Có rất nhiều lương y nổi tiếng ở Trung Quốc trong quá khứ, và họ đã đọc kinh điển của Nho gia trước khi hành nghề y. Họ thờ ơ với danh lợi, không màng danh lợi, coi việc cứu người, cứu người là sự nghiệp cả đời của mình, hết lòng theo đuổi sự nghiệp “không vì danh tiếng mà nguyện vì lương y”.

Lương y chân chính
Lương y chân chính không quan tâm đến được – mất danh lợi cá nhân. (Ảnh: Kian2018/Pixabay)

Do đó, các y bác sĩ đồng môn  đóng vai trò là người thầy  và là người bạn hữu ích, và không có gì lạ khi họ giới thiệu lẫn nhau và nhường công lao cho nhau, thể hiện phong thái bậc quân tử.

Cát Càn Tôn và Chu Đan Khê

Vào thời nhà Nguyên, lương y nổi tiếng Chu Đan Khê (tự Nhan Tu) được liệt vào danh sách một trong “Kim Nguyên tứ đại gia”. Lúc bấy giờ, có một lương y nổi tiếng ở vùng Giang Tô, Chiết Giang mà y thuật không bằng ông, người này là Cát Càn Tôn (tự Khả Cữu). Hai người luôn có một mối quan hệ tốt, và thường cùng nhau thảo luận về các kỹ thuật y học và điều trị bệnh cho các bệnh nhân.

Có lần, một quan chức địa phương bị đột quỵ đột ngột và bị liệt, Chu Đan Khê sau khi đọc nói rằng: “Không thể chữa khỏi bằng các phương pháp trong sách vở y học.” 

Nhưng Cát Càn Tôn nói: “Ông có thể thử châm cứu lần nữa xem sao.”  

Chu Đan Khê giải thích: “Ngay cả sử dụng phương pháp châm cứu, cũng chỉ có thể khiến một nửa thân anh ta hoạt động trở lại mà thôi. Điều này cũng tương đương không cứu được mạng anh ta.”

Sau đó, gia đình của vị quan quan kia đồng ý để Cát Càn Tôn sử dụng châm cứu, nhưng kết quả đúng như Chu Đan Khê tiên đoán, bệnh của vị quan này đã không thể được chữa khỏi.

Chu Đan Khê khuyên họ nhanh chóng quay trở về: “Một khi bệnh nhân đến nhà, tôi e rằng là đã không được nữa rồi.” Sau đó, quả đã đúng như thế.

Xét riêng về vấn đề này, y thuật của Chu Đan Khê dường như cao hơn Cát Càn Tôn. Nhưng theo quan điểm của Chu Đan Khê thì Cát Càn Tôn có thể chữa khỏi những căn bệnh kỳ lạ mà các bác sĩ bình thường không thể chữa khỏi. Khi gặp phải căn bệnh khó chữa, điều đầu tiên anh nghĩ đến là Cát Càn Tôn .

Có một người phụ nữ bị bệnh lao, và Chu Đan Khê đã chữa khỏi cho cô ấy, nhưng trên mặt cô ấy đột nhiên mọc lên hai ban đỏ, không thể cắt bỏ. Chu Đan Khê không nghĩ ra phương pháp nào tốt hơn nên đã nói với bệnh nhân: “Sao anh không để Cát Công từ Ngô Trung đến thử xem. Chỉ là ông ấy tính tình hào sảng không chịu được sự gò bó. Nếu ngươi đi mời, ông ấy có thể Không đến. Vậy ta sẽ viết một bức thư, ngươi đem bức thư này đến cho ông ấy, ông ấy đọc xong nhất định sẽ tới.” 

Sau khi Cát Càn Tôn nhìn thấy lá thư của Chu Đan Khê, quả nhiên ông ta lập tức gác lại những việc khác và lên thuyền đi với người đưa thư.

Sau khi gặp Chu Đan Khê và nhìn thấy bệnh nhân, Cát Càn Tôn đã dùng kim châm châm cứu cho bệnh nhân và châm cứu trên cơ thể người phụ nữ qua lớp áo, và vết ban đỏ trên mặt người phụ nữ lập tức biến mất. 

