Các chuyên gia tài chính phương Tây từng công nhận hai loại công ty Trung Quốc: doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân nắm giữ (bao gồm cả được giao dịch ra công chúng).

Sự phân biệt đó ngày càng trở nên thụ động. Chẳng bao lâu nữa, tất cả các công ty Trung Quốcbất kể quyền sở hữu hợp pháp và tài chính đều có thể trở thành do nhà nước kiểm soát.

Reuters gần đây đã đưa tin rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang mở rộng việc sử dụng cái gọi là “cổ phần vàng”. Cổ phiếu Golden là cổ phần sở hữu tài chính danh nghĩa trong một công ty tư nhân, chẳng hạn 1%, được bán cho một tổ chức thuộc sở hữu nhà nước của ĐCSTQ. Tổ chức mua cổ phần có thể là tổ chức chính phủ địa phương hoặc cấp tỉnh hoặc tập đoàn đầu tư thuộc sở hữu nhà nước. Bất chấp những khoản vốn nhỏ như vậy, “cổ phần vàng” cho phép ĐCSTQ một ghế trong hội đồng quản trị và quyền phủ quyết đối với các quyết định kinh doanh quan trọng.

Với một tỷ lệ cổ phần vàng, ĐCSTQ trên thực tế có quyền kiểm soát đối với các công ty. Chúng ta có thể tranh cãi về những khó khăn thực tế khi quản lý quá nhiều công ty tư nhân, nhưng đừng nhầm, ĐCSTQ sẽ có tiếng nói cuối cùng đối với tất cả các vấn đề kinh doanh nếu họ muốn làm như vậy. ĐCSTQ có thể có hoặc có thể không quan tâm đến việc can thiệp vào hoạt động hàng ngày, nhưng sẽ có tiếng nói cuối cùng nếu muốn thực hiện.

Cổ phần vàng một lần nữa thay đổi tính toán đối với các nhà đầu tư Hoa Kỳ sở hữu cổ phiếu Trung Quốc. Chúng tôi đã lập luận rằng các nhà đầu tư phải xem xét cổ phiếu Trung Quốc của họ bằng một lăng kính khác với cổ phiếu Hoa Kỳ nếu họ chọn sở hữu cổ phiếu Trung Quốcvà sự can thiệp quá mức về quản lý mới nhất này đẩy chứng khoán Trung Quốc sâu hơn vào loại tài sản mang tính “đầu cơ.”

“Cổ phần vàng” lần đầu tiên được báo cáo sau khi ByteDance (công ty mẹ của TikTok ở Trung Quốc) tiết lộ rằng họ đã bán số cổ phần như vậy cho một thực thể liên kết với ĐCSTQ — hơn 1 năm rưỡi sau sự việc này.

Reuters đưa tin, công ty nền tảng công nghệ vận tải đường bộ Trung Quốc Full Truck Alliance Co. gần đây đã bán “cổ phần vàng” cho Quỹ đầu tư Internet Trung Quốc, được hỗ trợ bởi mạng internet của chính phủ. Công ty gọi xe DiDi và dịch vụ phát trực tuyến âm nhạc Ximalaya được cho là đang đàm phán bán cổ phần “cổ phần vàng” cho các đơn vị thuộc sở hữu nhà nước.

Cho đến nay, chỉ có một số công ty đã bán hoặc được báo cáo là bán cổ phần “cổ phần vàng”. Tất cả [các công ty này] đều có vẻ là các công ty công nghệ quản lý hàng tấn dữ liệu người dùng. Chúng ta có thể suy ra rằng chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi tất cả các công ty công nghệ giàu dữ liệu nhận được điện thoại từ ĐCSTQ về việc bán “cổ phiếu vàng.”

Nhìn xa hơn công nghệ, tất cả các công ty hướng tới người tiêu dùng đều là những cơ quan tiềm năng của ĐCSTQ. Phạm vi về mặt lý thuyết của cổ phiếu vàng chỉ bị giới hạn bởi trí tưởng tượng của ĐCSTQ, khả năng thực thi và các nguồn lực sẵn có.

Trong bài báo lần trước của tôi, tôi đã gợi ý rằng ĐCSTQ có khả năng tùy ý sử dụng toàn bộ khu vực tư nhân Trung Quốc trong thời điểm cần thiết, mặc dù việc thực thi có thể bị cản trở bởi qui trình thực tế và sự kém hiệu quả của bộ máy hành chính. Giờ đây, việc nắm giữ “cổ phần vàng” trong mọi doanh nghiệp tư nhân có thể tưởng tượng ra được của Trung Quốc bỗng nhiên giải quyết được nhiều thách thức này.

Hãy cùng khám phá một biểu hiện gần đây về việc điều này có thể diễn ra như thế nào.

Tập đoàn công nghệ Tencent Holdings gần đây đã buộc phải bán 15% cổ phần của đại công ty thương mại điện tử JD.com. Trong khi Tencent đã tuyên bố rằng việc mua bán là tự nguyện còn các nhà phân tích Wall Street đã tự uốn mình khi viết rằng theo một cách nào đó đây là một “hành động tốt” cho các nhà đầu tư, thì việc bán lại này là một chỉ thị của Bắc Kinh.

Tencent nắm giữ cổ phần thiểu số trong nhiều công ty khởi nghiệp công nghệ thành công của Trung Quốc, bao gồm Meituan, Pinduoduo, và Kuaishou, trong số những công ty khác. Liệu những công ty này có bị buộc phải bán đi những cổ phần khác của mình không? Thời gian sẽ trả lời.

Chúng ta không biết liệu Tencent có phát hành “cổ phiếu vàng” hay không, nhưng những gì đã diễn ra là tương tự. Mục tiêu của ĐCSTQ là thu hút những đại công ty công nghệ để hạn chế quyền lực và ảnh hưởng của họ cũng như giảm bớt sự phụ thuộc lẫn nhau của họ. Nếu các công ty trở nên quá quyền lực và độc lập, họ sẽ trở nên ít tôn kính ĐCSTQ hơn và khó kiềm chế hơn (ví dụ như Alibaba và ông Jack Ma ).

Nhưng ban lãnh đạo Tencent và các cổ đông nên tỏ ra giận dữ. Quyền sở hữu trong các công ty khởi nghiệp khác là một dấu ấn thành công của Tencent và sự tham gia của Tencent vào các công ty đang phát triển nhanh khác là đòn bẩy cho sự tăng trưởng trong tương lai. Nói cách khác, đó là công việc kinh doanh tốt.

Thay vào đó, “cổ phần vàng” sẽ còng tay các công ty, những nơi không còn hoạt động vì lợi ích riêng của họ hoặc lợi ích của các cổ đông của họ. Câu thần chú “tối đa hóa giá trị cổ đông” không còn được áp dụng nữa.

Trong tương lai, các công ty Trung Quốc sẽ tối đa hóa lợi ích của ĐCSTQ, bộ máy của Đảng, và cái gọi là an ninh quốc gia. Các cổ đông thực sự sẽ bị hạ thấp trước những đối tác thầm lặng.

Điều đó vẫn luôn luôn là như vậy ở một mức độ nào đó, nhưng ý định của ĐCSTQ hiện đã rõ ràng như ban ngày.

Quan điểm trong bài viết này là của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm của The Epoch Times.

Bà Fan Yu là một chuyên gia trong lĩnh vực tài chính và kinh tế và đã đóng góp các phân tích về nền kinh tế Trung Quốc từ năm 2015.

Bình Hòa biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm: