NEW YORK — Dù bị dỡ bỏ từ hơn nửa thế kỷ trước, nỗi hoài niệm và lòng xót xa của công chúng về phiên bản đầu tiên của nhà ga Pennsylvania vẫn khoắc khoải kéo dài cho đến ngày nay. Có lẽ vẻ đẹp của công trình mang dấu ấn của nghệ thuật Beaux chỉ là một giai thoại trong ký ức nhiều người, cho đến khi nó được hồi sinh lại. Những người đã từng được chiêm ngưỡng sự tráng lệ ấy vẫn còn thở dài tiếc nuối. Những người nhận ra vẻ hùng vĩ mang tính biểu tượng của nó qua các bức ảnh —một trong số chúng được đặt tại nhà ga Penn hiện tại — đều trầm trồ kinh ngạc, “Nó đây sao?!”

nhà ga Pennsylvania
Một bức ảnh gốc chụp nhà ga Penn do hãng McKim, Mead và White thiết kế được trưng bày trong phòng chờ Amtrak của Ga Pennsylvania thuộc tiểu bang New York, 6/02/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/Epoch Times)

Từ năm 1910 đến năm 1963, những cột trụ mang màu sắc cổ điển, những bức tường đá granite màu hồng và trần nhà mái vòm bằng kính cao vút của nhà ga Penn đã khiến cho lối vào thành phố thêm phần tráng lệ. Sự quý phái đó có thể khiến cho bất cứ ai khi bước vào nhà ga đều có cảm giác trang trọng và biết ơn, kể cả đó là người dân New York, du khách gần xa dù sang hay hèn.

nhà ga Pennsylvania
Đường ray Ga Penn McKim, New York, 1962. (Ảnh: Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ, Bộ phận bản in và ảnh chụp)

nhà ga Pennsylvania
Nhà ga Penn, New York, 1935. (Ảnh: Berenice Abbott/Thư viện công cộng New York/Phạm vi công cộng)

 phòng chờ của Ga Penn McKim
Quang cảnh phòng chờ của Ga Penn McKim. (Ảnh: Được sự cho phép của Richard Cameron)

nhà ga Pennsylvania
Nhà ga Penn, New York, khoảng năm 1911. (Ảnh: Phạm vi công cộng)

nhà ga Pennsylvania
Nhà ga Penn, New York, khoảng năm 1911. (Ảnh: Phạm vi công cộng)

Phòng chờ của nhà ga lấy cảm hứng thiết kế từ các Nhà Tắm La Mã cổ đại của hoàng đế Caracalla nhưng với kích thước lớn hơn. Những khung thép đồ sộ với mái vòm trong ga xe lửa gợi nhớ đến nhà ga Gare d’Orsay ở Paris. Nhà ga vừa mang dáng vẻ La Mã cổ đại vừa có hơi hướng của Paris ngay giữa lòng New York; điều này khiến nó khác biệt so với các công trình quốc gia khác.

Là trạm trung chuyển nhộn nhịp nhất ở Tây Bán Cầu, nhà ga Penn, với quy mô lớn, đủ để đón tiếp hơn nửa triệu khách ra vào thành phố mỗi ngày. Richard Cameron, đến từ xưởng vẽ kiến trúc Atelier & Co ở Williamsburg, Brooklyn, cho biết: “Thật tuyệt vời, đó là một chuyến hành trình mang nhiều ý nghĩa khi du khách được đi qua một biểu tượng kiến trúc đồ sộ với sức chứa lớn như thế này.”


nhà ga cảu new york
Ga Pennsylvania của New York nhìn từ cửa hàng bách hóa Gimbels năm 1911. (Ảnh: Thư viện Quốc hội)

Kích thước của Nhà ga Penn trên thực tế lớn đến mức ngay cả Nhà Ga Lớn Trung Tâm (Grand Central Terminal còn gọi là Grand Central Station) cũng có thể nằm gọn trong phòng chờ chung của nó. Dưới hầm tàu ​​lớn, sàn kính dày cho phép ánh sáng tự nhiên chiếu xuống tận tầng thấp hơn của đường ray xe lửa (bốn tầng từ mặt phố trở xuống.) Ngay cả một người sợ đám đông, không thích sự ngột ngạt cũng có thể cảm thấy thích thú khi bước ra khỏi xe lửa và đi bộ trong một không gian ngập tràn ánh nắng như thế.