Bệnh nhân rất biết ơn và đã chuẩn bị một món quà để hậu tạ Cát Càn Tôn, nhưng ông ấy chỉ mỉm cười rồi từ chối: “Tôi đến đây vì  Chu tiên sinh, làm sao tôi có thể nhận lễ vật của ông được?” Vậy là, ông ấy không lấy thứ gì và không nhận bất kỳ món quà nào.

Lương y chân chính
Cát Công đã dùng kim châm châm cứu cho bệnh nhân và châm cứu trên cơ thể người phụ nữ qua lớp áo, và vết ban đỏ trên mặt người phụ nữ lập tức biến mất. (Ảnh: Fotolia)

Lương y Lý – Vương y đức cao thượng

Thời nhà Nguyên có hai vị lương y Chu – Cát, và Thời nhà Tống cũng xuất hiện hai vị lương y là Lý – Vương tương tự như trên. Lúc bấy giờ, có hai vị lương y nổi tiếng ở Phủ Châu, Giang Tây, một người họ Lý và người kia họ Vương, cả hai đều có y thuật phi thường và y đức cao thượng. 

Một người đàn ông giàu có ở huyện Sùng Nhân, Phủ Châu bị bệnh , ông ta liền sai người vào trong nội thành tìm lương y Lý. Ông ta nói rằng sau khi khỏi bệnh, sẽ tặng năm trăm xâu tiền làm quà. 

Nhưng sau khi bác sĩ Lý điều trị được mười ngày, tình trạng của người giàu có kia vẫn không thuyên giảm. Trong lúc không biết làm như thế nào nữa, anh đã thỉnh nhờ đến gia đình bệnh nhân và nhờ họ tìm vị lương y cao minh hơn. 

Ông ấy nói: “Tôi e rằng các lương y cũng khác không có chữa được, chỉ có lương y Vương mới chữa được.” Lúc đó, trình độ y thuật của hai vị lương y tương đương nhau, thế là người nhà bệnh nhân kia đã đến thỉnh mời lương y họ Vương.

Khi lương y Lý đang trên đường về nhà, ông tình cờ gặp lương y  Vương. Ông ấy tường thuật lại chi tiết quá trình chẩn đoán và điều trị của mình cho lương y Vương. Nghe xong, lương y Vương xấu hổ nói: “So với y thuật của ông, tôi còn kém xa. Ngay cả ông còn không thể chữa khỏi, thì tôi có đi cũng vô dụng. Hay là ông đến xem với tôi!” 

Lương y Lý trả lời: “Tôi sẽ không đi nữa. Tôi đã kiểm tra mạch của bệnh nhân và kê đơn thuốc cho họ rồi. không có gì không thỏa đáng nhưng người bệnh kia chữa rất lâu không khỏi, chắc do tôi không gặp may, vì thế không lấy tiền của người ta. Nhân tiện, tôi vẫn còn một ít thuốc ở đây, anh mang hết đi. Chỉ cần ông tiếp tục điều trị bằng loại thuốc này, nhất định bệnh nhân sẽ hồi phục.”

Lương y Vương luôn kính trọng lương y Lý, vì vậy ông ấy đã làm theo những gì đã lương y Lý dặn dò. Sắc thuốc cho người bệnh uống. Chỉ trong ba ngày, bệnh của nhà giàu đã được chữa khỏi.

Theo những gì đã hứa trước đó, bệnh nhân sẽ tặng năm trăm xâu tiền  làm lễ quà tạ ơn, nhưng lương y Vương không biết làm gì với số tiền đó. Ông ta định đưa một nửa số đó cho lương y Lý. Nhưng lương y Lý đã từ chối nói: “Tôi không thể lấy số tiền này. Ông đã chữa khỏi bệnh cho họ. Tất cả đều là do công sức của ông. Làm sao tôi có thể đi nhận được tôi thật sự không nhận đâu”. 

Rốt cuộc lương y Vương không thuyết phục được lương y Lý. Đã 10 năm trôi qua, bài thuốc của hai vị lương y vẫn được lưu truyền rộng rãi trong dân gian và luôn được ca tụng.

Lương y chân chính
Lương y Vương luôn tôn trọng lương y Lý, vì vậy ông ấy đã làm theo những gì ông Lý dặn dò. (Ảnh: Shutterstock)

Lương y Lý không chữa khỏi bệnh cho bệnh nhân nhưng đã làm đúng bổn phận của một người thầy thuốc, không màng lợi ích cá nhân, không ghi công mình làm, thật là chuyện hiếm. 

