Hoa Kỳ và 20 quốc gia khác đã ra một tuyên bố chung bày tỏ sự lo ngại về triển vọng hiện tại và tương lai của tự do báo chí ở Hồng Kông.

Nhóm 21 chính phủ—một phần của “Liên minh Tự do Truyền thông” được thành lập vào năm 2019 để vận động cho tự do báo chí và sự an toàn của các ký giả—đã chỉ ra việc buộc phải đóng của gần đây của Apple Daily, một tờ báo ủng hộ dân chủ lớn ở Hồng Kông, cũng như việc bắt giữ các nhân viên của tờ báo này.

Bản tuyên bố hôm 10/07 viết, “Việc sử dụng Luật An ninh Quốc gia để trấn áp báo chí là một bước đi tiêu cực và nghiêm trọng làm suy yếu mức độ tự trị cao của Hồng Kông cũng như các quyền và tự do của người dân Hồng Kông, như được quy định trong Luật Cơ bản Hồng Kông và Tuyên bố chung Trung Quốc-Anh.”

Các quyền tự do trong trung tâm tài chính đã và đang biến mất ở mức báo động sau khi Trung Cộng áp đặt luật an ninh quốc gia hà khắc hồi mùa hè năm ngoái (2020). Kể từ đó, hàng chục nhà lãnh đạo đối lập ủng hộ dân chủ của thành phố hiện đang phải đối mặt với bị truy tố hoặc ngồi tù, nếu họ chưa chạy ra nước ngoài tị nạn chính trị.

Gần đây, Tổ chức Ân xá Quốc tế tuyên bố rằng luật này “đã đưa Hồng Kông nhanh chóng trở thành một nhà nước cảnh sát và tạo ra tình trạng khẩn cấp về nhân quyền cho những người sống ở đó.” Tổ chức Ký giả Không Biên giới kêu gọi các nền dân chủ trên thế giới “gây áp lực nhiều hơn lên Trung Cộng để chấm dứt các chính sách độc tài và bảo đảm việc khôi phục tự do báo chí” ở Hồng Kông.

Hôm 17/06, 500 cảnh sát đã đột kích vào tòa soạn của Apple Daily và phong tỏa tài sản trị giá hàng triệu dollar của tờ báo, khiến cho tờ báo này chính thức không thể hoạt động kinh doanh được nữa. Tờ báo đã in ấn bản cuối cùng vào hôm 24/06 và kể từ đó đã đóng cửa các tài khoản mạng xã hội của mình.

Hai trong số các giám đốc điều hành cao cấp của tờ báo—Giám đốc điều hành ông Cheung Kim-hung và Tổng biên tập ông Ryan Law—bị cáo buộc thông đồng theo luật an ninh quốc gia. Hiện họ đang bị giam giữ sau khi bị từ chối bảo lãnh hồi tháng trước. Phiên tòa xét xử tiếp theo của họ được lên kế hoạch vào ngày 13/08.

Hai ký giả của Apple Daily, ông Fung Wai-kong và ông Yeung Ching-kee, đã bị bắt hồi cuối tháng 06/2021. Ông Fung sau đó đã được tại ngoại.

Người sáng lập Apple Daily, ông Jimmy Lai, đã phải thụ án tù vì tội liên can tới việc ủng hộ các cuộc biểu tình hàng loạt ở Hồng Kông của ông hai năm trước, trong bối cảnh việc chống Trung Cộng [lên thành] cao trào, phong trào ủng hộ dân chủ bắt đầu vào tháng 06/2019. Ông Lai cũng đang chờ xét xử cho một vụ án [về] “an ninh quốc gia” riêng biệt.

tự do báo chí ở Hồng Kông
Nhà tài phiệt truyền thông Hồng Kông và nhà vận động dân chủ Jimmy Lai tham gia cuộc biểu tình phản đối dự luật dẫn độ gây tranh cãi ở Hồng Kông vào ngày 28/04/2019. (Ảnh: Yu Gang/Epoch Times)

Nhóm này tuyên bố rằng, “Hành động chống lại Apple Daily diễn ra trong bối cảnh gia tăng kiểm duyệt phương tiện truyền thông ở Hồng Kông, bao gồm gây áp lực đối với tính độc lập của đài truyền hình công cộng và hành động pháp lý gần đây của chính quyền Hồng Kông đối với các ký giả.”

