Tác giả, người dẫn chương trình phát thanh, nghệ sĩ dương cầm và cũng có thể là nghệ sĩ dương cầm hàng đầu quốc gia của thế kỷ 20 David Dubal đã dành cả buổi sáng để tập luyện một kiệt tác. Ông đã trình bày nhạc phẩm “Ballade in the Form of Variations on a Norwegian Folksong” (Điệu Ballad biến tấu từ Dân ca Na Uy) của Edvard Grieg sau nhiều năm tập luyện. Theo ông, bất kỳ nỗ lực nào để đưa tác phẩm của một bậc thầy vĩ đại vào cuộc sống đều xứng đáng.

Dubal tha thiết ủng hộ các tác phẩm kinh điển. “Ngoài những tác phẩm kinh điển, chúng ta có thể làm gì để không rơi vào nỗi tuyệt vọng?” Dubal chia sẻ vào ngày 28/11/2016.

Tác phẩm kinh điển là những tác phẩm ý vị, sâu sắc và uyên thâm nhất. Ông tin rằng chúng là hình ảnh thu nhỏ của nhân loại mà cụm từ “Homo sapiens” – người hiểu biết hoặc người tinh khôn – ngụ ý.

Beethoven được coi là nhà soạn nhạc mang tầm quốc tế, là đỉnh cao trong nỗ lực sáng tạo ra những điều ý nghĩa, cao đẹp. Trong số các nhà soạn nhạc, ông ấy đã thực hiện “hành động trí tuệ vĩ đại nhất, sử dụng âm thanh, một thứ trừu tượng mà không cần lời nói, và mang lại ý nghĩa cho chúng,” ông nói.

Một bức tranh của Rembrandt có thể đưa chúng ta đến sự hiểu biết về bản thân – một loại tri thức từng được đánh giá là đức tính cao cả nhất của nhân loại. Như học giả Kenneth Clark đã nhận xét về những bức chân dung tự họa của Rembrandt: “Thông qua ông ấy, chúng ta giao tiếp với đồng loại của mình, theo cách mà chúng ta sẽ không bao giờ làm được nếu không có con mắt nhìn thấu đáo như ông ấy.”

Đối với Dubal, những tác phẩm kinh điển có thể hồi sinh nhân tính, sự nhạy cảm và khả năng thẩm mỹ của chúng ta, bởi vì cụm từ Homo sapiens không còn đúng với con người chúng ta nữa.

Nghệ sĩ dương cầm David Dubal
David Dubal tại Trường Juilliard ở Thành phố New York vào ngày 24/01/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/ Epoch Times)

Con người như một cỗ máy

Để trở thành con người toàn diện, chúng ta phải kết nối sâu sắc với nhau và với thành quả lao động của mình. Dubal giải thích, cho đến thế kỷ 19, mọi người đều là thợ thủ công. Người ta tự hào vì đã làm tốt công việc và sống tốt cuộc đời họ.

Theo thời gian, với sự ra đời của máy móc, loài người đã rời xa mối liên hệ mật thiết với những người khác và với công việc. Ví dụ, do phát minh ra dây chuyền lắp ráp ô tô, công nhân trong ngành mất đi cảm giác hài lòng khi hoàn thành tốt nhiệm vụ và kiến ​​thức về cách tạo ra toàn bộ sản phẩm.

Dubal liệt kê những hậu quả đáng sợ có thể xảy ra khi chúng ta tách biệt khỏi công việc của mình: “Những phi công mang bom chữ A có hiểu được tính vật lý của loại bom mà họ mang theo không? Họ có biết mức độ hủy diệt mà họ sẽ gây ra không? Không.”

Con người đã trở thành người máy—hay người công cụ.

— Nghệ sĩ dương cầm David Dubal.

Các phi công không quan tâm đến những hậu quả do hành động của họ gây ra: bằng cách nhấn nút, mở cửa và thả một quả bom, họ đã làm bốc hơi thành phố Hiroshima và hàng chục ngàn sinh mạng chỉ trong vài giây.

