Hôm 21/10, tại Liên Hiệp Quốc (LHQ) đã có nhiều quốc gia hơn tham gia chỉ trích Trung Cộng về những vi phạm nhân quyền của họ đối với người Duy Ngô Nhĩ và các dân tộc thiểu số Hồi giáo khác ở khu vực viễn tây Tân Cương.

Tại cuộc họp hôm 21/10, ông Nicolas De Riviere, Đại sứ Pháp tại LHQ, đã thay mặt nhóm các quốc gia này đọc một tuyên bố, nêu rõ: “Chúng ta đã thấy ngày càng có nhiều các báo cáo về những vi phạm nhân quyền có hệ thống và phổ biến, bao gồm các báo cáo ghi lại việc tra tấn hoặc việc trừng phạt hay đối xử tàn bạo, phi nhân tính, và đê hèn, cưỡng bức triệt sản, bạo lực tình dục và giới tính, cũng như cưỡng bức tách trẻ em khỏi gia đình.”

Năm nay, tuyên bố này được 43 quốc gia ký tên, sau khi Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia Phi Châu khác, bao gồm Liberia và Eswatini tham gia.

Trong bức thư chung, 43 quốc gia này đã bày tỏ lo ngại về “những hạn chế nghiêm trọng đối với quyền tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng và các quyền tự do đi lại, lập hội, và biểu đạt cũng như về văn hóa Duy Ngô Nhĩ.” Họ cũng chỉ trích “sự giám sát lan tràn” nhắm vào người Duy Ngô Nhĩ và các cộng đồng sắc tộc thiểu số khác.

Các quốc gia kêu gọi chính quyền này “cho phép các quan sát viên độc lập, bao gồm cả Cao ủy LHQ về Nhân quyền và Văn phòng của bà, tiếp cận ngay lập tức, có ý nghĩa, và không giới hạn vào khu vực Tân Cương.”

Một cổng vào của cái chính thức được gọi là trung tâm giáo dục kỹ năng nghề ở Đạt Phản Thành (Dabancheng), thuộc Khu Tự trị Duy Ngô Nhĩ của Tân Cương, Trung Quốc, hôm 04/09/2018. (Ảnh: Thomas Peter/Reuters)

Trung Cộng và những nước ủng hộ họ đã đáp lại. Đại diện ngoại giao của Cuba đã đọc một tuyên bố khác thay mặt cho 62 quốc gia, trong đó có Iran, Bắc Hàn, và Venezuela, tuyên bố những vi phạm đó là công việc nội bộ của Trung Quốc.

Ông Trương Quân (Zhang Jun), Đại sứ của Bắc Kinh tại LHQ, đã nói rằng tất cả những lời chỉ trích là “vô căn cứ” tại một cuộc họp báo sau cuộc họp của LHQ, cáo buộc Hoa Kỳ và các quốc gia khác đã truyền bá “những lời nói dối cũ rích”.

Năm 2020, Đại sứ Đức Christoph Heusgen thay mặt 39 quốc gia đọc một tuyên bố chung tương tự. Vào năm 2019, Vương quốc Anh đã đọc bản chỉ trích đầu tiên, được ký bởi 23 quốc gia, tại cuộc họp của Ủy ban Nhân quyền của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc.

Cộng đồng quốc tế đã nhiều lần chỉ trích việc giam giữ lên đến một triệu người Duy Ngô Nhĩ và các dân tộc thiểu số Hồi giáo khác trong “các trại cải tạo chính trị”. Nhà cầm quyền này đã tuyên bố chiến dịch đó là để “chống khủng bố”.

Bất chấp áp lực chồng chất, Bắc Kinh tiếp tục phản đối kịch liệt tất cả các cáo buộc, và hôm 21/10 đã tuyên bố rằng “cánh cửa của Tân Cương luôn rộng mở.”

Cao ủy nhân quyền LHQ Michelle Bachelet đã yêu cầu xem xét các vi phạm nhân quyền nghiêm trọng ở Tân Cương kể từ tháng 09/2018, nhưng những điều khoản về chuyến thăm của bà vẫn chưa được đồng ý.

Ông Louis Charbonneau, giám đốc tại LHQ của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), cho biết năm nay đánh dấu lần đầu tiên “tất cả các nhóm khu vực của LHQ cùng tham gia kêu gọi chấm dứt các vi phạm ở Tân Cương và cho phép các điều tra viên của LHQ được tiếp cận ngay lập tức.”

“Các quốc gia thành viên LHQ cần phải thành lập một ủy ban điều tra quốc tế để chính thức điều tra các tội ác bị cáo buộc là chống lại nhân loại ở Tân Cương, và khuyến nghị cách thức để buộc những kẻ tham gia phải chịu trách nhiệm.”

Dorothy Li
Yến Nhi biên dịch