Hai ngày trước năm mới, tôi đưa con gái, con rể và bảy đứa cháu đi ăn tối tại một nhà hàng ở Front Royal, Virginia. Chúng tôi phải đeo khẩu trang khi vào nơi này, nhưng khi đã ngồi xuống chúng tôi có thể bỏ khẩu trang ra, và thực khách có thể ăn mà không cần che mặt.

Sự giải trí đích thực
Theo nhà văn Josef Pieper, giải trí đích thực được tìm thấy trong việc chiêm nghiệm, khả năng ở một mình và đắm chìm trong thực tại. (Ảnh: Serhii Yurkiv/Shutterstock)

Ngồi ở các bàn xung quanh chúng tôi là 14 người khác đang thưởng thức bữa ăn của họ cùng gia đình và bạn bè. Cô phục vụ đeo khẩu trang mang thực đơn, ba hộp bút màu và một vài tờ giấy, và các thành viên nhí gồm cả đứa ba tuổi ngay lập tức tô màu, rất ngoan ngoãn trong suốt bữa ăn. 

Cả bọn trẻ và bố mẹ chúng đều không ăn ở nhà hàng nào trong sáu tháng, và con gái tôi đã nhiều lần nhận xét cảm giác “được bình thường” tuyệt vời như thế nào. Đối với tất cả chúng tôi, việc ngồi bên bàn ăn đã mang đến điều kỳ diệu ngọt ngào cho buổi tối, là thời gian nghỉ ngơi sau những tháng ngày khắc nghiệt của đại dịch và tin tức ảm đạm về cuộc bầu cử.

Tìm kiếm sự thanh thản khi phải đối mặt với những căng thẳng trong cuộc sống riêng tư hay do sự kiện xã hội mang lại là điều rất quan trọng đối với sức khỏe tinh thần. Anh chàng dành cả giờ làm việc để bán bảo hiểm, y tá của đơn vị chăm sóc đặc biệt chịu áp lực liên tục trong ca làm việc 10 tiếng mỗi ngày, người mẹ bị bọn trẻ vây quanh với rất nhiều đòi hỏi: tất cả họ đều cần một cách nào đó để thay đổi và nghỉ ngơi.

Giải thoát và giải trí

Một số khiến bản thân tạm tránh khỏi những công việc hàng ngày bằng cách tìm kiếm sự lãng quên. Họ dành buổi tối để uống quá nhiều rượu hoặc ngồi trước tivi 3 hoặc 4 giờ. Một số học sinh bỏ qua các yêu cầu của lớp học và chơi trò chơi điện tử cho đến nửa đêm, trong khi những người khác biến các lớp học Zoom đào tạo từ xa thành cuộc trò chuyện với bạn bè qua các thiết bị điện tử.

Tất cả những hoạt động này có thể xóa tan những áp lực trong công việc, học tập, nhưng liệu chúng có đủ tiêu chuẩn để trở thành một hoạt động giải trí thực sự hay không?

Trong  cuốn “Leisure: The Basis of Culture” (tạm dịch: Giải trí: Nền Tảng của Văn Hoá) mà tôi đã đọc nhiều năm trước, và tôi đã tham khảo một bài viết khác trên tờ The Epoch Times về việc giải trí nhắm đến khả năng tái tạo sự sáng tạo, năng lực hơn là đi sâu về việc giải trí đơn thuần, Josef Pieper đã xem xét ý nghĩa của việc giải trí. Ông lập luận rằng giải trí thực sự liên quan đến việc chiêm nghiệm, khả năng ở một mình và “đắm mình trong thực tế.” Cuốn sách của ông cảnh báo về sự độc tôn của công việc đối với con người trong thời hiện đại. Có một điều nguy hiểm đối với nhân loại chúng ta ngày nay là khi chúng ta định nghĩa bản thân mình bởi công việc chúng ta làm, và hậu quả là chúng ta mất khả năng trải nghiệm sự kỳ diệu và bí ẩn của thế giới xung quanh.

Cuốn sách “Leisure: The Basis of Culture” được xuất bản vào năm 1948, tuy nhiên những lời cảnh báo của Pieper về mối nguy hiểm của việc gắn chặt cuộc sống với công việc và những ý tưởng thư giãn cổ điển vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay, nếu không muốn nói là còn hơn cả thời ông viết cuốn sách này. 

