“Bức điện dài hơn” bắt nguồn từ thuật ngữ “Bức điện dài” của ông Kenan, đại diện lâm thời của phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ tại Liên Xô. Ngày 22/02/1946, ông Kenan đã gửi một bức điện dài 8 nghìn từ cho Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đề nghị một hướng đi mới cho chính sách của Hoa Kỳ: đó là từ bỏ tầm nhìn ngây thơ về việc tiếp tục hợp tác với Liên Xô trong các vấn đề quốc tế, giáo dục để người dân Hoa Kỳ biết sự thật về Liên Xô thông qua các phương tiện truyền thông, và kìm hãm Liên Xô. Sau đó, Hoa Kỳ bắt đầu “cuộc chiến tranh lạnh” kéo dài hàng chục năm với Liên Xô.

Tổng Bí thư Trung Cộng Tập Cận Bình (Ảnh: Fred Dufour/AFP/Getty Images)

Ngày 28/01, Viện nghiên cứu Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council) của Hoa Kỳ đã xuất bản một bài viết dài 80 trang có tựa đề “Bức điện dài hơn: Hướng tới một chiến lược Trung Quốc mới của Hoa Kỳ” (The Longer Telegram: Toward a New American China Strategy), phần tác giả được đề là ‘nặc danh’. 

Điểm mấu chốt của “Bức điện dài hơn” là gì?

Trang Politico của Hoa Kỳ mới đây đã đăng tải một đoạn trích từ “Bức điện dài hơn” với tiêu đề được đổi thành “Chống lại sự trỗi dậy của Trung Quốc, Hoa Kỳ nên nhắm vào Tập Cận Bình – đề nghị tái khởi động chính sách Trung Quốc của Hoa Kỳ.”

Bài báo nhận định rằng thách thức quan trọng nhất mà Hoa Kỳ và thế giới dân chủ phải đối mặt trong thế kỷ 21 là sự trỗi dậy của một Trung Cộng ngày càng độc tài và hiếu chiến dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình.

Bài viết kiến nghị: “Chiến lược và chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Cộng cần phải tập trung vào sự chia rẽ giữa Tập Cận Bình và giới tinh hoa Trung Cộng nhằm thay đổi mục tiêu và hành vi của họ, từ đó thay đổi đường lối chiến lược của họ.” 

Ẩn ý của bài viết là Hoa Kỳ nên kết hợp với các lực lượng chống Tập trong Trung Cộng để loại bỏ Tập Cận Bình và hướng các lực lượng này “tiếp tục vận hành trong trật tự thế giới theo chủ nghĩa tự do với Hoa Kỳ làm lãnh đạo.”

Tóm lại, nội dung cốt lõi của bài viết nặc danh chính là “loại bỏ Tập,” “giữ Trung Cộng,” thế lực chống Tập của Hoa Kỳ cùng hợp tác với thế lực chống Tập trong nội bộ Trung Cộng.

Ngày 04/03/2016, “Mạng tin tức không biên giới” của Tân Cương đã đăng một bức thư ngỏ “Yêu cầu Tập Cận Bình từ chức,” trong đó viết rằng ông Tập “thâu tóm toàn bộ quyền lực trong tay, trực tiếp đưa quyết sách, gây ra những vấn đề và khủng hoảng chưa từng có trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, tư tưởng và văn hóa.” Ngày 29/03/2016, Der Spiegel Blog của Hoa Kỳ đăng một bức thư ngỏ yêu cầu “bãi miễn chức vụ của Tập Cận Bình.”

Trong một cuộc phỏng vấn với Đài Á Châu Tự do ngày 17/08/2020, cựu giáo sư Trường Đảng Trung ương Trung Cộng Thái Hà cho biết, trong nội bộ đảng Trung Cộng, yêu cầu thay thế Tập Cận Bình là ý kiến ​​chung của mọi người và đã được thảo luận kể từ nửa sau giai đoạn đầu tiên của cuộc chiến thương mại Trung Quốc–Hoa Kỳ.

Ai là tác giả của “Bức điện dài hơn”?

Chủ tịch Hội đồng Đại Tây Dương Frederick Kempe đã tuyên bố trong phần lời dẫn của bài viết nặc danh này rằng tác giả là “một cựu quan chức chính phủ cao cấp có kinh nghiệm lâu năm trong quan hệ với Trung Quốc và có nhận ​​thức sâu sắc về Trung Quốc.” Tuy nhiên, nội dung cốt lõi của “Bức điện dài hơn” lại không mấy khác biệt với quan điểm của phái Panda Hunger (phe thân Trung Cộng tại Hoa Kỳ).

Vào thời chính phủ cựu Tổng thống Trump thì từ Tổng thống đến Cố vấn An ninh Quốc gia O’Brien và [cựu] Ngoại trưởng Pompeo đều có những kiến giải sâu sắc về Trung Cộng. Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ đã tuyên bố rằng nội dung tổng hợp các bài diễn văn của ông Trump và một số quan chức cao cấp trong tuyển tập “ông Trump bàn về Trung Quốc” xuất bản ngày 02/11/2020 tương tự như “Bức điện dài” của nhà ngoại giao Hoa Kỳ Kenan.

Trong số đó, bài diễn văn của ông Pompeo trước Thư viện Nixon ở California ngày 23/7/2020 đã làm rõ thái độ và cách tiếp cận đối với Trung Cộng từ các phương diện lịch sử, hiện thực, tương lai, lý luận, thực tiễn, chiến lược và chiến thuật; những ý kiến của ông về Trung Cộng đã đánh thẳng vào bản chất của Trung Cộng.

Tuy nhiên tác giả của “Bức điện dài hơn” lại cho rằng cho đến thời điểm hiện tại, Hoa Kỳ vẫn chưa có một chiến lược toàn diện và mang tính hành động để đối phó với Trung Cộng. Tác giả đã cố tình phớt lờ các chiến lược cũng như sách lược cụ thể, minh xác và hiệu quả nhằm đối phó với Trung Cộng mà chính phủ cựu TT Trump đã đưa ra. Điều này chứng tỏ tác giả có thể là một quan chức cao cấp có thâm niên thời Obama và đã có “kinh nghiệm quan hệ qua lại” với các quan chức cao cấp của Trung Cộng khi Giang Trạch Dân còn nắm quyền hoặc khi đã về làm “Thái Thượng Hoàng”. 

Tại sao “Bức điện dài hơn” lại nhắm đến việc thay thế Tập Cận Bình?

Ngày 14/11/2020, một người bạn thạo tin nói với tôi rằng từ lâu Wall Street đã chuẩn bị cho việc liên thủ với Giang Trạch Dân và Tăng Khánh Hồng để loại bỏ Tập Cận Bình sau khi ông Biden lên nắm quyền. Chỉ hơn hai tháng sau, “Bức điện dài hơn” được công bố, các đối sách đề nghị trong đó hầu như đồng nhất với cách nhìn của người này.

Thế lực họ Giang và Tăng có rất nhiều “bạn lâu năm” ở Hoa Thịnh Đốn; công việc lớn bé họ đều có thể dùng tiền “thu xếp”. Trong một thời gian dài, giới quyền quý của hai phía Trung Quốc–Hoa Kỳ đã cùng nhau “ngậm miệng phát tài lớn.” 

Tập Cận Bình “đả hổ” chống tham nhũng không chỉ cắt đứt tài lộ của một lượng lớn tham quan trong nước mà còn cả tài lộ của giới quyền quý Hoa Kỳ có quan hệ mật thiết với Trung Cộng. Lấy ví dụ một thân tín của Giang và Tăng là Diệp Giản Minh, cựu chủ tịch Tập đoàn Hoa Tín, đã tiêu tốn rất nhiều thời gian và tiền bạc chuẩn bị cho việc hợp tác với Hunter Biden, con trai ông Biden, trong một thương vụ làm ăn lớn. Nhưng Tập Cận Bình đã lặng lẽ bắt giữ Diệp Giản Minh, cắt đứt con đường phát tài của Hunter.

Vì vậy, tại Hoa Kỳ, quả thực có một số cựu quan chức cao cấp của chính phủ muốn loại bỏ Tập Cận Bình để một lần nữa có cơ hội làm ăn với các gia tộc của Trung Cộng.

Còn trong nội bộ Trung Cộng, những người mong muốn thay thế ông Tập nhất có lẽ thuộc thế lực do Giang và Tăng đứng đầu.

Thân tín của Giang và Tăng là Chu Vĩnh Khang cùng Bạc Hy Lai đã âm mưu đảo chính lật đổ ông Tập sau Đại hội Đảng lần thứ 18 của Trung Cộng. Một thân tín khác của Giang là Từ Tài Hậu cũng từng nói: “Để ông ta (ám chỉ Tập Cận Bình) làm 5 năm rồi cuốn gói.”

Trong chiến dịch chống tham nhũng, ông Tập đã điều tra, giải quyết 70 quan chức cao cấp cấp tỉnh (bộ) cùng một thượng tướng và 400 cán bộ cao cấp từ cấp phó tỉnh (bộ) trở lên; trong đó đa số là do Giang và Tăng đề bạt trọng dụng.

