Hướng vào nội tâm: Những điều nghệ thuật truyền thống mang lại cho trái tim

Để đạt được những điều tốt đẹp chúng ta cần vượt qua nhiều thử thách. Thử thách thường là những khó nạn, và một trong những khó nạn lớn nhất của chúng ta là cám dỗ sắc tình. 

Bức tranh “Cám dỗ của Percival” là một tác phẩm của họa sĩ người Anh Arthur Hacker mô tả khoảnh khắc cám dỗ sắc tình trong nội dung tác phẩm văn học “Le Morte d’Arthur” (“Cái chết của Arthur”) của tác giả người Anh Thomas Malory vào thế kỷ 15.

Cám dỗ của Percival
Bức tranh “Cám dỗ của Percival,” năm 1894 của họa sĩ Arthur Hacker. Sơn dầu trên vải, 132 x 157 cm. Leeds Art Gallery, Anh. (PD-US)

Câu chuyện về một hiệp sĩ

Tác phẩm văn học “Cái chết của Arthur” kể lại câu chuyện của Vua Arthur, những Hiệp sĩ bàn tròn của Ngài và cuộc truy tìm Chén thánh. Trong diễn biến của câu chuyện, Percival, một trong những Hiệp sĩ bàn tròn, đang cố gắng tìm kiếm một hiệp sĩ khác có tên là Galahad.

Trong câu chuyện, có một tình tiết hiệp sĩ Percival bị mất ngựa và được một người phụ nữ bí ẩn đưa cho chàng một con ngựa khác. Chàng đã cưỡi con ngựa mới mãi tới khi chàng nguyện cầu Chúa ban bình an trong lúc băng qua sông, thì con ngựa này hiện nguyên hình là một quái vật và chết gục trong dòng sông đó. Nhận ra bản thân đang bên bờ hủy diệt, chàng đã cầu xin Chúa bảo hộ mình khỏi những cám dỗ.

Percival đi bộ vào một thung lũng. Nơi đó chàng nhìn thấy một con rắn đang đánh nhau với một con sư tử. Chàng hiệp sĩ tin rằng sư tử là con vật chính nghĩa nên đã giết chết con rắn. Sư tử tỏ ra biết ơn chàng trước khi rời đi. 

Chàng hiệp sĩ chìm vào giấc ngủ và mơ thấy hai người phụ nữ đến gần mình. Người phụ nữ trẻ hơn ngồi trên một con sư tử, trước khi biến mất, nàng bảo chàng hãy chuẩn bị cho trận chiến vĩ đại nhất trong đời một hiệp sĩ.

Người phụ nữ lớn tuổi hơn ngồi trên một con rắn và hỏi tại sao chàng lại giết con rắn của bà. Chàng xin lỗi và bày tỏ ước muốn được bồi thường. Người phụ nữ này lại tỏ ý muốn gần gũi Percival. Bị từ chối, bà ta buông lời đe dọa sẽ quay lại vào lúc chàng lơi lỏng cảnh giác. Rồi bà ta biến mất.

Percival tỉnh dậy và nhìn thấy một con tàu đang đi về phía mình, một con tàu được bọc lụa đen tuyền cả bên trong lẫn bên ngoài. Trên tàu có một phụ nữ trang sức lộng lẫy, xinh đẹp tuyệt trần. Nàng nói với Percival rằng nàng đã nhìn thấy Galahad, và sẽ nói cho chàng biết nếu được chàng đền ơn. Và Percival đồng ý.

Sau đó nàng mời chàng một bữa ăn thịnh soạn. Vì đã không ăn uống gì trong ba ngày nên Percival đã không ngần ngại mà nhận lời. Chàng thưởng thức những món ăn xa hoa và uống một loại rượu mạnh nhất. Trong cơn say túy lúy, chàng thấy trước mắt là người phụ nữ đẹp nhất mà chàng từng gặp trong đời. Sắc tình khuấy động khiến chàng buông lơi cợt nhã với người phụ nữ xinh đẹp này. 

Tuy nhiên, trước khi đắm chìm vào cám dỗ, chàng chợt nhìn thấy thanh kiếm của mình. Thanh kiếm nhắc chàng nhớ đến lời thề trở thành một hiệp sĩ chính nghĩa. Và rồi hiệp sĩ Percival bắt đầu cầu nguyện.

Lời cầu nguyện của Percival khiến mọi thứ xung quanh họ biến thành khói đen, còn người phụ nữ đã bỏ đi cùng với con tàu đen đúa của nàng. Hiệp sĩ  Percival vô cùng xấu hổ và mãi tự dằn vặt chính mình. 

Sau đó, chàng lại gặp một người đàn ông lớn tuổi tiến đến trên một con tàu phủ đầy lụa trắng. Người đàn ông nói rằng người phụ nữ xinh đẹp trên con tàu đen tuyền kia chính là người đàn bà lớn tuổi cưỡi trên con rắn trong giấc mơ của chàng. Cả hai đều là hiện thân của Ma quỷ.

Hiệp sĩ Percival tiếp tục cuộc hành trình của mình, kháng cự cám dỗ sắc tình và trở thành một trong ba hiệp sĩ kiếm tìm Chén thánh.   

Tác phẩm ‘Cám dỗ của Percival’ của họa sĩ Hacker

Họa sĩ Hacker đã mô tả khoảnh khắc hiệp sĩ Percival vượt qua cám dỗ. Tâm điểm của bức tranh là Percival trong bộ giáp hiệp sĩ. Chàng ngồi trên nền đất và cầm ly rượu trên tay. Vầng hào quang quanh đầu chàng tượng trưng cho sự thánh thiện. Chàng đang nghiêm nghị nhìn vào thanh kiếm của mình. Thanh kiếm đứng thẳng, cắm xuống đất bên cạnh chiếc mũ sắt.