Một cái nhìn về Ngài Winston

Sự giải trí đích thực
Winston Churchill đi bộ qua gian giữa đổ nát của Nhà thờ Coventry, Anh, sau khi nó bị hư hại trong trận oanh kích Coventry Blitz vào tháng 11/1940. (Ảnh: Miền Công cộng)

Trong suốt cuộc đời, Winston Churchill sống nhanh và làm việc chăm chỉ. Ông luôn sống như một người lính trong thời chiến, ông đã chiến đấu trong nhiều cuộc chiến chính trị và tất nhiên, ông đã dẫn dắt Vương quốc Anh vượt qua những ngày đen tối của Thế chiến thứ II.

Cũng như chúng ta, Churchill tìm cách giải tỏa những gánh nặng này, tạm thời trốn chạy khỏi những trách nhiệm. Đôi khi ông uống rất nhiều rượu. Ông cũng đánh bạc. Và khi còn trẻ, ông chơi polo. Những hoạt động này đã giúp ông thoát khỏi những áp lực nặng nề, nhưng theo định nghĩa của Pieper, chúng không đủ tiêu chuẩn để là những hoạt động giải trí lành mạnh. 

Nhưng hai trong số những sở thích của Churchill thoả mãn tiêu chí của Pieper về sự đơn độc và chiêm nghiệm: vẽ tranh và làm thợ nề. Năm 1915, Churchill đã ở tuổi trung niên mới bắt đầu cầm bút lông và bảng màu, và tìm thấy niềm an ủi trong hội hoạ cho những ngày tháng còn lại của cuộc đời. Vài năm sau, ông đã tham gia làm thợ nề như một hình thức thư giãn. Trong cả hai hoạt động này, Churchill đều đắm mình trong thế giới của thực tại, thực hành nghệ thuật một mình, và chắc chắn đôi khi ông bước vào sự trầm ngâm suy tư giống như Pieper đã phân tích. 

Winston Churchill
Winston Churchill vẽ ở miền nam nước Pháp vào 9/3/1955. (Ảnh: Miền Công cộng)

Nhìn lại bản thân

Khi viết những lời này và suy nghĩ về Churchill khiến tôi nhìn lại chính mình và tự hỏi: Tôi có thực hành việc giải trí không? Tôi có tham gia vào bất kỳ hoạt động nào mà khiến tôi rời xa công việc của mình không, trong trường hợp này thì là việc viết những bài báo như thế này, và điều đó thoả mãn điều kiện vừa là để thay đổi nhịp sống vừa là một cơ hội để mang một nhãn quang khác và cảm nhận những điều kỳ diệu của cuộc sống trên Trái Đất?  

Đọc sách hiện lên đầu tiên trong tâm trí tôi. Mặc dù năm nay tôi đọc ít sách hơn bình thường – tôi đã quyết định năm mới sẽ dành nhiều thời gian hơn cho các cuốn sách giấy  – cuộc đời tôi đã yêu thích sách và đọc sách. 

Tuy nhiên, đối với tôi, dường như việc đọc sách không đáp ứng được các tiêu chuẩn của Pieper để giải trí. Giống như người đàn ông uống quá nhiều rượu gin vào mỗi tối, tôi trở nên say sưa với những từ ngữ; giống như một người phụ nữ gác lại những căng thẳng trong ngày bằng cách xem các bản phát lại của “Frasier” vào ban đêm, tôi tìm kiếm sự giải trí và trốn thoát khi đọc sách.

Đọc sách nghĩa là sự đơn độc và đôi khi tôi có thể tìm thấy sự tuyệt diệu từ trong những hiểu biết của một số tác giả, nhưng nó không thực sự khiến tôi “đắm chìm” trong thế giới thực.

Ngạc nhiên và bí ẩn

Vậy thì có khi nào tôi trốn mình khỏi thế giới công việc một ngày, dù chỉ trong một thời gian ngắn và tham gia vào các hoạt động giải trí? 