Ngày 22/01, ông Tập tuyên bố tại phiên họp toàn thể lần thứ năm của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương rằng tham nhũng vẫn là mối đe dọa lớn nhất đối với Trung Cộng. Ngày 23/01, Tân Hoa Xã đăng một bài báo diễn giải: “Tham nhũng chính trị là tham nhũng lớn nhất. Một số phần tử tham nhũng đã thành lập các nhóm lợi ích nhằm đánh cắp quyền lực của đảng và nhà nước.”

Ngày 21/01, một ngày trước bài diễn văn của ông Tập, Tòa án cấp cao Thiên Tân đã tuyên án tử hình cựu chủ tịch công ty Hoa Dung là Lại Tiểu Dân, thành viên quan trọng số một trong “băng đảng Giang Tây” của Tăng Khánh Hồng, và hành quyết ông ta tám ngày sau đó.

Đúng một ngày trước khi Lại Tiểu Dân bị hành quyết, “Bức điện dài hơn” với nội dung thay thế Tập Cận Bình được công bố tại Hoa Kỳ. Đây có thể là một sự trùng hợp ngẫu nhiên nhưng cũng không loại trừ người của Tăng Khánh Hồng ở Hoa Kỳ công bố bài viết này để phản công ông Tập. 

Liệu có khả năng “Bức điện dài hơn” trở thành chính sách của Biden?

Sau khi ông Biden nhậm chức, nhà cầm quyền Tập Cận Bình liên tục đánh tiếng, nhưng cho đến nay ông Biden vẫn chưa có cuộc điện đàm nào với ông Tập. Liệu ông Biden có chấp nhận kiến nghị trong “Bức điện dài hơn,” liên thủ cùng họ Giang và họ Tăng để thay thế ông Tập không? Quyết định này phụ thuộc vào các yếu tố sau:

Đầu tiên là theo dõi diễn biến trận đại dịch xuất hiện do Trung Cộng che giấu. Nếu trong năm 2021 dịch bệnh lớn hơn và số lượng người chết tăng cao, tất cả các quốc gia sẽ tìm Trung Cộng để làm rõ, ông Biden có thể thúc giục Trung Cộng thay thế ông Tập.

Thứ hai là các thế lực của họ Giang và họ Tăng đã xúi giục để ông Tập biến một chiêu bài tốt thành chiêu bài xấu. Nếu ông Tập tiếp tục nhảy vào cái hố mà họ đã đào sẵn và trở thành bia đỡ đạn cho các cuộc công kích từ khắp trên, dưới, trái, phải, nội, ngoại thì ông Biden có sẽ có thể thừa cơ hành động.

Thứ ba là khi Trung Quốc xuất hiện các loại thiên tai nhân họa lớn, và sự áp bức chuyên chế của Trung Cộng đã đạt đến cực hạn dẫn đến các cuộc biểu tình quy mô lớn của dân chúng, Trung Cộng sẽ đứng bên bờ vực giải thể, và ông Biden có thể thúc giục Trung Cộng thay đổi chính quyền.

Ông Tập đã đứng ở bờ vực?

Năm 2020 dường như là năm mà những tiếng nói trong ngoài nước mắng nhiếc ông Tập, phản đối, lật đổ, chính biến, binh biến, v.v. diễn ra nhiều nhất trong 8 năm cầm quyền của ông Tập.

Ngày 28/01/2021, chỉ tám ngày sau khi ông Biden tuyên thệ nhậm chức, “Bức điện dài hơn” được công bố ở Hoa Kỳ và chĩa thẳng mũi dùi vào Tập Cận Bình.

Năm đó, ông Tập đả hổ chống tham nhũng “bắt giặc nhưng không bắt kẻ đầu sỏ,” đã không bắt Giang và Tăng. Ngày nay, thế lực của Giang và Tăng đang hô hào kịch liệt cả trong và ngoài nước rằng “Tập Cận Bình phải từ chức.” “Bức điện dài hơn” có thể được coi là một câu trả lời rõ ràng cho những hô hào này.

Tại phiên họp toàn thể lần thứ năm của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương, ông Tập  nói rằng chống tham nhũng là một “cuộc đấu tranh chính trị không thể và không được phép thua.” Điều này cho thấy ông Tập đã ý thức được tính nghiêm trọng của vấn đề.

Tuy nhiên, nếu ông Tập nhất quyết không bắt họ Giang và họ Tăng, vẫn kiên quyết bảo vệ đảng, thì cuối cùng rất có thể sẽ thất bại thảm hại.

Góc nhìn được trình bày trong bài viết này là ý kiến ​​của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm của Epoch Times.

Gao Yi
Hằng Nga biên dịch