Theo SCMP, Ngoại trưởng Philippines, ông Teodoro Locsin hôm 26/8 nói Manila sẽ sử dụng hiệp ước quốc phòng với Mỹ nếu Trung Quốc tấn công tàu hải quân của họ ở Biển Đông, đồng thời sẽ tiếp tục các cuộc tuần tra trên không ở Biển Đông dù phía Bắc Kinh gọi đây là “hành động khiêu khích bất hợp pháp” và yêu cầu Manila chấm dứt.

<em>Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo bắt tay Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jr. tại Bộ Ngoại giao ở thành phố Pasay, Metro Manila, Philippines vào ngày 1 tháng 3 năm 2019. (Ảnh: Eloisa Lopez / Reuters)</em>
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo bắt tay Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin Jr. tại Bộ Ngoại giao ở thành phố Pasay, Metro Manila, Philippines vào ngày 1 tháng 3 năm 2019. (Ảnh: Eloisa Lopez / Reuters)

“Họ có thể gọi đó là những hành động khiêu khích bất hợp pháp, bạn không thể thay đổi suy nghĩ của họ. Họ đã bỏ qua phán quyết của trọng tài”, ông Locsin nói và đề cập đến sự kiện năm 2016 khi Tòa án quốc tế ra phán quyết chống lại hầu hết các yêu sách mở rộng của Bắc Kinh đối với Biển Đông.

“[Nhưng nếu] có điều gì đó xảy ra vượt xa khỏi việc đột kích mà thực tế là một cuộc tấn công nhằm vào tàu hải quân Philippines… [điều này] có nghĩa là tôi sẽ gọi cho Washington”, ông nói thêm.

Bình luận của Ngoại trưởng Philippines đánh dấu lần đầu tiên chính quyền ông Rodrigo Duterte công khai tuyên bố sẽ nhờ Washington giúp đỡ, trong bối cảnh căng thẳng giữa Manila và Bắc Kinh ở Biển Đông đang gia tăng.

Trước đó, vào đầu tháng, ông Locsin đã có cuộc trò chuyện với Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, sau khi Washington bác bỏ các tuyên bố của Trung Quốc đối với tuyến đường thủy giàu tài nguyên đang tranh chấp, nơi lưu thông các hoạt động thương mại trị giá 3 nghìn tỷ USD. Ông Pompeo cho biết Mỹ sẽ hỗ trợ những nước tin rằng Bắc Kinh đã vi phạm chủ quyền của họ.

Trong cuộc trò chuyện, ông Pompeo và ông Locsin cũng đã “thảo luận về sự thay đổi gần đây trong chính sách của Hoa Kỳ về các yêu sách hàng hải ở Biển Đông, sự hỗ trợ của Hoa Kỳ đối với các quốc gia ven biển Đông Nam Á… và các cơ hội để hợp tác hàng hải Hoa Kỳ-Philippines hơn nữa”.

Bắc Kinh thường dựa vào bản đồ đường chín đoạn để tuyên bố các quyền trên biển, nhưng các quốc gia Philippines, Malaysia, Việt Nam, Đài Loan và Brunei luôn bác bỏ nhận định này.

Thanh Tâm