Tiền Ất nhường công lao cho người khác

Một trường hợp khác là ông Tiền Ất, một danh y thời Bắc Tống, đã chữa khỏi một căn bệnh mà các danh y không thể chữa khỏi, nhưng ông vẫn đem công lao cho các lương y khác, điều này càng hiếm thấy.

Dưới thời trị vì của Hoàng đế Tống Thần Tông, hoàng tử thứ 9 là Triệu Tất (sau được phong làm Nghi Quốc Công) thường xuyên bị trúng gió và co giật, thậm chí lương y của triều đình cũng không thể điều trị. Khi đó, công chúa  đã tấu lên Thần Tông và mời lương y dân gian Tiền Ất đến điều trị. Kết quả là ông đã chữa khỏi bệnh cho thái tử bằng một  đơn thuốc tên là “Hoàng thổ thang”. 

Khi Thần Tông triệu kiến ông ta, nhà vua nửa nghi nửa ngờ mà hỏi rằng: “Hoàng thổ thang cũng có thể chữa được bệnh sao?” Tiền Ất  kính cẩn đáp: “Lấy thổ để thắng thủy, thủy đã được cân bằng, thì gió ắt tự dừng”. Tiếp đó ông lại nói: “Các ngự y của  triều đình gần như đã chữa  khỏi bệnh cho hoàng tử rồi, tôi chỉ gặp may vào lúc hoàng tử đang trên đà hồi phục.”

Tiền Ất chữa bệnh giỏi nhưng lại thường hay nhường công lao cho người khác, tính tình đôn hậu và khiêm tốn của ông khiến Thần Tông vô cùng khâm phục. Sau đó, Thần Tông đã thăng chức cho ông ta lên hàng ngự y cấp tứ phẩm của triều đình.

Vào thời nhà Minh, Thẩm Dĩ Tiềm, một thầy lang ít được biết đến lúc đầu, được Tưởng Dụng Văn của Thái y viện sử tiến cử và trở thành Y quan. Tưởng Dụng Văn vốn xuất thân từ nhà Nho mà thành nghiệp bởi nghề y. Ông ấy là một người lão luyện và thành thục trong nghề nghiệp của mình. Ông cũng từng được Thái y viện sử Đới Tư Cung tiến cử mà trở thành ngự y. Về sau Tưởng Dụng Văn được phong làm Phân viện  rồi trở thành Thái y viện sử, được hoàng đế coi trọng, sau khi chết được truy tặng tước vị “Cung Nghị”.

Khi Tưởng Dụng Văn bị ốm nặng, hoàng đế sai người đến hỏi thăm ông: “Nếu sau khi ông chết, còn ai có thể thay thế ông?” Ông lập tức viết ngay tên: “Thẩm Dĩ Tiềm”. Vào thời điểm đó, Thẩm Dĩ Tiềm chỉ là một lương y bình thường. Dưới sự tiến cử của Tưởng Dụng Văn, hoàng đế đã phong Thẩm Dĩ Tiềm làm ngự y. Những dữ kiện sau này đã chứng minh rằng Thẩm Dĩ Tiềm thực sự là một lương y giỏi có cả tài và đức. Sau khi Tưởng Dụng Văn  qua đời, hoàng đế nhớ mãi không quên mà nói: “Tưởng Dụng Văn  thực sự biết người, và Thẩm Dĩ Tiềm đã không làm thất vọng sự tiến cử của ông.”

Ở Trung Quốc cổ đại, hầu hết những vị lương y có công giúp đời, bất kể là hành nghề tại dân gian  hay lên làm quan, hầu hết họ đều có tấm lòng rộng rãi, thái độ không ganh tị với nhân tài, và chính trực. không màng danh lợi. Nhiều lương y nổi tiếng đọc sách thánh hiền trước rồi mới đến sách y học, tức là họ học Nho trước rồi mới đến y học. Những lương y như vậy luôn tuân theo các nguyên tắc y đạo, lấy “ôn, lương, cung, kiệm, nhường” để đối nhân xử thế, giúp người giúp đời, đối với bệnh nhân cũng vậy và đối với đồng đạo cũng vậy.

Tư liệu tham khảo:

“Dị lâm” của Từ Trinh Khanh thời minh
“Tục y thuyết” của Du Biền thời Minh

Theo Li Jingcheng
Mạnh Hải biên dịch

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]