Bên trái bức tranh là người phụ nữ xinh đẹp với hoa cài trên tóc và áo váy mỏng manh trễ nải. Tuy nhiên, phần cơ thể của nàng trông như một con rắn đang trườn về phía con mồi của mình. Nàng nhìn chằm chằm vào Percival, như thể đang chờ đợi chàng uống thêm một ly rượu nữa và rơi vào vòng tay nàng.

Khung cảnh xung quanh như đang cổ xúy thêm cho câu chuyện này. Bầu trời chạng vạng với những tia sáng cuối cùng hãy còn vương trên chiếc mũ và thanh kiếm của Percival. Những chiếc lá héo tàn bao quanh họ, nhưng xung quanh chiếc mũ và thanh kiếm là những bụi cây xanh tươi. Phần hậu cảnh phía bên phải bức tranh dường như là hình bóng của một đứa trẻ đang cười nhạo sự việc dối gian này.

Một lời nhắc nhẹ nhàng giúp ta vượt qua cám dỗ

Tôi cho rằng, trong mỗi chúng ta đều có một hiệp sĩ Percival anh hùng. Tất cả chúng ta đều là nạn nhân của những cám dỗ; chúng ta thường đưa ra những quyết định mà sau này bản thân phải hối hận. Percival đã làm những điều sai trái cho đến khi chàng được nhắc nhở phải đúng mực. Chính thanh kiếm đã nhắc nhở chàng về lời thề thiêng liêng của mình, một hiệp sĩ luôn phải nỗ lực để đạt cảnh giới nội tâm thuần khiết và luôn hướng tâm vào Chúa.

Có thể thấy những chi tiết ẩn dụ sâu sắc trong bức tranh: Đó tia nắng mặt trời nhẹ nhàng hướng sự chú ý của chàng Percival về phía thanh kiếm – vũ khí chiến đấu mà chàng không cần sử dụng ở nơi đây. Bất chấp những cám dỗ vây quanh mình, chành vẫn điềm tĩnh và tự chủ. Cây cỏ xanh tươi quanh chiếc mũ sắt và thanh kiếm nhắc nhở chàng về lời thề chính nghĩa, rằng cuộc sống chân chính không đến từ việc khuất phục trước cám dỗ mà là đến từ khả năng chúng ta kháng cự lại cám dỗ.

Chúng ta không cần phải tức giận, oán hận hay miễn cưỡng kháng cự lại những cám dỗ hoặc khi được nhắc nhở về tiềm năng chính trực của mình. Thông thường chúng ta muốn áp đặt niềm tin của mình vào người khác vì chúng ta nghĩ rằng niềm tin của chúng ta là đúng. Bằng mọi cách, chúng ta luôn muốn mình đúng.

Chúng ta cảm thấy đúng, và việc cưỡng ép niềm tin đó vào người khác có thể mang lại cho chúng ta cảm giác quyền lực, bản thân việc này cũng có thể dễ dàng trở thành cám dỗ. Trên thực tế, khi chúng ta áp đặt niềm tin của mình vào người khác, chúng ta thường hợp pháp hóa việc không chống nổi trước cám dỗ này, và tin rằng chúng ta đang làm điều tốt.

Chàng hiệp sĩ Percival đã làm cách nào để chống lại sự cám dỗ? Chàng đã đặt tâm trí của mình vào Chúa. Chàng không còn chú ý vào người phụ nữ, nguồn gốc của sự cám dỗ (mặc dù nàng đang rất tập trung vào chàng.) Những suy nghĩ chính trực của chàng được biểu thị bằng vầng hào quang xung quanh đầu, cho chúng ta thấy rằng tâm trí chàng đang hướng về Chúa.

Thậm chí, ý nghĩ về Chúa còn mạnh hơn cả ảo ảnh quyến rũ vây quanh chàng.

Tôi thường nghĩ rằng chúng ta là những người hùng trên hành trình của chính mình. Ngày nay, hành trình của chúng ta liên tục bị những cám dỗ tấn công. Chúng dường như thâm nhập vào mọi cơ cấu của xã hội. Cám dỗ phổ biến đến mức đôi khi ta khó có thể xác định chúng là gì. Nhưng không bao giờ là quá muộn nếu chúng ta biết chống lại chúng bằng những suy nghĩ chính trực và bằng tâm trí thuần khiết hướng về Chúa. 

Các tác phẩm nghệ thuật truyền thống thường chứa đựng những đại diện tâm linh và có nhiều ý nghĩa biểu tượng có thể bị thất lạc trong tư tưởng hiện đại của chúng ta. Trong loạt bài “Hướng vào nội tâm: Những điều nghệ thuật truyền thống mang lại cho trái tim” chúng tôi diễn giải nghệ thuật thị giác theo những cách sâu xa hơn về mặt đạo đức. Chúng tôi không giả định đưa ra câu trả lời tuyệt đối cho những câu hỏi mà các thế hệ đã phải trăn trở, nhưng hy vọng rằng những câu hỏi của chúng tôi sẽ truyền cảm hứng cho một hành trình phản chiếu hướng tới việc trở thành con người chân chính, nhân ái và can đảm hơn.

Tác giả Eric Bess là nghệ sĩ theo trường phái nghệ thuật đại diện (representational art), hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Nghệ thuật Thị giác (IDSVA).

Phương Du biên dịch
Thu Anh biên tập
Quý vị tham khảo bản gốc từ The Epoch Times

Xem thêm: