Có những điều làm tôi cảm thấy thất vọng về bản thân và tôi đoán là mọi người đang đọc bài viết này cũng vậy. Càng nói chuyện với mọi người về những khó khăn của họ, tôi càng nhận ra rằng tất cả chúng ta đều có cảm giác không hài lòng với bản thân mình. 

Chúng ta thường xuyên có cảm giác rằng chúng ta phải trở nên tốt hơn, năng suất hơn, trí tuệ hơn, v.v.

Chúng ta có thể nghi ngờ bản thân khi phải thuyết trình trong một nhóm người và tự hỏi liệu mình có đủ giỏi để đóng góp ý kiến hay không. Hoặc có thể chúng ta không hài lòng với một số khía cạnh của bản thân, chẳng hạn như về cơ thể, hoặc khuôn mặt của mình, hay vì đã chậm trễ, hoặc tức giận, hoặc mất kiên nhẫn với tư cách là người bạn đời hoặc cha mẹ.

Cuối cùng, sự không hài lòng này thúc đẩy chúng ta nghĩ rằng chúng ta cần phải cải thiện.

Đây là một tình trạng diễn ra liên tục và ngay cả khi chúng ta nhận được lời khen từ ai đó, nhiều người trong chúng ta vẫn tìm cách hạ thấp nó trong tâm trí của mình vì chúng ta nghĩ rằng mình không đủ tốt cho lời khen đó.

Nó ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta theo nhiều cách: Chúng ta có thể trở nên tự ti, không dám kết bạn hay nói chuyện trước đám đông, không dám tìm bạn đời hay làm công việc mà chúng ta đam mê. Sự hài lòng với bản thân và cuộc sống trở nên rất khó đạt được.

Đương nhiên chúng ta không thích cảm giác đó, vì vậy chúng ta trốn chạy. Chúng ta có thể quên đi sự thất vọng và tìm thấy sự thoải mái nhờ những thứ như thức ăn, rượu bia, hoặc là đi mua sắm. Chúng ta luôn trong tư thế phòng thủ và sẵn sàng nổi giận khi nhận những bình phẩm từ người khác. Đó chính là “mấu chốt” của rất nhiều vấn đề.

Vậy làm thế nào để chúng ta giải quyết vấn đề tiềm ẩn này? Câu trả lời rất đơn giản, nhưng lại không dễ thực hiện.

Trước khi tôi đi vào xử lý vấn đề, chúng ta nên thảo luận về điều này trước: Một ý tưởng mà chúng ta cần phải không thoả mãn với bản thân mới có thể cải thiện cuộc sống.

Coi sự không hài lòng với bản thân là một động lực

Cũng như nhiều người, tôi đã từng nghĩ rằng nếu chúng ta không hài lòng với bản thân, chúng ta sẽ có động lực để làm tốt hơn. Và nếu chúng ta đột nhiên thoả mãn với chính mình, chúng ta sẽ ngừng cố gắng. 

Nhưng giờ tôi không còn tin tưởng điều này nữa. Tôi đồng ý rằng chúng ta thường được thúc đẩy để cải thiện khi chúng ta không hài lòng với bản thân và đó không phải là điều xấu, chúng ta hy vọng vào những điều tốt hơn.

Nhưng hãy cùng tôi xem xét những điều này: 

Khi chúng ta có nhiều thất vọng về bản thân, thì thật khó để hạnh phúc kể cả khi mình làm điều gì đó tốt, chúng ta vẫn không thể thật sự hài lòng. Vì vậy, đạt được điều gì đó tốt sẽ không còn được coi là một phần thưởng đối với chúng ta.

Chúng ta cũng có thói quen chạy theo cảm giác tồi tệ này, do đó, sự trì hoãn và sao nhãng sẽ trở thành “chế độ mặc định”, mà điều này sẽ cản trở những nỗ lực của chính mình. Trên thực tế, chúng ta sẽ không bao giờ giải quyết được vấn đề mất tập trung và trì hoãn cho đến khi chúng ta có thể học cách đối phó với vấn đề không hài lòng về bản thân. 

Không hài lòng với bản thân có thể cản trở việc kết nối với người khác (vì chúng ta nghĩ rằng mình không đủ tốt và vì vậy có thể cảm thấy lo lắng khi gặp người khác). Chúng ta không thể giải quyết vấn đề này, cho dù bản thân muốn và cố gắng bao nhiêu, điều trước hết là phải giải quyết được vấn đề cơ bản.