nhà ga Penn
Nhà ga Penn, New York, 1962. (Ảnh: Thư viện Quốc hội Mỹ)

Cameron, một trong những người đã tích cực đề xuất việc xây dựng lại nhà ga Penn dựa trên thiết kế của Charles McKim và hãng McKim, Mead & White, đã diễn giải rằng cấu trúc cổ điển có quy mô như thế tạo ra cảm giác như du khách đang ở cả bên trong và lẫn bên ngoài nhà ga. Và bạn cũng có thể trải nghiệm điều đó khi đi vào Grand Central, một trong những điểm thu hút nhiều lượt khách du lịch nhất thế giới.

Thật khó cảm thấy chán khi ta có thể nhìn ngắm những vì tinh tú đang xoay vần trên đầu chúng ta giữa bầu trời đêm quang đãng ở một vùng xa xôi nào đó. Cameron nói: “Bạn có cảm thấy trật tự được an bài của vũ trụ thực sự có thể an ủi chính bạn. Bạn nhận ra mình là một phần của một số thứ lớn lao hơn nhiều, mọi thứ vẫn ổn,” Cameron nói. “Đó là lý do tại sao sự hiện diện của các ngôi sao trong vòm Nhà Ga Lớn Trung Tâm rất rực rỡ. Một mái vòm như thế là sự khắc họa của thiên đường.”

Nhiều kiến trúc được thiết kế với cảm hứng của việc  đưa phiên bản thu nhỏ của bầu trời vào cuộc sống thành phố khiến đời sống thêm phần nhân văn và đáng sống.

nhà ga Pennsylvania
Mặt cắt của Richard Cameron cho thấy mặt tiền của Nhà Ga Lớn Trung Tâm bên trong là phòng chờ của nhà ga Penn cũ do McKim, Mead & White thiết kế. (Ảnh: Được sự cho phép của Richard Cameron)

nhà ga Pennsylvania
Ga Pennsylvania ở New York, 06/02/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/Epoch Times)

Đại lộ số Bảy ở New York
Lối vào Ga Pennsylvania tại Đại Lộ Thứ Bảy ở New York, 06/02/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/Epoch Times)

Đại lộ số Bảy ở New York
Hành khách vào Ga Pennsylvania qua lối vào Đại lộ số Bảy ở New York, 06/02/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/Epoch Times)

nhà ga Pennsylvania
Dấu tích của Ga Penn McKim, Mead & White gốc ở Ga Pennsylvania hiện tại ở New York, 06/02/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/Epoch Times)

nhà ga Pennsylvania
Bức phù điêu bằng gốm của Andrew Leicester, “Ghost Series,” 1994, ở Ga Penn, New York, 06/02/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/Epoch Times)

 Pennsylvania
Một bức ảnh của nhà ga Penn McKim, Mead & White gốc được trưng bày trong phòng chờ Amtrak của Ga Pennsylvania, New York, 06/02/2017. (Ảnh: Samira Bouaou/Epoch Times)

Nhưng khi hỏi bất kỳ ai để hiểu cảm nhận của họ về Ga Penn hiện tại, họ sẽ nói về một nỗi kinh hoàng và một điều khốn khổ theo hàng triệu cách khác nhau. Nó quá vô lý, xấu xí và hỗn loạn. Điều trước hết mà mọi người nghĩ đến là làm thế nào để thoát khỏi đó càng nhanh càng tốt. Nhà sử học kiến trúc Yale Vincent J. Scully Jr đã đưa ra kết luận chuẩn nhất về sự khác biệt giữa nhà ga cũ và nhà ga Penn hiện tại: “Một cái khiến bạn bước vào thành phố như một vị thần; và cái còn lại khiến bạn như phải chui rúc như một con chuột.”

Phương Du & Song Ngư biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times 

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]