Sau khi xem xét những câu hỏi này, tôi nghĩ đến ly cà phê buổi sáng. Mỗi ngày tôi nhấp ngụm cà phê đầu tiên trên hiên trước ngôi nhà nơi tôi sống, và sau đó tôi ngạc nhiên trước sự kỳ diệu từ những điều bình thường. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, trước khi phải thực hiện các nhiệm vụ trong ngày, tôi ngắm bình minh sắp đến và khoảnh khắc các vì sao biến mất; lắng nghe tiếng chim hót, một điệp khúc tôi không còn nghe thấy khi mùa đông đến; hít thở luồng không khí trong lành buổi sáng, và nói lời biết ơn rằng tôi còn sống để được chứng kiến và trở thành một phần của những điều kỳ diệu này.

Đi bộ một mình cũng có thể giúp tôi suy ngẫm, mặc dù bác sĩ khuyên tôi nên ít đi bộ. Tuy nhiên, những cuộc tản bộ khiến tôi rời xa máy tính và các cuốn sách, và không bị phân tán bởi công việc.

Những con đường khác

Sự giải trí đích thực
Có nhiều cách để chúng ta chiêm nghiệm về mọi thứ. (Ảnh: Serhii Yurkiv/Shutterstock)

Tất nhiên, có nhiều cách khác để chiêm nghiệm điều mà Pieper đặt ra. Cầu nguyện hoặc chỉ ngồi trên một tảng đá trên đồi và ngắm hoàng hôn: tất cả đều có thể truyền cảm hứng cho những suy nghĩ sâu sắc và biết quý trọng hơn thế giới thực tại. 

Có thể có nhiều người sẽ thấy thú vị với câu ngạn ngữ “Dừng lại và ngửi những cánh hồng” và nó phù hợp với định nghĩa của Pieper về sự giải trí. Khi chúng ta sống chậm hoặc quay lưng hoàn toàn với công việc của mình, khi chúng ta nhìn — thực sự nhìn — một đứa cháu đang chơi với Lincoln Logs, nhìn một đứa trẻ đang ngủ, hoặc nhìn trăng tròn lướt qua những đám mây xám. Dù khoảnh khắc đó thật ngắn ngủi nhưng chúng ta có thể cảm nhận những điều bí ẩn xung quanh trong thoáng chốc.

Tiến về phía trước

Mặc dù một số anh chị em và bạn bè của tôi tin rằng năm mới sẽ mang lại những ngày tươi sáng hơn khoảng thời gian qua, nhưng tôi e rằng tôi không lạc quan như vậy. Chúng ta sẽ còn khó khăn trong một thời gian nữa. Chúng ta sẽ cần đấu tranh để bảo vệ quyền tự do của mình trong đại dịch và sự thay đổi ngày tháng sẽ không làm giảm bớt gánh nặng của những người đang gặp khó khăn về tài chính do bị đóng cửa và ngừng hoạt động kinh doanh.

Tin tốt là chúng ta đã học được một số bài học từ những thời điểm khó khăn này — tự do rất mong manh, chính quyền tiểu bang và địa phương có thể áp bức hoặc nặng tay hơn; và không ai, kể cả các chuyên gia của chúng ta, thực sự có đủ khả năng để chống lại loại virus đã phá hủy nền kinh tế của chúng ta. Kiến thức đó có thể giúp ích trong các trận chiến mà chúng ta phải đối mặt.

Tin tốt hơn: một số chính trị gia và nhà bình luận khẳng định chúng ta đang ở trong một mùa đông đen tối, một số người dường như có ý định làm như vậy, nhưng chúng ta không cần phải đồng ý với họ. Bước vào năm 2021, hãy nhớ thường xuyên tạm dừng và cảm nhận những điều bí ẩn xung quanh chúng ta. Chúng ta hãy nhớ nhìn nhau. Chúng ta hãy nỗ lực để giữ cho tình yêu, lòng tốt, cái đẹp và sự thật luôn tồn tại trong trái tim của chúng ta.

Khi thực hiện loại hình giải trí này, chúng ta có thể nhận ra ánh sáng bên ngoài bức màn bóng tối và nỗi buồn.

Jeff Minick
Thuần Thanh biên dịch

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]