Đồng thời khi chúng ta trở nên tách biệt khỏi công việc của mình, các mối liên hệ giữa chúng ta cũng bị phá vỡ. Chúng ta ngày càng phụ thuộc vào ô tô cho đến khi nó không chỉ khiến thế giới bị ô nhiễm, mà còn khiến chúng ta rời xa những thứ chúng ta từng biết. Chúng ta không còn phụ thuộc vào nhau, mất đi cảm giác về gia đình và cộng đồng.

Dubal tin rằng sự cô lập đã hình thành trong một thế giới được cho là vẫn kết nối của chúng ta ngày nay. “Nó không phải là mạng xã hội; nó chống lại phương tiện truyền thông xã hội,” ông nói. Cảm giác mà chúng ta có thể gọi nhau bất cứ lúc nào đã thay thế sự kết nối chân thực và sâu sắc.

Nghệ sĩ dương cầm David Dubal
David Dubal trong lớp học tại Trường Juilliard, nơi ông giảng dạy ở Thành phố New York vào ngày 24/01/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/ Epoch Times)

“Không ai còn viết thư nữa. Những lá thư cho phép chúng ta trong cô đơn mà suy nghĩ sâu sắc về những gì chúng ta muốn nói. Trẻ em thậm chí không còn học cách viết chữ đẹp nữa, trong khi chữ viết tay đã từng là một tác phẩm tuyệt đẹp,” ông nói.

“Giờ đây, máy móc – Internet, iPhone – đã làm chủ chúng ta, và chúng ta trở thành nô lệ cho chúng; chúng ta bị nghiện.”

Con người đã trở thành “’người máy’ – hay người công cụ,” Dubal nói.

Mất đi khả năng thẩm mỹ

Năm 1980, Dubal đã xuất sắc giành được giải thưởng George Foster Peabody cho loạt chương trình phát thanh “Conversations With Horowitz” (Đối thoại với Horowitz). Năm 1994, ông giành giải Emmy cho bộ phim tài liệu “The Golden Age of the Piano” (Thời đại Vàng của Piano).

Ông vẫn dẫn chương trình radio “Reflections From the Keyboard: The Piano in Comp Compare Performance” (Suy ngẫm từ phím đàn: So sánh giữa đệm đàn với trình diễn piano) cho đài phát thanh cổ điển toàn thời gian duy nhất ở New York, WQXR.

Sự nghiệp thành công của Dubal cho thấy ông đã dựa vào đài phát thanh và các hình thức công nghệ khác để giáo dục người nghe về “âm nhạc mang tính nghệ thuật và nhân văn sâu sắc”. Nhưng ông hạn chế sử dụng công nghệ nhất có thể.

Các cuốn sách của ông, bao gồm “Quy luật cơ bản của âm nhạc cổ điển” (The Essential Canon of Classical Music), “Nghệ thuật chơi piano” (The Art of the Piano), “Suy ngẫm từ phím đàn” (Reflections From the Keyboard) và “Buổi tối với Horowitz” (Evenings With Horowitz), đều được viết bằng tay vì ông chưa bao giờ học cách đánh máy – đó là lựa chọn của ông.

“Tôi viết bằng bút chì và giấy để tôi có thể suy nghĩ, để tôi có thể cảm nhận ngôn từ,” ông chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với DC Metro Theater Arts.

David Dubal
David Dubal tại Trường Juilliard ở Thành phố New York vào ngày 24/01/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/ Epoch Times)

Dubal tin rằng với mỗi cỗ máy mới, nhân loại ngày càng hướng giá trị tới tốc độ, sự tiện lợi và giải trí; và tương ứng, chúng ta ngày càng mất đi khiếu thẩm mỹ của mình.

Ví dụ, đĩa hát LP đã kiếm được hàng tỷ USD cho hãng đĩa Columbia kể từ khi được giới thiệu vào cuối những năm 40. Đối với hầu hết mọi người, những mảnh nhựa này đã thay thế việc tự tạo ra âm nhạc hoặc đi nghe các buổi biểu diễn trực tiếp của những nghệ sĩ khác. Và nó cũng đem về nhà chúng ta những người mua vui hơn là nghệ sĩ.

