha mẹ có lương tâm khắp đất nước. Và điều này chứng tỏ đất nước của chúng ta đang trở lại với những giá trị truyền thống và sự sáng suốt trong cách tư duy.

Annie Holmquist
Song Ngư biên dịch