Ngay cả khi chúng ta có sự tiến bộ, cảm giác không hài lòng với bản thân vẫn không biến mất. Lại cố gắng cải thiện thêm nữa, nhưng nó vẫn không biến mất. Theo kinh nghiệm của tôi, sự thất vọng sẽ mãi còn đó cho đến khi bạn sẵn sàng đối mặt trực tiếp.

Điều đáng buồn là, bạn không hề cảm thấy yêu bản thân mình trong quá trình cải thiện chính mình trở nên tốt hơn do sự bất mãn về bản thân thúc đẩy. 

Vậy liệu ta có thể hoàn thành công việc và cải thiện bản thân mà không phải cảm thấy thất vọng về bản thân không? Tôi đã phát hiện ra rằng câu trả lời chắc chắn là “có”.

Bạn tập thể dục và ăn những thực phẩm lành mạnh không phải vì bạn không hài lòng về cơ thể của mình và muốn làm cho nó tốt hơn, mà vì bạn yêu bản thân và muốn truyền cảm hứng cho người khác. Bạn có thể làm việc này vì bạn quan tâm tới người khác. Bạn có thể giải quyết vấn đề, thoát khỏi nợ nần, đọc nhiều hơn và thiền định không phải vì bạn không hài lòng với bản thân mà vì bạn yêu bản thân và những người khác.

Trên thực tế, tôi sẽ tranh luận rằng bạn hoàn toàn có khả năng làm tất cả những điều đó nếu bạn yêu bản thân mình và ít khả năng hơn nếu bạn không ưa chính mình.

Đối phó với sự không hài lòng

Chúng ta có thể làm gì khi liên tục không hài lòng với bản thân? Làm thế nào để chúng ta đối phó với sự tự ti, cảm thấy như chúng ta không đủ tốt hoặc không hạnh phúc với điều gì đó của bản thân?

Hóa ra là những cảm giác này lại là cơ hội hoàn hảo để tìm hiểu về mình và trở thành người bạn của chính bản thân mình. 

Đây là cách để thực hiện điều đó:

Mỗi khi bạn có những cảm giác này, hãy dừng lại và chỉ để ý đến chúng.

Hướng về cảm giác này, xem xem bạn cảm thấy thế nào trong cơ thể bạn. Hãy tò mò rằng bạn cảm thấy thế nào về cảm giác này về mặt thể chất. 

Chịu đựng nó. Thay vì chối bỏ nó, hãy thử mở lòng và chấp nhận nó.

Hãy mở lòng mình trước nỗi đau của cảm giác này và xem nó như một con đường để bạn mở rộng trái tim mình. Bằng cách này, tiếp xúc với nỗi đau chính là một hành động giải thoát.

Hãy xem cảm giác khó khăn này là dấu hiệu của thiện tâm, một tấm lòng mềm mại, dịu dàng và yêu thương. Bạn sẽ không quan tâm đến việc trở thành một người tử tế hay một người “đủ tốt” nếu bạn không có thiện tâm. Có một lòng nhân từ căn bản bên dưới mọi khó khăn của chúng ta, và chúng ta chỉ cần lắng đọng lại và để ý lòng nhân từ này.

Hãy mỉm cười với bản thân và nuôi dưỡng sự thân thiện vô điều kiện với tất cả những gì bạn thấy.

Giờ đây tôi không tuyên bố rằng đây là một phương pháp dễ dàng, cũng không phải là nó sẽ giải quyết mọi khó khăn của chúng ta trong mọi lần vấp ngã. Nhưng nó có thể bắt đầu hình thành mối quan hệ tin cậy với chính bạn, điều này có thể tạo ra sự khác biệt đáng kinh ngạc.

Tôi khuyên bạn nên thử thực hành điều này mỗi khi bạn để ý thấy mình tự chỉ trích, tự ti, không hài lòng với bản thân hoặc gay gắt với những gì bạn thấy ở bản thân. Chỉ mất một phút, khi bạn đối mặt với những gì bạn cảm thấy và chịu đựng nó với tấm lòng tử tế vô điều kiện.

Nếu bạn thực sự muốn tập trung vào sự thay đổi mạnh mẽ này, hãy suy ngẫm về nó mỗi ngày một lần bằng cách viết nhật ký vào cuối ngày, xem lại cách bạn đã làm và những gì bạn có thể làm để ghi nhớ việc thực hành.

Cuối cùng, tôi nghĩ bạn sẽ thấy rằng tình yêu là động lực mạnh mẽ hơn là nỗi bất hạnh với bản thân. Và tôi hy vọng bạn sẽ tìm thấy một tình bạn với chính mình, điều này sẽ lan tỏa trong các mối quan hệ của bạn với những người khác mà bạn biết và gặp.

Leo Babauta
Mộc Thanh biên dịch

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]