Ban đầu, những nhà giải trí này rất xuất sắc – Cole Porter, Billy Eckstine – nhưng theo thời gian, chất lượng của người soạn nhạc và người trình diễn giảm dần. Giờ đây, ngành công nghiệp giải trí đã đổi tên người làm trò thành nghệ sĩ và “các kỹ năng hàng nghìn năm đã được thay thế bằng các thủ thuật khuếch đại chẳng có ý nghĩa gì đối với cấu trúc của bản nhạc”, Dubal nói.

Chúng ta nên trở thành những người nghiệp dư một lần nữa, những người biểu diễn một kỹ năng vì tình yêu.

Tại thời điểm này, ông tin rằng phần lớn âm nhạc đại chúng nói chung thật khủng khiếp. Đó là “nhạc có lời”, bởi vì âm nhạc đó đi theo tư tưởng hậu hiện đại. Trong khi những người làm trò được nâng lên vị thế đặc quyền thì những nghệ sĩ chân chính lại bị ruồng bỏ. “Tôi đã chứng kiến giới trẻ thực sự căm ghét Beethoven. Ngay cả khi nhắc đến từ Beethoven cũng có thể khiến khuôn mặt người ta phải ghê rợn. Những người quan tâm đến thể loại âm nhạc này không được thể hiện ra điều đó,” ông nói.

Dubal trích dẫn câu nói của Khổng Tử, “Để biết liệu một dân tộc có được giáo huấn tốt hay không, liệu luật pháp của họ tốt hay xấu, hãy kiểm chứng âm nhạc mà họ thực hành.” Theo Dubal, đây là một bản cáo trạng đáng sợ về nền văn hóa của chúng ta.

Trở lại với khiếu thẩm mỹ

May mắn thay, nghệ thuật từ các bậc thầy — cho dù là trong lĩnh vực âm nhạc, hội họa hay văn chương — vẫn tồn tại và rất dễ tiếp cận với chúng ta.

Rốt cuộc, chúng ta vẫn ở đây và chúng ta có thể làm những điều khác biệt: Chúng ta có thể nghe Bản hòa tấu Piano số 2 của Chopin, một tác phẩm tuyệt vời đến mức mọi cung bậc đều có thể khiến người ta phải bật khóc. “Chúng ta có thể đọc, viết tiểu thuyết, học cách vẽ,” ông nói. “Chúng ta có thể mua một cây đàn piano đã qua sử dụng, bắt đầu chơi một sáng tác nho nhỏ của Bach, làm một việc gì đó điêu luyện mà cần thời gian để thành thạo, và quay trở lại với ý tưởng của một nghệ nhân. Mọi người cảm thấy rất hài lòng về những gì họ làm ra.”

Chúng ta nên trở thành những người nghiệp dư một lần nữa, những người biểu diễn một kỹ năng vì tình yêu. Khi luyện tập một loại hình nghệ thuật, chúng ta biết mình được sinh ra để làm gì, bởi đắm chìm trong những tác phẩm cổ điển cho phép chúng ta vượt lên trên sự ồn ào của thành phố và chủ nghĩa duy vật triền miên.

“Ngắm nhìn các vì sao, đi xem opera, múa ba-lê. Nếu chúng ta làm những điều này, mọi thứ sẽ nhanh chóng trở nên thật tuyệt vời,” ông nói.

“Tôi chưa bao giờ thấy ai thăng hoa hơn những người cống hiến bản thân mình để tôn vinh nghệ thuật vĩ đại. Hãy để nghệ thuật gột rửa họ, nó sẽ trở thành một liều thuốc xoa dịu những nỗi đau tinh thần.”

Nghệ sĩ dương cầm David Dubal
David Dubal tại trường Juilliard ở Thành phố New York vào ngày 24/01/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/Epoch Times)

Trong loạt bài “Tác phẩm cổ điển: Nhìn lại quá khứ, Hướng về tương lai” của chúng tôi, các thành viên theo đuổi nghệ thuật cổ điển cho biết lý do tại sao họ nghĩ rằng cần lưu giữ các sáng tác, hình thức và kỹ thuật cổ điển và tại sao họ tiếp tục tham chiếu đến quá khứ để tìm kiếm cảm hứng và chia sẻ với chúng tôi. Để xem toàn bộ loạt bài, hãy truy cập ept.ms/LookingAtClassics.

Do Sharon Kilarski thực hiện
Tân Dân biên dịch
Tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]com