Vào ngày 28/06, Hiệp hội Ký giả Hồng Kông (HKJA) đã đưa ra một tuyên bố bày tỏ lo ngại sau khi một số phương tiện truyền thông địa phương thực hiện các hành động tự kiểm duyệt, bao gồm xóa các video đã xuất bản và các bài báo bình luận, sau khi sự việc Apple Daily đóng cửa.

HKJA viết, “Điều này cho thấy ‘khủng bố trắng’ ở khắp mọi nơi. Nó phản ánh những lo ngại của báo chí về khả năng xảy ra văn tự ngục và niềm tin vô cùng lung lay của họ vào cam kết bảo vệ quyền tự do báo chí của chính phủ [Hồng Kông] và cơ quan thi hành luật pháp.”

Khủng bố trắng (white terror) là một cách diễn đạt phổ biến để mô tả bầu không khí sợ hãi. Văn tự ngục thường được sử dụng để mô tả cuộc đàn áp các học giả và trí thức thời Trung Hoa cổ đại vì “tội ác ngôn luận” hoặc các bài viết không phù hợp của họ.

Nhóm các chính phủ cũng cho biết họ “rất lo ngại” về khả năng đạo luật mới được thực thi ở Hồng Kông “có thể có nguy cơ bị sử dụng để loại bỏ sự giám sát và chỉ trích của giới truyền thông về các chính sách và hành động của chính phủ.”

Chính phủ Hồng Kông đã nói về việc thực hiện luật “tin giả” trong nhiều tháng, sau khi nhà lãnh đạo Hồng Kông thân Bắc Kinh bà Carrie Lam lần đầu tiên đề xuất ý tưởng này hồi tháng 02/2021. Bà lặp lại lời kêu gọi của mình hồi tháng 05/2021, khi bà nói luật sẽ được sử dụng để ngăn chặn “thông tin sai lệch, thù hận và dối trá.”

tự do báo chí ở Hồng Kông
Lãnh đạo Hồng Kông bà Carrie Lam nói trong cuộc họp báo tại Hồng Kông vào ngày 22/06/2021. (Ảnh: Bill Cox/The Epoch Times)

Tuy nhiên, dự luật được đề nghị đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ các nhóm truyền thông, bao gồm HKJA, Câu lạc bộ ký giả ngoại quốc ở Hồng Kông và Liên đoàn Ký giả Quốc tế (IFJ).

IFJ tuyên bố vào tháng 05/2021, đáp lại bình luận của bà Lam rằng, “Luật tin tức giả đã trở nên đồng nghĩa với việc các chính phủ và các nhân vật công chúng nhắm mục tiêu vào báo cáo chân thực tiết lộ thông tin mà một số người không muốn đề cập tới.”

Nhóm này đã kêu gọi Trung Cộng và chính phủ Hồng Kông duy trì tự do báo chí “phù hợp với các nghĩa vụ pháp lý quốc tế của Trung Cộng.”

Ngoài Hoa Kỳ, tuyên bố chung này đã được ký kết bởi Úc, Áo, Canada, Cộng hòa Czech, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Pháp, Đức, Iceland, Ý, Nhật Bản, Latvia, Lithuania, Luxembourg, Hà Lan, New Zealand, Slovakia, Thụy Sĩ và Anh Quốc.

Do Frank Fang thực hiện
An Nhiên biên dịch
Quý vị tham khảo bản gốc tại The Epoch Times

Xem thêm:

Với 22 ngôn ngữ, Epoch Times là một kênh truyền thông Mỹ độc lập theo nguyên tắc Sự Thật và Truyền Thống. Thông qua những bài báo trung thực, cung cấp sự thật và làm sáng tỏ những vấn đề xã hội quan trọng, Epoch Times mong muốn gửi đến Quý độc giả những giá trị nhân văn của sự chính trực, lương thiện, lòng trắc ẩn, hay những bài học quý giá từ lịch sử, đồng thời tôn vinh các giá trị phổ quát của nhân loại.

Rất mong nhận được sự ủng hộ và đồng hành của Quý độc giả thông qua việc chia sẻ, lan tỏa các bài viết đến với cộng đồng. Epoch Times tin rằng đây là cách để chúng ta cùng kiến tạo tương lai, đi tới một đại kỷ nguyên mới huy hoàng và đẹp đẽ hơn.


Mọi ý kiến và đóng góp bài vở, xin vui lòng gửi về: [email protected]